Ωορρηξία: Πότε Γίνεται, Συμπτώματα και Γόνιμες Ημέρες

Ωορρηξία και γόνιμες ημέρες

Τι είναι η Ωορρηξία;

Κάθε γυναίκα όταν γεννιέται έχει ήδη στον οργανισμό της εκατοντάδες χιλιάδες ανώριμων ωαρίων που αργότερα στη ζωή της θα αρχίσουν να απελευθερώνονται κάθε μήνα με σκοπό τη γονιμοποίηση. Η διαδικασία κατά την οποία απελευθερώνεται ένα γόνιμο ωάριο από τις ωοθήκες της γυναίκας λέγεται ωορρηξία. Αν και ο όρος ωορηξία έχει καθιερωθεί, η σωστή λέξη είναι ωοθυλακιορρηξία μιας και αυτό που ρήγνυται, δηλαδή σπάει, δεν είναι το ωάριο αλλά το ωοθυλάκιο (η ‘θήκη’ δηλαδή μέσα στην οποία ωριμάζει το ωάριο).

Κάθε μήνα, περίπου 15 με 20 ωάρια στην κάθε ωοθήκη αρχίζουν να ωριμάζουν μέσα στα ωοθυλάκια τους. Η ωορρηξία συμβαίνει όταν μία από τις ωοθήκες απελευθερώσει ένα (ή και περισσότερα, αν και αρκετά σπάνια) ωάριο από το μεγαλύτερο ωοθυλάκιο. Το ώριμο ωάριο περνάει μέσα στη σάλπιγγα όπου είναι διαθέσιμο για να γονιμοποιηθεί.

Ταυτόχρονα παρατηρείται μια πάχυνση του ενδομητρίου προκειμένου να φιλοξενήσει το γονιμοποιημένο ωάριο. Εάν δεν πραγματοποιηθεί σύλληψη τότε το μη γονιμοποιημένο ωάριο μεταφέρεται στη μήτρα και μαζί με τα κατάλοιπα της πάχυνσης του ενδομητρίου αποβάλλεται από τον οργανισμό με αιμορραγία, γνωστή και ως έμμηνο ρύση ή αλλιώς περίοδος. Εάν όμως πραγματοποιηθεί σύλληψη τότε το γονιμοποιημένο ωάριο θα συνεχίσει το ταξίδι του προς τη μήτρα για τις επόμενες 5 με 6 μέρες όπου και θα εμφυτευθεί στο ενδομήτριο.

Πληροφορίες για την ωορηξία

• Ένα ωάριο ζει μετά την έξοδο από την ωοθήκη για 12-24 ώρες.
• Δεν μπορούμε να ξέρουμε ποιά ωοθήκη θα απελευθερώσει ωάριο και δεν είναι απαραίτητο ότι τον επόμενο μήνα θα έχουμε ωορρηξία από την άλλη ωοθήκη όπως νομίζει πολύς κόσμος.
• Συνήθως μόνο ένα ωάριο απελευθερώνεται κάθε φορά στην ωορρηξία. Σε περίπτωση που απελευθερωθούν και γονιμοποιηθούν 2 ή περισσότερα υπάρχει περίπτωση για δίδυμη ή πολύδυμη κύηση.
• Η έμμηνος ρύση δεν προϋποθέτει απαραίτητα ότι προηγήθηκε ωορρηξία.
• Η ωορρηξία μπορεί να επηρεαστεί από στρες, ασθένεια ή διαταραχή της κανονικής ρουτίνας της γυναίκας

Κάθε πότε έχει μία γυναίκα ωορρηξία;

Ορισμένες γυναίκες γνωρίζουν πολύ καλά πότε έχουν ωορρηξία. Άλλες γυναίκες δεν παρατηρούν κάποια αλλαγή. Εάν σκέφτεστε να μείνετε έγκυος, παρακολουθήστε τον εαυτό σας για μερικούς μήνες και σύντομα θα μπορείτε να υπολογίσετε τις γόνιμες μέρες. Μερικά μικρά σημάδια της ωορρηξίας είναι τα εξής:

• Eυαισθησία και ελαφρύς πόνος στο στήθος
• Ελαφρύ αίσθημα δυσφορίας στη μέση της κοιλιά σας
• Αυξημένη κολπική βλέννη.
• Μια μικρή αύξηση εώς 1 βαθμό Κελσίου στη βασική θερμοκρασία του σώματος.

Πως γίνεται ο υπολογισμός της ωορρηξίας;

Μάθετε πότε είναι πιθανό να παραχθούν ωάρια – και να αυξήσετε τις πιθανότητές σας να συλλάβετε.

