Χλαμύδια
Τι είναι τα χλαμύδια;
Τα χλαμύδια είναι μία συχνή σεξουαλικά μεταδιδόμενη ασθένεια και οφείλονται σε μικροοργανισμούς Chlamydia trachromatis. Στους άνδρες μολύνουν την ουρήθρα και την επιδερμίδα και στις γυναίκες τον τράχηλο της μήτρας και τις σάλπιγγες. στα νεογέννητα βρέφη από μητέρες πάσχουσες μολύνουν τα μάτια και τους πνεύμονες. Η συχνότητα της ασθένειας οφείλεται στο ότι τις πιο πολλές φορές δεν έχει προειδοποιημένα συμπτώματα. Όταν οι σύντροφοι δεν έχουν θεραπευτεί συγχρόνως ξαναμολύνονται ο ένας από τον άλλο.
Μπορεί να μην γνωρίζετε ότι έχετε χλαμύδια, επειδή πολλοί άνθρωποι δεν έχουν σημεία ή συμπτώματα, όπως πόνο στα γεννητικά όργανα και έκκριμα από τον κόλπο ή το πέος.
Τα Chlamydia trachomatis προσβάλλουν κυρίως νεαρές γυναίκες, αλλά η λοίμωξη μπορεί να εμφανιστεί τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Δεν είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί, αλλά αν αφεθεί χωρίς θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε πιο σοβαρά προβλήματα υγείας.
Ποια είναι τα βασικά συμπτώματα;
Οι λοιμώξεις από Chlamydia trachomatis σε πρώιμο στάδιο συχνά προκαλούν ελάχιστα ή καθόλου σημεία και συμπτώματα. Ακόμη και όταν εμφανίζονται σημεία και συμπτώματα, είναι συχνά ήπια, γεγονός που καθιστά εύκολο να τα παραβλέψουμε.
Τα σημεία και συμπτώματα της λοίμωξης από Chlamydia trachomatis μπορεί να περιλαμβάνουν:
- Επώδυνη ούρηση
- Κολπική έκκριση στις γυναίκες
- Εκκρίσεις από το πέος στους άνδρες
- Επώδυνη σεξουαλική επαφή στις γυναίκες
- Αιμορραγία μεταξύ της περιόδου και μετά το σεξ στις γυναίκες
- Πόνος στους όρχεις στους άνδρες
Τα χλαμύδια μπορεί επίσης να μολύνουν το ορθό, είτε χωρίς σημεία ή συμπτώματα είτε με πόνο στο ορθό, έκκριμα ή αιμορραγία. Μπορείτε επίσης να εμφανιστούν χλαμυδιακές οφθαλμικές λοιμώξεις (επιπεφυκίτιδα) μέσω της επαφής με μολυσμένα σωματικά υγρά.
Πότε να δείτε γιατρό;
Επισκεφτείτε το γιατρό σας εάν έχετε εκκρίσεις από τον κόλπο, το πέος ή το ορθό ή εάν έχετε πόνο κατά την ούρηση. Επίσης, οφείλετε να επισκεφθείτε το γιατρό σας εάν μάθετε ότι ο σεξουαλικός σας σύντροφος έχει χλαμύδια. Ο γιατρός σας πιθανότατα θα συνταγογραφήσει ένα αντιβιοτικό ακόμα κι αν δεν έχετε συμπτώματα.
Ποια είναι τα βασικά αίτια εμφάνισης;
Το βακτήριο Chlamydia trachomatis μεταδίδεται συχνότερα μέσω του κολπικού, του στοματικού και του πρωκτικού σεξ. Είναι επίσης πιθανό για τις έγκυες γυναίκες να μεταδώσουν χλαμύδια στα παιδιά τους κατά τη διάρκεια του τοκετού, προκαλώντας πνευμονία ή σοβαρή μόλυνση των ματιών στα νεογνά.
Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου;
Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης Chlamydia trachomatis περιλαμβάνουν:
- Να είσαι σεξουαλικά ενεργός πριν από την ηλικία των 25 ετών
- Έχοντας πολλαπλούς σεξουαλικούς συντρόφους
- Μη συνεχής χρήση προφυλακτικού
- Ιστορικό σεξουαλικά μεταδιδόμενης λοίμωξης
Ποιες οι επιπλοκές;
Το Chlamydia trachomatis μπορεί να σχετίζεται με:
- Φλεγμονώδης νόσος της πυέλου (PID). Το PID είναι μια λοίμωξη της μήτρας και των σαλπίγγων που προκαλεί πυελικό πόνο και πυρετό. Σοβαρές λοιμώξεις μπορεί να απαιτούν νοσηλεία για ενδοφλέβια χορήγηση αντιβιοτικών. Το PID μπορεί να βλάψει τις σάλπιγγες, τις ωοθήκες και τη μήτρα, συμπεριλαμβανομένου του τραχήλου της μήτρας.
- Λοίμωξη κοντά στους όρχεις (επιδιδυμίτιδα). Μια μόλυνση από χλαμύδια μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή του τυλιγμένου σωλήνα που βρίσκεται δίπλα σε κάθε όρχι (επιδιδυμίδα). Η λοίμωξη μπορεί να οδηγήσει σε πυρετό, πόνο στον όσχεο και οίδημα.
- Λοίμωξη του προστάτη. Ορισμένες φορές ο οργανισμός των χλαμυδίων μπορεί να εξαπλωθεί στον προστάτη αδένα ενός άνδρα. Η προστατίτιδα μπορεί να προκαλέσει πόνο κατά τη διάρκεια ή μετά το σεξ, πυρετό και ρίγη, επώδυνη ούρηση και πόνο στη μέση.
- Λοιμώξεις σε νεογνά. Η λοίμωξη από χλαμύδια μπορεί να περάσει από τον κολπικό σωλήνα στο παιδί σας κατά τη διάρκεια του τοκετού, προκαλώντας πνευμονία ή σοβαρή μόλυνση των ματιών.
- Έκτοπη κύηση. Αυτό συμβαίνει όταν ένα γονιμοποιημένο ωάριο εμφυτεύεται και αναπτύσσεται έξω από τη μήτρα, συνήθως σε μια σάλπιγγα. Η εγκυμοσύνη πρέπει να αφαιρεθεί για να αποφευχθούν επικίνδυνες για τη ζωή επιπλοκές, όπως η ρήξη σάλπιγγας. Μια λοίμωξη από χλαμύδια αυξάνει αυτόν τον κίνδυνο.
- Υπογονιμότητα. Οι λοιμώξεις από χλαμύδια – ακόμη και εκείνες που δεν προκαλούν σημεία ή συμπτώματα – μπορεί να προκαλέσουν ουλές και απόφραξη στις σάλπιγγες, που μπορεί να καταστήσουν τις γυναίκες υπογόνιμες.
- Αντιδραστική αρθρίτιδα. Τα άτομα που έχουν Chlamydia trachomatis διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν αντιδραστική αρθρίτιδα, γνωστή και ως σύνδρομο Reiter. Αυτή η κατάσταση συνήθως επηρεάζει τις αρθρώσεις, τα μάτια και την ουρήθρα – τον σωλήνα που μεταφέρει τα ούρα από την ουροδόχο κύστη σας προς το εξωτερικό του σώματός σας.
Ποια η κατάλληλη πρόληψη;
- Χρησιμοποιήστε προφυλακτικά.
- Χρησιμοποιήστε ένα ανδρικό προφυλακτικό από λατέξ ή ένα γυναικείο προφυλακτικό πολυουρεθάνης κατά τη διάρκεια κάθε σεξουαλικής επαφής. Τα προφυλακτικά που χρησιμοποιούνται σωστά κατά τη διάρκεια κάθε σεξουαλικής επαφής μειώνουν αλλά δεν εξαλείφουν τον κίνδυνο μόλυνσης.
