Αιμορροΐδες

Αιμορροΐδες

Αιμορροΐδες κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης

Οι αιμορροΐδες μπορεί να είναι εξαιρετικά άβολες, αν και σπάνια προκαλούν σοβαρά προβλήματα και οφείλονται στη δυσκοιλιότητα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, το σύμπτωμα αυτό εξαφανίζεται μετά την γέννηση του μωρού σας. Ωστόσο, αν ο πόνος είναι έντονος ή έχετε αίμα επισκεφτείτε το γιατρό σας και εκείνος θα σας προτείνει διάφορες πρακτικές λύσεις η ακόμα και αλοιφές για να απαλύνουν τα συμπτώματα.

Τι είναι οι αιμορροΐδες;

Οι αιμορροΐδες είναι αιμοφόρα αγγεία στην περιοχή του ορθού που έχουν διογκωθεί. Mπορεί να προκαλέσουν ήπια ή επώδυνη φαγούρα ή ακόμη και αιμορραγία από το ορθό, ειδικά κατά τη διάρκεια της κένωσης του εντέρου. Είναι σύνηθες φαινόμενο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ιδίως στο τρίτο τρίμηνο.

Μερικές γυναίκες το παθαίνουν για πρώτη φορά, ενώ είναι έγκυες. Αν είχατε πριν από την εγκυμοσύνη, είναι πολύ πιθανό να έχετε και κατά τη διάρκειά της.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι αιμορροΐδες που αναπτύχθηκαν κατά την εγκυμοσύνη θα αρχίσουν να εξαφανίζονται σύντομα μετά τον τοκετό, ειδικά αν είστε προσεκτικές και προλάβετε η αντιμετωπίσετε τη δυσκοιλιότητα.

Γιατί εμφανίζονται οι αιμορροΐδες; Ποια είναι τα αίτια;

Κατά τη διάρκεια τη εγκυμοσύνης, συχνά εμφανίζονται αιμορροΐδες, καθώς και κιρσώδεις φλέβες στα πόδια ή ακόμη και στο αιδοίο. Η προοδευτική αύξηση του μεγέθους της μήτρας ασκεί πίεση στις πυελικές φλέβες και την κάτω κοίλη φλέβα (μια μεγάλη φλέβα στη δεξιά πλευρά του σώματος που μεταφέρει το αίμα από τα κάτω άκρα στην καρδιά). Αυτό μπορεί να επιβραδύνει την επιστροφή του αίματος από το κάτω μισό του σώματός σας, και να αυξήσει την πίεση στις φλέβες κάτω από τη μήτρα σας προκαλώντας οίδημα.

Η δυσκοιλιότητα, που αποτελεί μια κοινή ενόχληση κατα την εγκυμοσύνη μπορεί επίσης να προκαλέσει ή να επιδεινώσει τις αιμορροΐδες. Επιπλέον, η αύξηση της ορμόνης προγεστερόνης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης προκαλεί τα τοιχώματα των φλεβών σας να χαλαρώσουν, επιτρέποντάς τους να πρηστούν πιο εύκολα. Η προγεστερόνη συμβάλλει επίσης στη δυσκοιλιότητα με την επιβράδυνση των κινήσεων του εντέρου σας.

Πως μπορώ να αποφύγω τις αιμορροΐδες; Ποια η κατάλληλη διατροφή;

Σίγουρα κατά την κύηση είναι πιο πιθανή η εμφάνιση αιμορροΐδων, αλλά δεν είναι δεδομένη.

Πρώτα απ ‘όλα, θα πρέπει όσο είναι δυνατόν να αποφευχθεί η δυσκοιλιότητα:

Υιοθετήστε μια πλούσια σε φυτικές ίνες διατροφή (δημητριακά ολικής αλέσεως, φρούτα, και λαχανικά), πίνετε άφθονο νερό (8-10 ποτήρια την ημέρα), ασκηθείτε τακτικά, ακόμα και με ένα σύντομο, γρήγορο περπάτημα της μιας ώρας. Εάν παρά τη διατροφή και την άσκηση παρουσιάσετε δυσκοιλιότητα, ρωτήστε τον γιατρό σας σχετικά με τη χρήση ενός συμπληρώματος ινών ή μαλακτικό.