Κατ ‘αρχάς, πρέπει να καταλάβετε πότε θα έχετε ωορρηξία (απελευθέρωση ενός ωαρίου από την ωοθήκη). Υπάρχουν μερικές διαφορετικές μέθοδοι που μπορείτε να δοκιμάσετε για να σας βοηθήσουν να εντοπίσετε πότε θα έχετε ωορρηξία.

Σε μια μελέτη, τα ποσοστά εγκυμοσύνης των ζευγαριών που προγραμμάτισαν την επαφή με την ωορρηξία ήταν ταχύτερη από ό, τι συνήθως παρατηρείται μεταξύ των ζευγαριών που προσπαθούν να συλλάβουν:

• 38% ήταν έγκυος μετά από ένα κύκλο
• 68% ήταν έγκυος μετά από τρεις κύκλους
• 81% ήταν έγκυος μετά από έξι κύκλους
• 92% ήταν έγκυος μετά από 12 κύκλους

Ποια τα συμπτώματα στην ωορρηξία;

Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων μια γυναίκα πριν την ωορρηξία δεν έχει απολύτως κανένα σύμπτωμα.. Ωστόσο, σε κάποιες γυναίκες μπορεί τα συμπτώματα να εμφανίζονται εύκολα και να γίνονται αντιληπτά άμεσα από την ίδια την γυναίκα. Ως βασικά συμπτώματα για την ωορρηξία, θα μπορούσαν να είναι οι πόνοι στην κοιλιά αλλά και η ελάχιστη ποσότητα αίματος από τον κόλπο.

Σε σπάνιες περιπτώσεις, τα συμπτώματα μπορεί να είναι πιο έντονα ή ενοχλητικά και τότε καλό είναι να συμβουλευτείτε τον γυναικολόγο σας που θα σας ενημερώσει σχετικά με την αντιμετώπιση. Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι γόνιμες μέρες έχουν έρθει και έχετε περισσότερες πιθανότητες για μια πιθανή εγκυμοσύνη.

Αίμα κατά τη διάρκεια της ωορρηξίας

Σε περίπτωση που δείτε μια ελάχιστη ποσότητα αίματος είναι σχετικά ένα φυσιολογικό σύμπτωμα και δεν πρέπει να σας ανησυχεί. Σε περίπτωση όμως που είναι περισσότερο αίμα από το συνηθισμένο ή το ελάχιστο, τότε καλό θα ήταν να επικοινωνήσετε με τον ιατρό σας, έτσι ώστε να σας συμβουλέψει κατάλληλα.

Τι είναι η lh ορμόνη;

Η ορμόνη Lh ή αλλιώς ωχρινοποιητική ορμόνη είναι μια ορμόνη που παράγεται από τα κύτταρα της υπόφυσης και είναι υπεύθυνη για την σωστή λειτουργία των ωοθηκών στις γυναίκες. Η ωορρηξία γίνεται περίπου 2.5 μέρες μετά την αύξηση της Lh oρμόνης. Αμέσως μετά, το ωάριο εισέρχεται στις σάλπιγγες και μπορεί να πραγματοποιηθεί η γονιμοποίηση.

Είναι φυσιολογικό να υπάρχει πόνος κατά την ωορηξία;

Ναι, είναι φυσιολογικό να υπάρχει πόνος καθώς και είναι ένα από τα βασικά συμπτώματα ότι ξεκινάει η ωορρηξία. Σε πολλές γυναίκες βέβαια μπορεί να μην υπάρχει ούτε πόνος. Ωστόσο, αν ο πόνος είναι επίμονος και ενοχλητικός τότε καλύτερα να έρθετε σε επικοινωνία με τον ιατρό σας, όπου και θα του εξηγήσετε ακριβώς την κατάσταση. Ο ίδιος θα σας κατευθύνει ανάλογα.

Συμπτώματα ωορρηξίας: πώς καταλαβαίνω ότι έχω ωορρηξία

Τα συμπτώματα ωορρηξίας δεν εμφανίζονται σε όλες τις γυναίκες με την ίδια ένταση. Τα πιο αξιόπιστα είναι:

• Αλλαγή στην τραχηλική βλέννα: γίνεται διαυγής, ολισθηρή και ελαστική σαν ασπράδι αβγού. Είναι το καλύτερο σημάδι των γόνιμων ημερών.
• Πόνος ωορρηξίας: ελαφρύ τσίμπημα ή βάρος στη μία πλευρά της κοιλιάς.
• Άνοδος της βασικής θερμοκρασίας: κατά 0,2 έως 0,5 °C μετά την ωορρηξία, άρα επιβεβαιώνει ότι έγινε.
• Θετικό τεστ ωορρηξίας: ανιχνεύει την έξαρση της LH 24 έως 36 ώρες πριν.
• Ευαισθησία στο στήθος, αυξημένη libido, ελαφριά κηλίδωση σε ορισμένες γυναίκες.

