Υστερεκτομή και Ολική Υστερεκτομή: Είδη, Ανάρρωση και Κόστος

Ολική υστερεκτομή και τα άλλα είδη της επέμβασης

Τι είναι η Υστερεκτομή;

Υστερεκτομή είναι η χειρουργική αφαίρεση της μήτρας. Είναι μια χειρουργική διαδικασία που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία ποικίλων γυναικολογικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένου του γυναικολογικού καρκίνου.

Ποια συμπτώματα οδηγούν σε αυτήν;

• Ινομυώματα μήτρας σε γυναίκες που δεν επιθυμούν να διατηρήσουν την γονιμότητά τους
• Αδενομύωση
• Ενδομητρίωση σε γυναίκες που δεν επιθυμούν να διατηρήσουν την γονιμότητά τους
• Πρόπτωση μήτρας
• Μητρορραγία που δεν αντιμετωπίζεται με συντηρητική αγωγή
• Χρόνια πυελική φλεγμονή που δεν αντιμετωπίζεται συντηρητικά
• Καρκίνος ενδομητρίου
• Καρκίνος του τραχήλου της μήτρας
• Καρκίνος ωοθηκών και σαλπίγγων

Ποια είδη υπάρχουν;

Ολική Υστερεκτομή

Όταν αφαιρείται όλη η μήτρα συμπεριλαμβανομένου και του τραχήλου της μήτρας.

Ολική Υστερεκτομή μετά των εξαρτημάτων

Όταν αφαιρείται όλη η μήτρα συμπεριλαμβανομένου και του τραχήλου της μήτρας καθώς και των ωοθηκών και των σαλπίγγων.

Ριζική Υστερεκτομή

Όταν αφαιρείται όλη η μήτρα συμπεριλαμβανομένου και του τραχήλου της μήτρας καθώς και των ωοθηκών και των σαλπίγγων, των παραμητρίων και του άνω τριτημορίου του κόλπου

Υφολική Υστερεκτομή

Όταν αφαιρείται μόνο η μήτρα και διατηρείται ο τράχηλος.

Είναι η απλούστερη τεχνική και είναι κατάλληλη μόνο για καλοήθεις παθήσεις. Πλεονεκτεί των άλλων τύπων υστερεκτομής στο ότι είναι συντομότερη χρονικά, λιγότερο τραυματική και επικίνδυνη στο ουροποιητικό, χωρίς να κονταίνει τον κόλπο και να επηρεάζει την στήριξή του καθώς και την σεξουαλική επαφή. Δεν απαλλάσσει όμως από το τεστ Pap.

Ποιες χειρουργικές τεχνικές υπάρχουν;

Κοιλιακή Υστερεκτομή

Εκτελείται με εγκάρσια χαμηλή τομή στο ύψος του άνω τμήματος της ήβης ή κάθετη μέση υπομφάλια. Ο γιατρός κάνει μια τομή συνήθως χαμηλά στην κοιλιά. Κυρίως γίνεται σε περίπτωση όγκου στις ωοθήκες ή στην μήτρα. H κοιλιακή υστερεκτομή έχει το μειονέκτημα πως έχει αρκετά επώδυνη μετεγχειρητική πορεία.

Διακολπική Υστερεκτομή

Εκτελείται διακολπικά μέσω μιας μικρής τομής στον κόλπο. Η μέθοδος αυτή δεν αφήνει ουλή και γίνεται συνήθως σε καλοήθεις παθήσεις. Προτιμάται επίσης περισσότερο σε ασθενείς με πρόπτωση μήτρας. Έχει το πλεονέκτημα της γρήγορης κι ευκολότερης επούλωσης

Λαπαροσκοπική Υστερεκτομή

Εκτελείται λαπαροσκοπικά με 3-4 μικρές τομές 1-2 cm στο πρόσθιο κοιλιακό τοίχωμα και εφαρμόζεται όταν θέλουμε να ξεπεράσουμε πιθανά εμπόδια που υπάρχουν για κολπική υστερεκτομή.

Αποθεραπεία μετά από υστερεκτομή

Η αποθεραπεία από την υστερεκτομή μπορεί να συνήθως διαρκεί 4 έως 6 εβδομάδες.

Ο χρόνος που κάνετε για να επανέλθετε στη φυσιολογική ζωή εξαρτάται από τον τύπο του χειρουργείου:

• Η αποθεραπεία από την κοιλιακή υστερεκτομή μπορεί να διαρκέσει χρονικά από 4 έως 6 εβδομάδες.
• Η αποθεραπεία από την κολπική υστερεκτομή μπορεί να διαρκέσει χρονικά από 3-4 εβδομάδες, από την λαπαροσκοπική δε πολύ λιγότερο. Η μετεγχειρητική πορεία όμως είναι σχεδόν ανώδυνη.