Επίσης καλό είναι να χρησιμοποιείτε εγκαίρως την τουαλέτα έτσι ώστε να μην ασκείται πίεση στην περιοχή.

Κάντε ασκήσεις Kegel καθημερινά. Οι ασκήσεις Kegel περιλαμβάνουν τη σύσπαση των μυών που χρησιμοποιούνται για τη διακοπή της ούρησης (χωρίς όμως να γίνονται κατα τη διάρκειά της) και αυξάνουν την κυκλοφορία στην περιοχή του ορθού και ενισχύουν τους μύες γύρω από τον πρωκτό, μειώνοντας την πιθανότητα των αιμορροΐδων. Μπορούν επίσης να ενισχύσουν και τον τόνο των μυών γύρω από τον κόλπο και την ουρήθρα.

Αποφύγετε όρθια ή καθιστή θέση για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Εάν η εργασία σας είναι καθιστική, συνιστάται να σηκώνεστε και να περπατάτε για λίγα λεπτά κάθε ώρα.

Τέλος προτιμάτε την αριστερή πλάγια θέση όταν κοιμάστε, διαβάζετε ή βλέπετε τηλεόραση καθώς έτσι αποφεύγεται η πίεση της κάτω κοίλης φλέβας και των φλεβών του ορθού ενώ δεν παρεμποδίζεται η επιστροφή του αίματος από το κάτω μισό του σώματός σας.

Συμπτώματα: πώς καταλαβαίνετε ότι έχετε αιμορροΐδες

Οι αιμορροΐδες δεν εκδηλώνονται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις έγκυες. Η πιθανότητα αυξάνεται όσο προχωρούν τα στάδια της εγκυμοσύνης και η μήτρα μεγαλώνει, ενώ η εικόνα εξαρτάται κυρίως από το αν είναι εσωτερικές ή εξωτερικές και από το πόσο έχουν διογκωθεί.

Εσωτερικές αιμορροΐδες

Βρίσκονται μέσα στον πρωκτικό σωλήνα, σε σημείο με ελάχιστες νευρικές απολήξεις. Γι’ αυτό συχνά δεν πονούν. Το πιο συνηθισμένο σημάδι είναι λίγο κόκκινο, φρέσκο αίμα στο χαρτί υγείας ή στη λεκάνη μετά την κένωση. Όταν μεγαλώσουν, μπορεί να προπίπτουν, δηλαδή να βγαίνουν προς τα έξω κατά την προσπάθεια στην τουαλέτα.

Εξωτερικές αιμορροΐδες

Σχηματίζονται κάτω από το δέρμα γύρω από τον πρωκτό. Εκεί το δέρμα είναι πολύ ευαίσθητο, οπότε προκαλούν φαγούρα, κάψιμο, αίσθημα βάρους και πόνο, ιδιαίτερα όταν κάθεστε πολλή ώρα. Ψηλαφώνται σαν μαλακά ογκίδια.

Οι τέσσερις βαθμοί των εσωτερικών αιμορροΐδων

• 1ου βαθμού: μένουν μέσα, μπορεί να αιμορραγούν, δεν προπίπτουν.
• 2ου βαθμού: βγαίνουν στην κένωση και επιστρέφουν μόνες τους.
• 3ου βαθμού: βγαίνουν και χρειάζεται να τις σπρώξετε απαλά πίσω με το δάχτυλο.
• 4ου βαθμού: παραμένουν συνεχώς έξω και δεν επανέρχονται.

Στην εγκυμοσύνη οι περισσότερες γυναίκες έχουν αιμορροΐδες 1ου ή 2ου βαθμού, που αντιμετωπίζονται με απλά μέτρα. Ο βαθμός μετράει, γιατί καθορίζει τι θα σας προτείνει ο γιατρός και τι μπορεί να περιμένει για μετά τον τοκετό.

