Υστεροσκόπηση: διαγνωστική και επεμβατική
Τι είναι η υστεροσκόπηση;
Υστεροσκόπηση είναι μία διαγνωστική εξέταση του εσωτερικού του τραχήλου της μήτρας και του ενδομητρίου με την εισαγωγή και τη χρήση μίας λεπτής κάμερας (γνωστής και ως υστεροσκόπιο). Η διέλευση προς τον τράχηλο πραγματοποιείται μέσω του κόλπου και του τραχήλου της μήτρας. Το υστεροσκόπιο έχει διάμετρο λίγων χιλιοστών και η διέλευσή του μας επιτρέπει την ακριβή επισκόπηση της ενδομητρικής κοιλότητας και των σαλπιγγικών στομίων στην οθόνη, σε πραγματικό χρόνο. Με αυτόν τον τρόπο δίνεται στον γυναικολόγο η δυνατότητα να εξετάσει την κοιλότητα της μήτρας με ακρίβεια που δεν παρέχουν άλλες μέθοδοι.
Η μεγέθυνση και η άμεση όραση της κοιλότητας της μήτρας κάνουν την εξέταση πιο αξιόπιστη και μεγαλύτερης ακρίβειας από το υπερηχογράφημα, την αξονική ή μαγνητική τομογραφία, την απόξεση. Με την υστεροσκόπηση μπορούμε να δούμε με μεγαλύτερη ακρίβεια οποιαδήποτε πιθανή παθολογία της κοιλότητας της μήτρας και του τραχήλου. Συγχρόνως με την εξέταση τη διαγνωστική μπορεί να γίνει και μικρο-επεμβατική υστεροσκόπηση με τοπική αναισθησία. Μπορεί να αφαιρεθεί πολύποδας ή ινομύωμα και δείγμα να σταλεί για ιστολογική εξέταση. Βάσει των αποτελεσμάτων της υστεροσκόπησης ο ιατρός θα ορίσει τη θεραπεία η οποία αρμόζει στην εκάστοτε περίπτωση.
Λόγοι που συντρέχουν για μία υστεροσκόπηση είναι:
- Αυξημένη ροή περιόδου (μηνορραγία)
- Αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση
- Στειρότητα
- Αιμορραγία μεταξύ των περιόδων
- Πολύποδας ή ινομυώματα μήτρας
- Υποψία ενδομήτριων συμφύσεων
- Αφαίρεση ενδομήτριου σπειράματος
Πως γίνεται η εξέταση της υστεροσκόπησης;
Η εξέταση της υστεροσκόπησης για λόγους αιμορραγιών της μήτρας γίνεται σε νοσοκομειακό χώρο με ελαφριά αναισθησία (μέθη). Δεν απαιτείται ολική αναισθησία, ωστόσο η γυναίκα δεν αισθάνεται κανέναν πόνο ή ενόχληση κατά τη διάρκεια της διενέργειάς της.
Η διαδικασία της, είναι απλή και ελάχιστα ενοχλητική για τη γυναίκα, όχι κατά τη διάρκεια αλλά για λίγες ώρες ή ημέρες μετά από αυτήν. Το χρονικό πλαίσιο κατά το οποίο γίνεται η υστεροσκόπηση είναι συγκεκριμένο, συνεπώς και απαιτεί σωστό προγραμματισμό. Πραγματοποιείται μετά την τελευταία μέρα εμμήνου ρύσεως, ιδανικά μεταξύ της 6ης και της 10ης ημέρας του κύκλου. Όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, χορηγείται ήπια αναλγησία, με τη γυναίκα να διατηρεί τις αισθήσεις της και να μπορεί να παρακολουθήσει το σύνολο της διαδικασίας, μεγεθυμένη, σε οθόνη.
Ο πόνος μετά την εξέταση είναι παρόμοιος με πόνο περιόδου για 1-2 μέρες και αντιμετωπίζεται με απλά παυσίπονα. Μικρή ροή αίματος μπορεί να υπάρχει μετά την διαγνωστική υστεροσκόπηση για 1-2 μέρες, ενώ για την επεμβατική υστεροσκόπηση 1-3 εβδομάδες. Η ένταση είναι ήπια και δεν επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα της γυναίκας.
Η παραμονή στο νοσοκομείο σπάνια ξεπερνά τις 4 ώρες, μετά τις οποίες μια γυναίκα μπορεί να επιστρέψει με ασφάλεια στο σπίτι της καθώς και στις καθημερινές της δραστηριότητες.