Μετά την επέμβαση είναι αναγκαίο ένα διάστημα ξεκούρασης. Σε αυτό το διάστημα, δεν επιτρέπεται να έχετε σεξουαλικές επαφές διότι η τομή στο βάθος του κόλπου θα είναι ευαίσθητη και μπορεί να προκαλέσει πόνο , έντονη δυσφορία κι ενόχληση ή μικροτραυματισμούς και αιμόρροια από τον κόλπο.

Ρομποτική υστερεκτομή

Η ρομποτική υστερεκτομή είναι εξέλιξη της λαπαροσκοπικής. Γίνεται από τις ίδιες μικρές τομές, με τρισδιάστατη εικόνα και εργαλεία που κινούνται με μεγαλύτερη ελευθερία από τον ανθρώπινο καρπό. Πλεονεκτεί σε μεγάλες μήτρες, πολλαπλά ινομυώματα, εκτεταμένη ενδομητρίωση και σε γυναίκες με αυξημένο βάρος.

Ολική ή υφολική υστερεκτομή: πώς αποφασίζεται

Στην ολική υστερεκτομή αφαιρούνται το σώμα και ο τράχηλος της μήτρας. Είναι η συχνότερη επιλογή, γιατί δεν αφήνει τράχηλο που χρειάζεται παρακολούθηση. Στην υφολική ο τράχηλος παραμένει, άρα συνεχίζεται το τεστ Παπ και σε λίγες γυναίκες εμφανίζεται μικρή κυκλική αιμόρροια. Η απόφαση για το αν θα αφαιρεθούν και οι ωοθήκες (υστερεκτομή μετά των εξαρτημάτων) εξαρτάται από την ηλικία, την πάθηση και το οικογενειακό ιστορικό. Πριν από την εμμηνόπαυση οι υγιείς ωοθήκες συνήθως διατηρούνται, ενώ οι σάλπιγγες αφαιρούνται συχνά προληπτικά.

Ανάρρωση μετά από ολική υστερεκτομή: εβδομάδα προς εβδομάδα

• 1η ημέρα: σηκώνεστε και περπατάτε. Το περπάτημα προλαμβάνει τη θρόμβωση και βοηθά το έντερο.
• 1 έως 2 ημέρες: έξοδος από την κλινική μετά από λαπαροσκοπική ή διακολπική υστερεκτομή, 3 έως 4 ημέρες μετά από κοιλιακή.
• 1η έως 2η εβδομάδα: ήπιες δουλειές του σπιτιού, σύντομες βόλτες, ντους. Ελαφριές αιματηρές εκκρίσεις είναι αναμενόμενες.
• 2η έως 4η εβδομάδα: επιστροφή σε δουλειά γραφείου και οδήγηση μετά τη λαπαροσκοπική επέμβαση.
• 6η εβδομάδα: σεξουαλική επαφή, κολύμπι και σήκωμα βάρους, εφόσον η επανεξέταση είναι καλή. Μετά από κοιλιακή υστερεκτομή η πλήρης ανάρρωση μπορεί να φτάσει τις 8 εβδομάδες.

Επικοινωνήστε με τον γιατρό αν εμφανίσετε πυρετό, αιμορραγία μεγαλύτερη από περίοδο, έντονο πόνο, δύσοσμες εκκρίσεις ή πόνο και πρήξιμο στη γάμπα.

Κόστος υστερεκτομής: από τι εξαρτάται

Το κόστος της υστερεκτομής διαμορφώνεται από την τεχνική (λαπαροσκοπική, ρομποτική, διακολπική ή κοιλιακή), την κλινική και τις ημέρες νοσηλείας, την ιστολογική εξέταση και το αν υπάρχει ιδιωτική ασφάλιση ή κάλυψη από τον ΕΟΠΥΥ. Η λαπαροσκοπική υστερεκτομή έχει συνήθως υψηλότερο κόστος υλικών, αλλά μικρότερη νοσηλεία και ταχύτερη επιστροφή στη δουλειά. Την ακριβή προσφορά τη λαμβάνετε μετά την εξέταση, όταν καθοριστεί η κατάλληλη τεχνική για εσάς. Κλείστε ραντεβού για εκτίμηση.