- Περιορίστε τον αριθμό των σεξουαλικών σας συντρόφων.
- Το να έχετε πολλούς σεξουαλικούς συντρόφους σας θέτει σε υψηλό κίνδυνο να προσβληθείτε από χλαμύδια και άλλες σεξουαλικά μεταδιδόμενες λοιμώξεις.
- Κάντε τακτικές εξετάσεις. Εάν είστε σεξουαλικά ενεργοί, ιδιαίτερα εάν έχετε πολλούς συντρόφους, μιλήστε με το γιατρό σας για το πόσο συχνά πρέπει να ελέγχεστε για χλαμύδια και άλλες σεξουαλικά μεταδιδόμενες λοιμώξεις.
Πως γίνεται η κατάλληλη διάγνωση;
Σεξουαλικά ενεργές γυναίκες ηλικίας 25 ετών ή μικρότερες. Το ποσοστό μόλυνσης από χλαμύδια είναι το υψηλότερο σε αυτήν την ομάδα, επομένως συνιστάται μια ετήσια εξέταση προσυμπτωματικού ελέγχου. Ακόμα κι αν έχετε υποβληθεί σε εξετάσεις τον περασμένο χρόνο, κάντε το τεστ όταν έχετε νέο σεξουαλικό σύντροφο.
Έγκυος γυναίκα. Θα πρέπει να υποβληθείτε σε εξέταση για χλαμύδια κατά τον προγεννητικό έλεγχο. Εάν έχετε υψηλό κίνδυνο μόλυνσης, λόγω αλλαγής σεξουαλικού συντρόφου ή επειδή ο τακτικός σας σύντροφος μπορεί να έχει μολυνθεί, κάντε ξανά εξέταση αργότερα στην εγκυμοσύνη σας.
Γυναίκες και άνδρες με υψηλό κίνδυνο. Άτομα που έχουν πολλαπλούς σεξουαλικούς συντρόφους, που δεν χρησιμοποιούν πάντα προφυλακτικό ή άνδρες που κάνουν σεξ με άντρες θα πρέπει να εξετάζουν το ενδεχόμενο συχνού προληπτικού ελέγχου για τα χλαμύδια. Άλλοι δείκτες υψηλού κινδύνου είναι η τρέχουσα μόλυνση με άλλη σεξουαλικά μεταδιδόμενη λοίμωξη και η πιθανή έκθεση σε ΣΜΝ μέσω ενός μολυσμένου συντρόφου.
Ο προσυμπτωματικός έλεγχος και η διάγνωση των χλαμυδίων είναι σχετικά απλή. Οι δοκιμές περιλαμβάνουν:
Μια εξέταση ούρων. Ένα δείγμα από το πρώτο μέρος της ούρησης ελέγχεται στο εργαστήριο με μοριακή μέθοδο (NAAT/PCR). Είναι το δείγμα προτίμησης στους άνδρες.
Δείγμα από τον κόλπο ή τον τράχηλο. Για τις γυναίκες, λαμβάνεται δείγμα με στυλεό από τον κόλπο ή τον τράχηλο και εξετάζεται με μοριακή μέθοδο (NAAT/PCR), που είναι σήμερα η εξέταση εκλογής. Οι παλαιότερες καλλιέργειες και τα τεστ αντιγόνου έχουν σαφώς μικρότερη ευαισθησία και δεν χρησιμοποιούνται πλέον ως πρώτη επιλογή. Η λήψη μπορεί να γίνει κατά τη διάρκεια ενός τεστ Παπανικολάου ρουτίνας.
Για τους άνδρες, εναλλακτικά των ούρων, μπορεί να ληφθεί δείγμα από την ουρήθρα με λεπτή μπατονέτα. Όταν υπάρχει πρωκτική ή στοματική επαφή, λαμβάνεται δείγμα και από το ορθό ή τον φάρυγγα.