Θρομβωμένη αιμορροΐδα: όταν ο πόνος γίνεται έντονος

Μερικές φορές το αίμα μέσα σε μια εξωτερική αιμορροΐδα πήζει και σχηματίζει θρόμβο. Η εικόνα αλλάζει απότομα: εμφανίζεται ένα σκληρό, μωβ ή γαλαζωπό ογκίδιο στο χείλος του πρωκτού, που πονά πολύ στην αφή, στο κάθισμα και στο περπάτημα. Ο πόνος κορυφώνεται συνήθως τις πρώτες 48 έως 72 ώρες και μετά υποχωρεί σταδιακά, καθώς ο θρόμβος απορροφάται μέσα σε μία έως δύο εβδομάδες.

Η θρόμβωση αιμορροΐδας δεν είναι επικίνδυνη για το μωρό, ούτε σχετίζεται με τη θρόμβωση στις φλέβες των ποδιών. Χρειάζεται όμως εκτίμηση από γιατρό, γιατί σε πολύ επώδυνες περιπτώσεις που εξετάζονται νωρίς, ο θρόμβος μπορεί να αφαιρεθεί με μια μικρή τομή υπό τοπική αναισθησία, μια απλή παρέμβαση που γίνεται και στην εγκυμοσύνη. Μην προσπαθήσετε να την πιέσετε ή να την «σπάσετε» μόνη σας.

Ανακούφιση στο σπίτι: πρακτικά μέτρα που λειτουργούν

Τα απλά μέτρα είναι η βάση της θεραπείας και συχνά αρκούν. Λειτουργούν καλύτερα όταν τα εφαρμόζετε συστηματικά, όχι μόνο τις μέρες που πονάτε.

• Καθιστικά λουτρά: καθίστε σε μια λεκάνη ή μπανιέρα με χλιαρό νερό, ως το ύψος των γοφών, για 10 έως 15 λεπτά, δύο με τρεις φορές την ημέρα και μετά από κάθε κένωση. Το χλιαρό νερό χαλαρώνει τον σφιγκτήρα και μειώνει τον πόνο. Δεν χρειάζονται άλατα ή αφρόλουτρα.
• Κρύες κομπρέσες: μια παγοκύστη τυλιγμένη σε πετσέτα, για λίγα λεπτά, μειώνει το πρήξιμο. Ποτέ πάγο απευθείας στο δέρμα.
• Ήπια υγιεινή: μετά την κένωση ξεπλύνετε με νερό ή χρησιμοποιήστε μαλακό, άβαφο χαρτί βρεγμένο. Αποφύγετε μαντηλάκια με άρωμα ή οινόπνευμα και το έντονο τρίψιμο. Στεγνώστε απαλά, ταμποναριστά.
• Σωστή στάση στην τουαλέτα: ένα χαμηλό σκαμπό κάτω από τα πόδια φέρνει τα γόνατα ψηλότερα από τους γοφούς και διευκολύνει την κένωση χωρίς σπρώξιμο.
• Λίγος χρόνος στη λεκάνη: όχι κινητό, όχι διάβασμα. Το παρατεταμένο κάθισμα στη λεκάνη γεμίζει τις φλέβες με αίμα, ακόμη κι αν δεν σπρώχνετε.
• Βαμβακερά εσώρουχα και άνετα ρούχα: τα στενά παντελόνια και τα συνθετικά υφάσματα κρατούν υγρασία και αυξάνουν τη φαγούρα.

Αν μετά από μία εβδομάδα με αυτά τα μέτρα δεν βλέπετε βελτίωση, ενημερώστε τον γιατρό σας.

Αλοιφές και φάρμακα για αιμορροΐδες στην εγκυμοσύνη

Πολλές έγκυες διστάζουν να βάλουν οποιαδήποτε αλοιφή. Τα τοπικά σκευάσματα απορροφώνται ελάχιστα και αρκετά θεωρούνται ασφαλή, όμως η επιλογή γίνεται πάντα μετά από συζήτηση με τον γιατρό σας και όχι από το ράφι του φαρμακείου.