Εναλλακτικές λύσεις πριν αποφασίσετε υστερεκτομή

Η υστερεκτομή είναι οριστική λύση, αλλά για τις περισσότερες καλοήθεις παθήσεις δεν είναι η μοναδική. Πριν από την απόφαση αξίζει να γνωρίζετε τις εναλλακτικές:

• Για βαριές περιόδους: το ορμονικό ενδομήτριο σπείραμα, φαρμακευτική αγωγή ή εξάχνωση του ενδομητρίου, που λύνουν το πρόβλημα σε πολλές γυναίκες χωρίς αφαίρεση της μήτρας.
• Για ινομυώματα: αφαίρεση μόνο των ινομυωμάτων (μυομεκτομή) λαπαροσκοπικά ή με υστεροσκόπηση, εμβολισμός των μητριαίων αρτηριών ή φαρμακευτική αγωγή που συρρικνώνει τα ινομυώματα.
• Για πρόπτωση: ασκήσεις πυελικού εδάφους, πεσσός ή επεμβάσεις αποκατάστασης που διατηρούν τη μήτρα.
• Για αδενομύωση και ενδομητρίωση: ορμονικές θεραπείες που ελέγχουν τον πόνο και την αιμορραγία, ή στοχευμένη χειρουργική των εστιών.

Η υστερεκτομή γίνεται η καλύτερη επιλογή όταν οι εναλλακτικές δεν απέδωσαν, όταν η γυναίκα δεν θέλει άλλη εγκυμοσύνη και επιθυμεί οριστική λύση, ή όταν υπάρχει κακοήθεια ή προκαρκινική αλλοίωση.

Προετοιμασία πριν από την υστερεκτομή

Οι εβδομάδες πριν από το χειρουργείο είναι ευκαιρία να φτάσετε σε καλύτερη φυσική κατάσταση, κάτι που επιταχύνει την ανάρρωση.

• Διόρθωση αναιμίας: οι γυναίκες με ινομυώματα ή βαριές περιόδους έχουν συχνά χαμηλό σίδηρο. Η αναπλήρωση πριν από την επέμβαση μειώνει την ανάγκη μετάγγισης και την κόπωση μετά.
• Διακοπή καπνίσματος: βελτιώνει την επούλωση και μειώνει τις λοιμώξεις.
• Κίνηση: καθημερινό περπάτημα και ήπια άσκηση ενισχύουν την αντοχή.
• Ασκήσεις πυελικού εδάφους: όσο πιο δυνατοί οι μύες πριν, τόσο πιο εύκολη η αποκατάσταση μετά.
• Φάρμακα: ενημερώστε για αντιπηκτικά, ορμονικά σκευάσματα και συμπληρώματα. Κάποια διακόπτονται πριν από το χειρουργείο, ιδίως λόγω κινδύνου θρόμβωσης.
• Οργάνωση του σπιτιού: κανονίστε βοήθεια για τις βαριές δουλειές και τα ψώνια τις πρώτες εβδομάδες.

Διατήρηση ή αφαίρεση των ωοθηκών: τι πρέπει να ξέρετε

Η απόφαση για τις ωοθήκες είναι ξεχωριστή από την απόφαση για τη μήτρα και έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες.

• Πριν από την εμμηνόπαυση: η αφαίρεση υγιών ωοθηκών προκαλεί άμεση χειρουργική εμμηνόπαυση, με εξάψεις, ξηρότητα και, μακροπρόθεσμα, αυξημένο κίνδυνο οστεοπόρωσης και καρδιαγγειακής νόσου. Γι’ αυτό σε καλοήθεις παθήσεις οι υγιείς ωοθήκες συνήθως διατηρούνται.
• Μετά την εμμηνόπαυση: η αφαίρεση συζητείται πιο εύκολα, αφού η ορμονική τους παραγωγή έχει μειωθεί.
• Γενετικός κίνδυνος: σε γυναίκες με μετάλλαξη BRCA ή ισχυρό οικογενειακό ιστορικό καρκίνου ωοθηκών, η προληπτική αφαίρεση ωοθηκών και σαλπίγγων συστήνεται σε συγκεκριμένη ηλικία.

Αν οι ωοθήκες αφαιρεθούν πριν από την εμμηνόπαυση, η ορμονική θεραπεία υποκατάστασης συνήθως προτείνεται μέχρι περίπου την ηλικία της φυσικής εμμηνόπαυσης, εκτός αν υπάρχει αντένδειξη. Περισσότερα για τα συμπτώματα θα βρείτε στη σελίδα για την εμμηνόπαυση.