Εάν έχετε λάβει θεραπεία για αρχική λοίμωξη από χλαμύδια, θα πρέπει να επανεξεταστείτε σε περίπου τρεις μήνες.
Ποια είναι η κατάλληλη θεραπεία για άμεση αντιμετώπιση;
Η λοίμωξη με Chlamydia trachomatis αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά. Πρώτη επιλογή σύμφωνα με τις σύγχρονες οδηγίες είναι η δοξυκυκλίνη δύο φορές την ημέρα για 7 ημέρες. Εναλλακτικά, για παράδειγμα στην εγκυμοσύνη, χορηγείται αζιθρομυκίνη σε μία δόση.
Αποφύγετε τη σεξουαλική επαφή για 7 ημέρες: μέχρι να ολοκληρώσετε την αγωγή με δοξυκυκλίνη ή για 7 ημέρες μετά τη μία δόση αζιθρομυκίνης, και πάντως μέχρι να έχει θεραπευτεί και ο σύντροφός σας. Ο σεξουαλικός σας σύντροφος ή οι σύντροφοί σας χρειάζονται επίσης θεραπεία ακόμα κι αν δεν έχουν σημεία ή συμπτώματα. Διαφορετικά, η μόλυνση μπορεί να μεταδοθεί μεταξύ των σεξουαλικών συντρόφων.
Το να έχετε χλαμύδια ή να έχετε υποβληθεί σε θεραπεία για αυτό στο παρελθόν δεν σας εμποδίζει να το ξανακολλήσετε.
Ποια είναι τα βασικά αίτια;
Τα χλαμύδια στον άντρα συνήθως δεν έχουν κάποια βασικά αίτια, αντίθετα στις γυναίκες παρουσιάζουν διάφορες εκκρίσεις, ενοχλήσεις, κάψιμο κατά την ούρηση αλλά και πόνο στον κόλπο. Για αυτό και μάλιστα συνήθως οι γυναίκες το αντιλαμβάνονται αμέσως και η διάγνωση είναι σχετικά άμεση.
Ποιες εξετάσεις πρέπει να κάνω για την διάγνωση; Φαίνεται από το τεστ παπ;
Ναι, μπορεί να γίνει μέσα από το τεστ Παπ, ωστόσο συνήθως το τεστ Παπ γίνεται και για περισσότερους λόγους. Για να μάθετε περισσότερες λεπτομέρειες για την διάγνωση και την θεραπεία στα χλαμύδια επικοινωνήστε σήμερα με τον Δρ. Πολύζο.
Ποιο τεστ για χλαμύδια είναι το πιο αξιόπιστο
Ο έλεγχος για χλαμύδια έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια. Οι παλαιότερες καλλιέργειες και τα τεστ αντιγόνου έχουν σε μεγάλο βαθμό αντικατασταθεί από μοριακές μεθόδους.
- Μοριακό τεστ (PCR ή NAAT): ανιχνεύει το γενετικό υλικό του μικροβίου. Είναι η πιο ευαίσθητη και ειδική μέθοδος και η εξέταση εκλογής σύμφωνα με τις διεθνείς οδηγίες.
- Δείγμα από τον κόλπο: στις γυναίκες είναι το καλύτερο δείγμα. Μπορεί να το πάρει ο γιατρός ή και η ίδια η γυναίκα με στυλεό, με εξίσου αξιόπιστο αποτέλεσμα.
- Δείγμα ούρων: κατάλληλο κυρίως για τους άνδρες. Δίνεται το πρώτο μέρος της ούρησης, τουλάχιστον μία ώρα μετά την τελευταία ούρηση.
- Δείγμα από φάρυγγα ή ορθό: όταν υπάρχει στοματική ή πρωκτική επαφή, γιατί η λοίμωξη σε αυτά τα σημεία δεν φαίνεται στο δείγμα του κόλπου.