Συμπτώματα γόνιμων ημερών

Οι γόνιμες μέρες είναι οι πέντε ημέρες πριν από την ωορρηξία και η ίδια η ημέρα της ωορρηξίας. Τα συμπτώματα γόνιμων ημερών είναι ουσιαστικά τα συμπτώματα ωορρηξίας: περισσότερη και πιο διαυγής βλέννα, αυξημένη επιθυμία και, κοντά στην ωορρηξία, θετικό τεστ LH. Για τον υπολογισμό τους με το ημερολόγιο δείτε τον οδηγό για τις γόνιμες μέρες και τις συμβουλές για το πώς να μείνω έγκυος.

Πόνος ωορρηξίας και σύλληψη

Ο πόνος ωορρηξίας (mittelschmerz) είναι ένα σφίξιμο ή τσίμπημα χαμηλά στη μία πλευρά, που κρατά από λίγα λεπτά έως μία με δύο ημέρες. Οφείλεται στη ρήξη του ωοθυλακίου και σε μικρή ποσότητα υγρού που ερεθίζει το περιτόναιο. Δείχνει ότι βρίσκεστε στις πιο γόνιμες ώρες του κύκλου, άρα η επαφή εκείνη την ημέρα και την προηγούμενη έχει τις καλύτερες πιθανότητες σύλληψης. Ο πόνος από μόνος του δεν σημαίνει ότι έγινε σύλληψη. Αν είναι έντονος, κρατά περισσότερο ή συνοδεύεται από πόνους περιόδου που χειροτερεύουν, συζητήστε το με τον γιατρό σας, γιατί μπορεί να κρύβει ενδομητρίωση ή κύστη ωοθήκης.

Οι ορμόνες της ωορρηξίας βήμα προς βήμα

Ο κύκλος χωρίζεται σε δύο φάσεις, με την ωορρηξία ανάμεσά τους. Κάθε φάση ελέγχεται από διαφορετικές ορμόνες.

• Ωοθυλακική φάση: από την πρώτη ημέρα της περιόδου μέχρι την ωορρηξία. Η FSH από την υπόφυση διεγείρει μια ομάδα ωοθυλακίων. Ένα από αυτά γίνεται κυρίαρχο και παράγει όλο και περισσότερα οιστρογόνα. Η διάρκεια αυτής της φάσης αλλάζει από γυναίκα σε γυναίκα και από μήνα σε μήνα.
• Κορυφή της LH: όταν τα οιστρογόνα φτάσουν σε υψηλό επίπεδο, η υπόφυση απελευθερώνει μεγάλη ποσότητα LH. Μέσα σε περίπου μιάμιση ημέρα το ωοθυλάκιο σπάει και απελευθερώνει το ωάριο.
• Ωχρινική φάση: το άδειο ωοθυλάκιο μετατρέπεται σε ωχρό σωμάτιο και παράγει προγεστερόνη, που προετοιμάζει το ενδομήτριο για εμφύτευση. Διαρκεί συνήθως 12 έως 14 ημέρες. Αν δεν γίνει κύηση, το ωχρό σωμάτιο υποστρέφει, η προγεστερόνη πέφτει και έρχεται η περίοδος.

Αυτή η σειρά εξηγεί γιατί η θερμοκρασία ανεβαίνει μετά την ωορρηξία, γιατί η βλέννα αλλάζει πριν από αυτήν και γιατί η διάρκεια του κύκλου κρίνεται κυρίως από την πρώτη φάση.

Πώς επιβεβαιώνει ο γιατρός ότι γίνεται ωορρηξία

Τα σημάδια του σώματος και τα τεστ στο σπίτι δίνουν ενδείξεις. Όταν χρειάζεται βεβαιότητα, για παράδειγμα σε δυσκολία σύλληψης, ο γιατρός χρησιμοποιεί:

• Υπερηχογραφική παρακολούθηση ωοθυλακίων: διαδοχικά διακολπικά υπερηχογραφήματα δείχνουν την ανάπτυξη του κυρίαρχου ωοθυλακίου και την εξαφάνισή του μετά τη ρήξη. Είναι η πιο άμεση μέθοδος.
• Προγεστερόνη αίματος: μετράται περίπου επτά ημέρες πριν από την αναμενόμενη περίοδο, δηλαδή γύρω στην 21η ημέρα σε κύκλο 28 ημερών. Αυξημένη τιμή σημαίνει ότι έγινε ωορρηξία. Σε μεγαλύτερο κύκλο η ημέρα μετακινείται ανάλογα.
• Ορμόνες στην αρχή του κύκλου: FSH, LH, οιστραδιόλη, προλακτίνη και θυρεοειδικές ορμόνες βοηθούν να βρεθεί η αιτία όταν η ωορρηξία δεν γίνεται κανονικά.