Απαιτείται κάποια προετοιμασία πριν από την υστεροσκόπηση;
Σε περιπτώσεις που η εξέταση πραγματοποιείται με τη χρήση τοπικής αναισθησίας ή μέθης, η γυναίκα θα πρέπει να έχει πραγματοποιήσει ολιγόωρη νηστεία, μη έχοντας καταναλώσει υγρά και στερεά.
Ανάλογα με τη φύση της επέμβασης, μπορεί να απαιτηθούν επιπλέον εξετάσεις, όπως γενική εξέταση αίματος.
Τι θα πρέπει μια γυναίκα να προσέξει μετά την υστεροσκόπηση;
Η υστεροσκόπηση είναι μία ασφαλής επέμβαση αρκεί να γίνεται από έμπειρη ιατρική ομάδα και με την σύγχρονη τεχνολογία. Η περίοδος μετά την υστεροσκόπηση δεν απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, εκτός από μερικές βασικές οδηγίες, όπως η προσωρινή παύση των αθλητικών δραστηριοτήτων. Παράλληλα, η γυναίκα θα πρέπει να απέχει από σεξουαλικές επαφές. Παράλληλα, θα πρέπει να έχει σταματήσει οποιαδήποτε αιμορραγία πριν επανέλθει στη σεξουαλική της δραστηριότητα.
Ποια είναι τα οφέλη της υστεροσκόπησης;
Τα οφέλη της υστεροσκόπησης δεν περιορίζονται στην θεραπεία της παθολογίας της κοιλότητας της μήτρας. Σημαντικά οφέλη προσφέρει και σε γυναίκες οι οποίες σκοπεύουν να προβούν σε εξωσωματική γονιμοποίηση. Αποτελεί μια εξαιρετικά απλή και ασφαλή μέθοδο, η οποία προσφέρει τη δυνατότητα διάγνωσης άμεσα, ενώ παράλληλα συμβάλλει σημαντικά στην αύξηση των επιτυχών κυήσεων μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης και στη μείωση των αποβολών.
Ποιες οι πιθανές επιπλοκές και ποιο το κόστος της υστεροσκόπησης;
Οι σύγχρονες μέθοδοι οι οποίες χρησιμοποιούνται εγγυώνται τη μέγιστη δυνατή ασφάλεια. Οι πιο συχνές επιπλοκές ωστόσο, παραμένουν η αιμορραγία και ο πόνος, καταστάσεις οι οποίες ωστόσο είναι παροδικές. Η υστεροσκόπηση ωστόσο δεν παύει να αποτελεί μια από τις ασφαλέστερες εξετάσεις-επεμβάσεις στον κλάδο της γυναικολογίας.
Ο γιατρός θα σας αναλύσει αναλυτικά κατά τη διάρκεια του ραντεβού όλες τις ενδεχόμενες επιπλοκές που ενδέχεται να ανακύψουν και θα σας λύσει κάθε απορία όσον αφορά το πόσο κοστίζει η υστεροσκόπηση. Για περισσότερες πληροφορίες, επικοινωνήστε μαζί μας.
Πότε χρειάζεται υστεροσκόπηση
Η υστεροσκόπηση προτείνεται όταν πρέπει να δούμε απευθείας το εσωτερικό της μήτρας:
- ακανόνιστη ή πολύ βαριά περίοδος, ή μηνορραγία που δεν εξηγείται με τον υπέρηχο,
- αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση ή πάχυνση του ενδομητρίου,
- υποψία για πολύποδες μήτρας ή υποβλεννογόνια ινομυώματα,
- υπογονιμότητα, επαναλαμβανόμενες αποβολές ή αποτυχίες εμφύτευσης στην εξωσωματική,
- διάφραγμα μήτρας, ενδομήτριες συμφύσεις ή χαμένο σπιράλ.
Διαγνωστική και επεμβατική υστεροσκόπηση
Η διαγνωστική υστεροσκόπηση γίνεται με πολύ λεπτό υστεροσκόπιο, συχνά στο ιατρείο και χωρίς νάρκωση, και διαρκεί 5 με 15 λεπτά. Ο γιατρός βλέπει την κοιλότητα της μήτρας σε οθόνη και, αν χρειαστεί, παίρνει βιοψία.