Συχνά στο ίδιο δείγμα ελέγχονται μαζί ο γονόκοκκος, η τριχομονάδα και το Mycoplasma genitalium. Ο έλεγχος μπορεί να γίνει και από το φιαλίδιο της κυτταρολογίας υγρής φάσης, ταυτόχρονα με τον προληπτικό έλεγχο του τραχήλου.
Η θεραπεία για τα χλαμύδια σήμερα
Οι σύγχρονες οδηγίες προτιμούν ως πρώτη επιλογή τη δοξυκυκλίνη για επτά ημέρες, γιατί είναι πιο αποτελεσματική από τη μία δόση αζιθρομυκίνης, ιδίως όταν υπάρχει λοίμωξη στο ορθό. Η αζιθρομυκίνη παραμένει εναλλακτική, για παράδειγμα στην εγκυμοσύνη. Το σχήμα το επιλέγει ο γιατρός σας.
Πρακτικές οδηγίες
- Ολοκληρώστε όλη την αγωγή, ακόμη κι αν δεν έχετε συμπτώματα.
- Τη δοξυκυκλίνη την παίρνετε με ένα μεγάλο ποτήρι νερό, σε όρθια θέση, όχι ακριβώς πριν από τον ύπνο, και προστατεύεστε από τον ήλιο.
- Αποφύγετε κάθε σεξουαλική επαφή μέχρι να ολοκληρώσετε τη θεραπεία εσείς και ο σύντροφός σας.
- Επανέλεγχος για να αποδειχθεί ίαση δεν χρειάζεται συνήθως, εκτός από την εγκυμοσύνη ή όταν τα συμπτώματα επιμένουν.
- Νέο τεστ περίπου τρεις μήνες μετά τη θεραπεία συστήνεται σε όλες, γιατί η επαναμόλυνση είναι συχνή.
Χλαμύδια στην εγκυμοσύνη
Η λοίμωξη στην κύηση έχει συνδεθεί με πρόωρη ρήξη των υμένων και πρόωρο τοκετό, ενώ μπορεί να μεταδοθεί στο νεογνό κατά τον τοκετό και να προκαλέσει επιπεφυκίτιδα ή πνευμονία.
- Ο έλεγχος γίνεται στην αρχή της εγκυμοσύνης, ιδίως σε γυναίκες κάτω των 25 ετών ή με παράγοντες κινδύνου, και επαναλαμβάνεται στο τρίτο τρίμηνο αν ο κίνδυνος παραμένει.
- Η θεραπεία γίνεται με αντιβιοτικά ασφαλή για την κύηση. Η δοξυκυκλίνη δεν χορηγείται.
- Περίπου τέσσερις εβδομάδες μετά τη θεραπεία γίνεται τεστ ίασης.
Ο έλεγχος για χλαμύδια είναι μέρος του προγεννητικού ελέγχου, γι’ αυτό ρωτήστε τον γιατρό σας αν έχει γίνει.
Πώς ενημερώνετε τον σύντροφο
Η ενημέρωση των συντρόφων είναι ίσως το πιο δύσκολο κομμάτι, αλλά και το πιο σημαντικό. Χωρίς αυτή, η επαναμόλυνση είναι σχεδόν βέβαιη.
- Ποιους αφορά: όλους τους σεξουαλικούς συντρόφους των τελευταίων περίπου 60 ημερών, ή τον τελευταίο σύντροφο αν η επαφή ήταν παλαιότερη.
- Τι χρειάζεται εκείνος: εξέταση και θεραπεία, ακόμη κι αν δεν έχει συμπτώματα ή αν το δικό του τεστ βγει αρνητικό.