Όταν η ωορρηξία δεν γίνεται: ανωορρηξία και αιτίες

Ένας κύκλος χωρίς ωορρηξία μπορεί να συμβεί σε κάθε γυναίκα περιστασιακά. Όταν όμως επαναλαμβάνεται, είναι από τις συχνότερες αιτίες δυσκολίας σύλληψης. Οι διαταραχές ωορρηξίας ομαδοποιούνται σε τρεις βασικές κατηγορίες:

• Από τον εγκέφαλο: ο υποθάλαμος ή η υπόφυση δεν στέλνουν επαρκές σήμα. Συμβαίνει με χαμηλό βάρος, εξαντλητική άσκηση, έντονο στρες ή υψηλή προλακτίνη.
• Ορμονική ανισορροπία με φυσιολογικά οιστρογόνα: η πιο συχνή κατηγορία, με κύριο εκπρόσωπο τις πολυκυστικές ωοθήκες.
• Από τις ίδιες τις ωοθήκες: όταν το ωοθηκικό απόθεμα έχει εξαντληθεί πρόωρα, όπως στην πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια.

Ενδείξεις ανωορρηξίας είναι οι πολύ αραιοί ή απρόβλεπτοι κύκλοι, η απουσία περιόδου, η απουσία ανόδου θερμοκρασίας στο διάγραμμα και τα τεστ LH που δεν γίνονται ποτέ θετικά. Ο θεραπευτικός χειρισμός εξαρτάται από την κατηγορία. Γι’ αυτό η σωστή διάγνωση προηγείται κάθε φαρμάκου.

Ωορρηξία, αντισύλληψη και χάπι της επόμενης μέρας

Τα συνδυασμένα αντισυλληπτικά χάπια, ο δακτύλιος και το αυτοκόλλητο δρουν κυρίως αναστέλλοντας την ωορρηξία. Όσο τα χρησιμοποιείτε σωστά, δεν υπάρχει ωορρηξία, και η αιμορραγία στο διάλειμμα δεν είναι πραγματική περίοδος. Μετά τη διακοπή, η ωορρηξία επανέρχεται συνήθως γρήγορα.

Το χάπι της επόμενης μέρας δρα κυρίως καθυστερώντας την ωορρηξία. Γι’ αυτό είναι πιο αποτελεσματικό όσο νωρίτερα ληφθεί, και δεν προστατεύει αν η ωορρηξία έχει ήδη γίνει. Δεν διακόπτει μια εγκυμοσύνη που έχει ήδη εμφυτευθεί.

Ωορρηξία μετά τον τοκετό, στον θηλασμό και στην προεμμηνόπαυση

• Μετά τον τοκετό χωρίς θηλασμό: η πρώτη ωορρηξία μπορεί να γίνει ήδη από την τέταρτη με έκτη εβδομάδα.
• Στον αποκλειστικό θηλασμό: η προλακτίνη καταστέλλει συχνά την ωορρηξία, αλλά όχι με βεβαιότητα. Η πρώτη ωορρηξία προηγείται της πρώτης περιόδου, άρα μπορεί να μείνετε έγκυος πριν δείτε περίοδο.
• Στην προεμμηνόπαυση: οι κύκλοι χωρίς ωορρηξία γίνονται συχνότεροι και η περίοδος μπορεί να γίνει πιο άφθονη ή απρόβλεπτη. Η σύλληψη είναι λιγότερο πιθανή, όχι όμως αδύνατη μέχρι να συμπληρωθεί ένας χρόνος χωρίς περίοδο.

Πότε ο πόνος στη μέση του κύκλου χρειάζεται επείγουσα εξέταση

Ο ήπιος πόνος ωορρηξίας είναι αθώος. Σπάνια όμως, ένα ωοθυλάκιο ή ένα ωχρό σωμάτιο μπορεί να αιμορραγήσει μέσα στην κοιλιά, ή να υπάρξει συστροφή της ωοθήκης. Αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια αν έχετε:

• ξαφνικό, πολύ έντονο πόνο που δεν υποχωρεί με απλά παυσίπονα,
• ζάλη, λιποθυμία, ταχυκαρδία ή ωχρότητα,
• πόνο στον ώμο μαζί με κοιλιακό πόνο,
• έμετο ή πυρετό μαζί με τον πόνο.

Αν υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης, ο ίδιος πόνος μπορεί να οφείλεται σε εξωμήτριο κύηση, γι’ αυτό το τεστ εγκυμοσύνης είναι το πρώτο βήμα στο νοσοκομείο.

Συχνές Ερωτήσεις