Η επεμβατική υστεροσκόπηση αντιμετωπίζει στον ίδιο χρόνο το πρόβλημα: αφαίρεση πολυπόδων και ινομυωμάτων, διατομή διαφράγματος, λύση συμφύσεων. Γίνεται στο χειρουργείο με μέθη ή ελαφριά αναισθησία και η γυναίκα επιστρέφει σπίτι την ίδια ημέρα. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις συνδυάζεται με λαπαροσκόπηση.
Υστεροσκόπηση στο ιατρείο χωρίς νάρκωση: πώς γίνεται πιο άνετη
Τα σύγχρονα υστεροσκόπια ιατρείου έχουν διάμετρο λίγων χιλιοστών. Με την τεχνική της κολποσκοπικής εισόδου, ο γιατρός οδηγεί το υστεροσκόπιο μέσα από τον κόλπο και τον τράχηλο με τη βοήθεια του φυσιολογικού ορού, συχνά χωρίς κολποδιαστολέα και χωρίς λαβίδα στον τράχηλο. Έτσι η εξέταση γίνεται πολύ πιο ανεκτή.
Μερικές πρακτικές συμβουλές μειώνουν ακόμη περισσότερο την ενόχληση:
- Πάρτε ένα απλό αναλγητικό ή αντιφλεγμονώδες περίπου μία ώρα πριν, αν σας το επιτρέπει ο γιατρός.
- Ελάτε με άδεια ουροδόχο κύστη και άνετα ρούχα.
- Ζητήστε να βλέπετε την οθόνη. Πολλές γυναίκες νιώθουν πιο ήρεμες όταν καταλαβαίνουν τι γίνεται.
- Αναπνέετε αργά και μιλάτε. Η εξέταση μπορεί να σταματήσει οποιαδήποτε στιγμή το ζητήσετε.
Αν η ενόχληση είναι μεγάλη ή χρειάζεται εκτεταμένη επέμβαση, η εξέταση ολοκληρώνεται άλλη ημέρα με μέθη στο χειρουργείο.
Υστεροσκόπηση και γονιμότητα: πότε βοηθά πραγματικά
Η υστεροσκόπηση έχει σημαντική θέση στον έλεγχο της γονιμότητας, αλλά δεν χρειάζεται σε όλες τις γυναίκες. Μεγάλες τυχαιοποιημένες μελέτες έδειξαν ότι, όταν το υπερηχογράφημα της μήτρας είναι φυσιολογικό, η ρουτίνα υστεροσκόπηση πριν από την πρώτη εξωσωματική δεν αυξάνει τις γεννήσεις.
Η εξέταση έχει αντίθετα πραγματική αξία όταν:
- ο υπέρηχος ή η σαλπιγγογραφία δείχνουν πιθανό πολύποδα, ινομύωμα, διάφραγμα ή συμφύσεις,
- υπάρχουν επαναλαμβανόμενες αποτυχίες εμφύτευσης μετά από εμβρυομεταφορά εμβρύων καλής ποιότητας,
- υπάρχει ιστορικό αποξέσεων και η περίοδος έχει γίνει πολύ λιγότερη,
- υπάρχει ιστορικό καθ’ έξιν αποβολών,
- εμφανίζονται κηλίδες μετά την περίοδο σε γυναίκα με προηγούμενη καισαρική.
Η σωστή επιλογή των γυναικών που θα ωφεληθούν γλιτώνει τις υπόλοιπες από μια περιττή πράξη.
Τι μπορεί να αποκαλύψει η υστεροσκόπηση
- Πολύποδες: μαλακές προεξοχές του ενδομητρίου, συχνή αιτία ακανόνιστης αιμόρροιας. Οι πολύποδες μήτρας αφαιρούνται συνήθως στην ίδια συνεδρία.
- Υποβλεννογόνια ινομυώματα: όσα προβάλλουν κυρίως μέσα στην κοιλότητα αφαιρούνται υστεροσκοπικά. Όσα βρίσκονται βαθιά στο τοίχωμα μπορεί να χρειαστούν δεύτερο χρόνο ή άλλη προσέγγιση.
- Διάφραγμα: συγγενές τοίχωμα που χωρίζει την κοιλότητα.
- Ενδομήτριες συμφύσεις: ουλές που κολλούν τα τοιχώματα, συνήθως μετά από αποξέσεις.
- Ισθμοκήλη: εσοχή στην ουλή της καισαρικής, όπου μαζεύεται αίμα.