Πιθανές επιπλοκές της υστερεκτομής

Η υστερεκτομή είναι συχνή και ασφαλής επέμβαση, αλλά παραμένει μείζον χειρουργείο. Οι πιθανές επιπλοκές περιλαμβάνουν:

• Αιμορραγία κατά ή μετά την επέμβαση, που σπάνια χρειάζεται μετάγγιση.
• Λοίμωξη στο τραύμα, στο κολπικό κολόβωμα ή στο ουροποιητικό, που αντιμετωπίζεται με αντιβίωση.
• Τραυματισμό ουροδόχου κύστης, ουρητήρα ή εντέρου, λόγω της γειτνίασης των οργάνων. Είναι ασυνήθιστος και συνήθως αναγνωρίζεται και διορθώνεται στην ίδια επέμβαση.
• Θρόμβωση στα πόδια ή στους πνεύμονες. Η έγκαιρη κινητοποίηση, οι κάλτσες συμπίεσης και, όπου χρειάζεται, η αντιπηκτική αγωγή την προλαμβάνουν.
• Διάνοιξη του κολπικού κολοβώματος, σπάνια επιπλοκή που σχετίζεται συχνά με πρόωρη σεξουαλική επαφή ή έντονη προσπάθεια. Γι’ αυτό τηρείτε τις οδηγίες για την αποχή.

Ο κίνδυνος επηρεάζεται από την τεχνική, το μέγεθος της μήτρας, προηγούμενα χειρουργεία και τη γενική σας υγεία. Οι ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, όπως η λαπαροσκόπηση, συνδέονται με λιγότερες λοιμώξεις τραύματος και ταχύτερη κινητοποίηση.

Η ζωή μετά την υστερεκτομή: πυελικό έδαφος, ουροδόχος κύστη και συναισθήματα

Πυελικό έδαφος

Οι ασκήσεις ενδυνάμωσης του πυελικού εδάφους, που ξεκινούν ήπια λίγες εβδομάδες μετά, βοηθούν στη στήριξη του κόλπου και στον έλεγχο της ούρησης. Ένας φυσικοθεραπευτής πυελικού εδάφους μπορεί να σας καθοδηγήσει σωστά.

Ουροδόχος κύστη

Τις πρώτες εβδομάδες κάποιες γυναίκες νιώθουν πιο συχνή ανάγκη για ούρηση ή καύσο. Αν η συχνοουρία επιμένει ή συνοδεύεται από πυρετό, χρειάζεται έλεγχος για ουρολοίμωξη.

Συναισθηματική προσαρμογή

Η ανακούφιση από τα συμπτώματα είναι συνήθως το κυρίαρχο συναίσθημα. Δεν είναι όμως σπάνιο να υπάρξει και μια αίσθηση απώλειας, ιδίως σε νεότερες γυναίκες. Μιλήστε γι’ αυτό με τον γιατρό σας ή με ειδικό ψυχικής υγείας αν σας βαραίνει.

Παρανοήσεις για την υστερεκτομή

• «Θα γεράσω γρηγορότερα». Αν οι ωοθήκες διατηρηθούν, οι ορμόνες συνεχίζουν να παράγονται κανονικά.
• «Ο κόλπος μένει άδειος και η επαφή δεν θα είναι ίδια». Ο κόλπος κλείνει στο βάθος του και διατηρεί το μήκος του σε μεγάλο βαθμό. Οι περισσότερες γυναίκες αναφέρουν ίδια ή καλύτερη σεξουαλική ζωή.
• «Μετά δεν χρειάζομαι γυναικολόγο». Χρειάζεστε. Ο έλεγχος μαστών, πυέλου και, σε ορισμένες περιπτώσεις, του κόλπου συνεχίζεται.
• «Η λαπαροσκοπική είναι μικρότερη επέμβαση». Μικρότερες είναι οι τομές. Μέσα στην κοιλιά γίνεται η ίδια εργασία, γι’ αυτό η εσωτερική επούλωση χρειάζεται χρόνο.

Ερωτήσεις για τον χειρουργό πριν από την υστερεκτομή

• Ποια τεχνική προτείνετε για μένα, λαπαροσκοπική, διακολπική, ρομποτική ή κοιλιακή, και γιατί;
• Θα αφαιρεθεί ο τράχηλος; Θα αφαιρεθούν οι σάλπιγγες και οι ωοθήκες;
• Υπάρχει περίπτωση να χρειαστεί αλλαγή τεχνικής κατά τη διάρκεια της επέμβασης;
• Πόσες ημέρες θα μείνω στην κλινική και πότε επιστρέφω στη δουλειά μου;
• Θα χρειαστώ αντιπηκτική αγωγή ή κάλτσες συμπίεσης μετά;
• Πότε θα έχω το αποτέλεσμα της ιστολογικής εξέτασης;
• Τι συμπτώματα πρέπει να με κάνουν να σας καλέσω αμέσως;

Μια υστερεκτομή σχεδιάζεται καλύτερα όταν συμμετέχετε ενεργά στις αποφάσεις. Πάρτε τον χρόνο σας, ζητήστε εξηγήσεις για ό,τι δεν είναι σαφές και, αν χρειάζεστε, συζητήστε το ξανά σε δεύτερο ραντεβού.

Συχνές Ερωτήσεις