• Καταπραϋντικές κρέμες και υπόθετα: σκευάσματα με προστατευτικά ή στυπτικά συστατικά ανακουφίζουν τη φαγούρα και το κάψιμο. Είναι συνήθως η πρώτη επιλογή.
• Σκευάσματα με τοπικό αναισθητικό: μειώνουν τον πόνο για λίγες ώρες. Χρησιμοποιούνται για σύντομο διάστημα, μετά από συμβουλή γιατρού.
• Κρέμες με κορτικοειδές: μειώνουν τη φλεγμονή, αλλά προορίζονται μόνο για λίγες ημέρες και μόνο αν τις συστήσει ο γιατρός, γιατί η μακροχρόνια χρήση λεπταίνει το δέρμα της περιοχής.
• Μαλακτικά κοπράνων και υπακτικά όγκου: αντιμετωπίζουν την αιτία, δηλαδή τη σκληρή κένωση. Ο γιατρός θα επιλέξει το κατάλληλο σκεύασμα.
• Παυσίπονα από το στόμα: η παρακεταμόλη είναι το αναλγητικό που προτιμάται στην εγκυμοσύνη, πάντα μετά από συμβουλή του γιατρού σας. Τα αντιφλεγμονώδη, όπως η ιβουπροφαίνη, αποφεύγονται, ιδίως μετά την 20ή εβδομάδα.

Τα φλεβοτονωτικά χάπια που κυκλοφορούν για τις αιμορροΐδες δεν έχουν επαρκή δεδομένα ασφάλειας στην εγκυμοσύνη και δεν πρέπει να τα πάρετε χωρίς ιατρική οδηγία. Το ίδιο ισχύει για φυτικά σκευάσματα και αιθέρια έλαια, που μπορεί να ερεθίσουν το ήδη ευαίσθητο δέρμα.

Αιμορροΐδες στον τοκετό και τη λοχεία

Πολλές γυναίκες ανησυχούν ότι οι αιμορροΐδες θα επηρεάσουν τον τοκετό. Δεν τον επηρεάζουν. Δεν αποτελούν λόγο για καισαρική τομή και δεν δυσκολεύουν τη γέννηση του μωρού.

Το αντίστροφο όμως συμβαίνει συχνά. Στο δεύτερο στάδιο του τοκετού, όταν η μητέρα σπρώχνει, η πίεση στις φλέβες της πυέλου είναι πολύ μεγάλη και οι αιμορροΐδες μπορεί να μεγαλώσουν ή να εμφανιστούν για πρώτη φορά. Γι’ αυτό αρκετές γυναίκες τις παρατηρούν τις πρώτες μέρες μετά τη γέννα.

Τι βοηθά τις πρώτες εβδομάδες μετά τον τοκετό

• Κρύες κομπρέσες το πρώτο 24ωρο και χλιαρά καθιστικά λουτρά στη συνέχεια, που βοηθούν και στην επούλωση των ραμμάτων του περινέου.
• Πολλά υγρά, ιδιαίτερα αν θηλάζετε. Ο θηλασμός αυξάνει σημαντικά τις ανάγκες σε νερό και η αφυδάτωση σκληραίνει την κένωση.
• Μην φοβάστε την πρώτη κένωση. Αν σας έχει δοθεί μαλακτικό κοπράνων στο μαιευτήριο, πάρτε το όπως σας έχει συστηθεί.
• Ξάπλωμα στο πλάι όταν θηλάζετε ή ξεκουράζεστε, ώστε να μειώνεται η πίεση στην περιοχή.

Οι περισσότερες αιμορροΐδες της λοχείας υποχωρούν μέσα σε λίγες εβδομάδες. Αν παραμένουν μετά τον έλεγχο των έξι εβδομάδων, συζητήστε το με τον γυναικολόγο σας, που μπορεί να σας παραπέμψει σε γενικό χειρουργό ή πρωκτολόγο.

Αιμορροΐδες ή κάτι άλλο; Καταστάσεις που μοιάζουν

Δεν είναι κάθε πόνος ή αίμα στην περιοχή του πρωκτού αιμορροΐδα. Μερικές καταστάσεις μοιάζουν και χρειάζονται διαφορετική αντιμετώπιση.