- Ενδείξεις χρόνιας ενδομητρίτιδας: ερυθρότητα και μικροπολύποδες, που επιβεβαιώνονται με βιοψία.
- Ύποπτες περιοχές: από τις οποίες λαμβάνεται στοχευμένη βιοψία για αποκλεισμό υπερπλασίας ή καρκίνου.
Υστεροσκόπηση μετά την εμμηνόπαυση
Κάθε αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση χρειάζεται διερεύνηση. Το πρώτο βήμα είναι το διακολπικό υπερηχογράφημα για τη μέτρηση του πάχους του ενδομητρίου. Όταν το ενδομήτριο είναι παχύ, ανομοιογενές ή η αιμορραγία επαναλαμβάνεται, η υστεροσκόπηση με στοχευμένη βιοψία δίνει την πιο αξιόπιστη απάντηση.
Σε αυτή την ηλικία ο τράχηλος είναι συχνά πιο στενός λόγω της πτώσης των οιστρογόνων. Ο γιατρός μπορεί να συστήσει τοπική προετοιμασία πριν, ώστε η είσοδος να γίνει πιο εύκολα. Τα περισσότερα ευρήματα είναι καλοήθη, όπως ατροφία του ενδομητρίου ή πολύποδες, αλλά η εξέταση είναι απαραίτητη για να αποκλειστεί έγκαιρα κάτι σοβαρότερο. Περισσότερα για τις αλλαγές αυτής της περιόδου θα βρείτε στη σελίδα για την εμμηνόπαυση και τα συμπτώματά της.
Υστεροσκοπική αφαίρεση υπολειμμάτων μετά από αποβολή ή τοκετό
Μερικές φορές, μετά από αποβολή ή τοκετό, μένει ιστός μέσα στη μήτρα και προκαλεί παρατεταμένη αιμόρροια ή πόνο. Παραδοσιακά αφαιρούνταν με απόξεση χωρίς άμεση όραση. Η υστεροσκοπική αφαίρεση επιτρέπει στον γιατρό να στοχεύσει μόνο τον ιστό που περισσεύει, χωρίς να τραυματίσει το υγιές ενδομήτριο. Έτσι μειώνεται ο κίνδυνος σχηματισμού ενδομήτριων συμφύσεων, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό για γυναίκες που θέλουν μελλοντική εγκυμοσύνη.
Επιπλοκές της υστεροσκόπησης και σημάδια που χρειάζονται προσοχή
Οι σοβαρές επιπλοκές είναι σπάνιες, ιδίως στη διαγνωστική υστεροσκόπηση. Στην επεμβατική, ο γιατρός σας θα συζητήσει μαζί σας:
- Διάτρηση της μήτρας: μια μικρή οπή στο τοίχωμα. Συνήθως κλείνει μόνη της, σπάνια χρειάζεται λαπαροσκόπηση για έλεγχο.
- Λοίμωξη: ασυνήθιστη, εκδηλώνεται με πυρετό και δύσοσμες εκκρίσεις.
- Αιμορραγία: κυρίως μετά από αφαίρεση μεγάλου ινομυώματος.
- Υπερφόρτωση με υγρά: σε μακρές επεμβάσεις ο όγκος του υγρού διάτασης παρακολουθείται συνεχώς, ώστε να προλαμβάνεται.
Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας αν τις επόμενες ημέρες εμφανίσετε πυρετό, πόνο που δυναμώνει αντί να υποχωρεί, αιμορραγία περισσότερη από περίοδο ή δύσοσμες εκκρίσεις.
Υστεροσκόπηση, υπερηχογράφημα ή υδρο-υπερηχογράφημα: τι προσφέρει το καθένα
- Διακολπικό υπερηχογράφημα: το πρώτο βήμα. Δείχνει το μέγεθος της μήτρας, το πάχος του ενδομητρίου, τα ινομυώματα και τις ωοθήκες. Μικρές βλάβες μέσα στην κοιλότητα μπορεί να του διαφύγουν.
- Υδρο-υπερηχογράφημα: υπερηχογράφημα με έγχυση λίγου φυσιολογικού ορού στη μήτρα. Ο ορός «ανοίγει» την κοιλότητα και αναδεικνύει καλύτερα πολύποδες και ινομυώματα. Καλή επιλογή για προσανατολισμό.