- Πώς να το πείτε: απλά και χωρίς ενοχές. Τα χλαμύδια είναι πολύ συχνά, συχνά δεν δίνουν συμπτώματα και μπορεί να υπάρχουν για μήνες. Μια θετική εξέταση δεν δείχνει πότε ή από ποιον έγινε η μόλυνση.
Αν δυσκολεύεστε, ζητήστε από τον γιατρό σας γραπτή ενημέρωση για τον σύντροφο, με τη διάγνωση και τη θεραπεία που χρειάζεται.
Χλαμύδια και γονιμότητα: τι σημαίνει μια παλιά λοίμωξη
Πολλές γυναίκες μαθαίνουν για μια παλιά λοίμωξη από χλαμύδια μόνο όταν δυσκολεύονται να μείνουν έγκυες. Η σιωπηλή λοίμωξη μπορεί να έχει προκαλέσει φλεγμονώδη νόσο της πυέλου και βλάβη στις σάλπιγγες χωρίς κανένα σύμπτωμα.
- Στον έλεγχο γονιμότητας, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει αντισώματα για χλαμύδια στο αίμα. Ένα θετικό αποτέλεσμα δείχνει παλιά έκθεση και αυξάνει την πιθανότητα σαλπιγγικής βλάβης.
- Η βατότητα των σαλπίγγων ελέγχεται με σαλπιγγογραφία ή αντίστοιχη εξέταση με υπερήχους.
- Αν οι σάλπιγγες έχουν αποφραχθεί, οι λύσεις περιλαμβάνουν λαπαροσκοπική αποκατάσταση ή εξωσωματική γονιμοποίηση, ανάλογα με την έκταση της βλάβης.
Η καλύτερη προστασία της γονιμότητας είναι ο έλεγχος σε κάθε αλλαγή συντρόφου και η έγκαιρη θεραπεία.
Συχνές Ερωτήσεις
Μπορεί να έχω χλαμύδια χωρίς συμπτώματα;
Ναι. Περίπου επτά στις δέκα γυναίκες και οι μισοί άνδρες δεν έχουν κανένα σύμπτωμα.
Σε πόσες ημέρες φαίνονται στο τεστ μετά την επαφή;
Το τεστ είναι αξιόπιστο περίπου μία με δύο εβδομάδες μετά την έκθεση.
Θεραπεύονται οριστικά τα χλαμύδια;
Ναι, με αντιβίωση. Δεν αφήνουν ανοσία, οπότε μπορείτε να μολυνθείτε ξανά.
Πότε επιτρέπεται η επαφή μετά τη θεραπεία;
Επτά ημέρες μετά την ολοκλήρωση της αγωγής και εφόσον έχει θεραπευτεί και ο σύντροφος.
Προκαλούν τα χλαμύδια υπογονιμότητα;
Αν μείνουν χωρίς θεραπεία, μπορεί να ανέβουν στις σάλπιγγες και να αφήσουν βλάβη. Η έγκαιρη θεραπεία προλαβαίνει την επιπλοκή.
Μπορώ να κολλήσω χλαμύδια από στοματικό σεξ;
Ναι, η μετάδοση στον φάρυγγα είναι δυνατή, αν και λιγότερο συχνή. Η λοίμωξη στον φάρυγγα συνήθως δεν δίνει συμπτώματα και ελέγχεται με ξεχωριστό δείγμα από τον λαιμό.
Ο σύντροφός μου βγήκε αρνητικός. Χρειάζεται θεραπεία;
Ναι. Οι οδηγίες συστήνουν θεραπεία στους συντρόφους ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της εξέτασής τους, γιατί ένα αρνητικό τεστ δεν αποκλείει πρόσφατη μόλυνση.
Μεταδίδονται τα χλαμύδια από πισίνα, τουαλέτα ή πετσέτες;
Όχι. Το μικρόβιο δεν επιβιώνει έξω από τον οργανισμό και μεταδίδεται μόνο με τη σεξουαλική επαφή και από τη μητέρα στο νεογνό κατά τον τοκετό.