• Ραγάδα δακτυλίου: μια μικρή σχισμή στο δέρμα του πρωκτού, συνήθως από σκληρή κένωση. Προκαλεί έντονο, κοφτερό πόνο κατά την κένωση, που μπορεί να κρατήσει ώρα μετά, με λίγο κόκκινο αίμα.
• Περιπρωκτικό απόστημα: πόνος που αυξάνεται συνεχώς, ερυθρότητα, ζέστη στην περιοχή και συχνά πυρετός. Χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση.
• Κιρσοί αιδοίου: διογκωμένες φλέβες στα χείλη του αιδοίου, που δίνουν αίσθημα βάρους. Εμφανίζονται για τους ίδιους λόγους με τις αιμορροΐδες, αλλά σε άλλη θέση.
• Κολπική αιμορραγία: στην εγκυμοσύνη είναι μερικές φορές δύσκολο να ξεχωρίσετε από πού προέρχεται το αίμα. Αν δεν είστε σίγουρη ότι είναι από τον πρωκτό, επικοινωνήστε αμέσως με τον μαιευτήρα σας.

Σημάδια που δεν πρέπει να αποδώσετε στις αιμορροΐδες

Σκούρο ή μαύρο αίμα, αίμα ανακατεμένο με τα κόπρανα, βλέννα, αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου που επιμένει, απώλεια βάρους ή πυρετός θέλουν διερεύνηση, ακόμη και αν ξέρετε ότι έχετε αιμορροΐδες. Σε τέτοιες περιπτώσεις ο γιατρός θα αποφασίσει αν χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος από γαστρεντερολόγο.

Μύθοι και αλήθειες για τις αιμορροΐδες της εγκυμοσύνης

• «Οι αιμορροΐδες της εγκυμοσύνης μένουν για πάντα.» Όχι. Στις περισσότερες γυναίκες υποχωρούν σημαντικά μετά τον τοκετό. Σε κάποιες μένουν μικρά υπολείμματα δέρματος, που συνήθως δεν ενοχλούν.
• «Το καυτό νερό βοηθά περισσότερο.» Όχι. Το νερό πρέπει να είναι χλιαρό. Το πολύ ζεστό νερό αυξάνει τη διόγκωση και μπορεί να προκαλέσει ζάλη στην εγκυμοσύνη.
• «Τα πικάντικα φαγητά προκαλούν αιμορροΐδες.» Δεν τις προκαλούν, όμως σε κάποιες γυναίκες επιδεινώνουν το κάψιμο κατά την κένωση. Αν το παρατηρείτε, περιορίστε τα.
• «Δεν πρέπει να γυμνάζομαι.» Το αντίθετο. Το περπάτημα και η κολύμβηση βελτιώνουν την κυκλοφορία και τη λειτουργία του εντέρου. Αυτό που επιβαρύνει είναι η άρση βαρών με κράτημα της αναπνοής.
• «Αν δω αίμα, κάτι συμβαίνει στο μωρό.» Το αίμα από αιμορροΐδες προέρχεται από τις φλέβες του πρωκτού και δεν έχει σχέση με τη μήτρα ή το έμβρυο.

Πότε χρειάζεται επέμβαση για αιμορροΐδες στην εγκυμοσύνη

Σχεδόν ποτέ. Οι αιμορροΐδες της εγκυμοσύνης οφείλονται σε προσωρινούς παράγοντες, δηλαδή τις ορμόνες, την πίεση της μήτρας και τη δυσκοιλιότητα, που υποχωρούν μετά τη γέννα. Γι’ αυτό οι επεμβάσεις, όπως η απολίνωση με ελαστικό δακτύλιο ή η αιμορροϊδεκτομή, αναβάλλονται τουλάχιστον για μερικούς μήνες μετά τον τοκετό, όταν φανεί τι έχει απομείνει.

Εξαίρεση αποτελούν η πολύ επώδυνη θρομβωμένη εξωτερική αιμορροΐδα, που μπορεί να αντιμετωπιστεί με μικρή τομή υπό τοπική αναισθησία, και οι σπάνιες περιπτώσεις έντονης ή επίμονης αιμορραγίας που προκαλεί αναιμία. Η απόφαση παίρνεται σε συνεργασία του μαιευτήρα με χειρουργό, ανάλογα με την εβδομάδα κύησης.

Στους τακτικούς ελέγχους του προγεννητικού ελέγχου μπορείτε να αναφέρετε τα συμπτώματά σας χωρίς αμηχανία. Είναι από τα πιο συχνά θέματα που συζητά ένας μαιευτήρας και όσο νωρίτερα τα πιάσετε, τόσο πιο εύκολα αντιμετωπίζονται.

Συχνές Ερωτήσεις