- Υστεροσκόπηση: η μόνη μέθοδος που δείχνει άμεσα την κοιλότητα, επιτρέπει στοχευμένη βιοψία και, σε πολλές περιπτώσεις, θεραπεία την ίδια στιγμή.
Οι τρεις εξετάσεις δεν ανταγωνίζονται. Συμπληρώνουν η μία την άλλη, και η επιλογή εξαρτάται από το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί.
Ερωτήσεις για τον γιατρό πριν από την υστεροσκόπηση
- Θα γίνει στο ιατρείο ή στο χειρουργείο, και με ποιο είδος αναισθησίας;
- Αν βρεθεί πολύποδας ή μικρό ινομύωμα, θα αφαιρεθεί αμέσως;
- Θα ληφθεί βιοψία και πότε θα έχω την απάντηση;
- Πρέπει να σταματήσω κάποιο φάρμακο, όπως αντιπηκτικά ή ορμονικά σκευάσματα;
- Πότε μπορώ να ξεκινήσω ή να συνεχίσω την προσπάθεια για εγκυμοσύνη ή την εξωσωματική;
Γράψτε τις ερωτήσεις σας από πριν. Λίγα λεπτά συζήτησης ξεκαθαρίζουν τι να περιμένετε και μειώνουν το άγχος της ημέρας.
Υστεροσκόπηση σε γυναίκες με χαμένο ή ενσφηνωμένο σπιράλ
Όταν τα νήματα του ενδομήτριου σπειράματος δεν φαίνονται στην εξέταση ή η αφαίρεσή του στο ιατρείο αποτυγχάνει, το πρώτο βήμα είναι ένα υπερηχογράφημα που επιβεβαιώνει ότι το σπιράλ βρίσκεται μέσα στη μήτρα. Στη συνέχεια, η υστεροσκόπηση επιτρέπει στον γιατρό να το εντοπίσει και να το αφαιρέσει με λεπτή λαβίδα, υπό άμεση όραση. Αν έχει ενσφηνωθεί στο τοίχωμα, η αφαίρεση γίνεται με προσοχή ώστε να μην τραυματιστεί η μήτρα. Η ίδια διαδικασία μπορεί να χρησιμοποιηθεί και όταν μια γυναίκα θέλει να μείνει έγκυος και το σπιράλ δεν βγαίνει με τον συνήθη τρόπο.
Συχνές Ερωτήσεις
Πονάει η υστεροσκόπηση;
Η διαγνωστική υστεροσκόπηση προκαλεί συνήθως ήπιες κράμπες σαν της περιόδου και γίνεται χωρίς αναισθησία ή με ελαφριά μέθη. Η επεμβατική γίνεται με αναισθησία.
Ποια μέρα του κύκλου γίνεται η υστεροσκόπηση;
Ιδανικά τις πρώτες ημέρες μετά το τέλος της περιόδου, συνήθως μεταξύ 6ης και 10ης ημέρας του κύκλου, όταν το ενδομήτριο είναι λεπτό και η εικόνα καθαρή. Αν ο κύκλος σας είναι ακανόνιστος ή έχετε μπει στην εμμηνόπαυση, ο γιατρός ορίζει την κατάλληλη ημέρα.
Πόσο διαρκεί μια υστεροσκόπηση;
Η διαγνωστική υστεροσκόπηση διαρκεί συνήθως 5 με 15 λεπτά. Η επεμβατική, για αφαίρεση πολύποδα, ινομυώματος ή διαφράγματος, από 15 λεπτά έως περίπου μία ώρα, ανάλογα με το τι πρέπει να αφαιρεθεί.
Πότε επιστρέφω στις δραστηριότητές μου;
Την ίδια ή την επόμενη ημέρα. Λίγη αιμόρροια για μερικές ημέρες είναι αναμενόμενη.
Βοηθά η υστεροσκόπηση πριν από την εξωσωματική;
Όταν υπάρχει υποψία για πολύποδα, συμφύσεις, διάφραγμα ή μετά από αποτυχημένες εμβρυομεταφορές, η διόρθωση της κοιλότητας βελτιώνει τις συνθήκες εμφύτευσης.
Πότε μπορώ να προσπαθήσω για εγκυμοσύνη μετά την υστεροσκόπηση;
Μετά από διαγνωστική ή αφαίρεση πολύποδα, συνήθως από τον επόμενο κύκλο. Μετά από αφαίρεση μεγάλου ινομυώματος ή διαφράγματος, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει αναμονή ενός ή δύο κύκλων.
Χρειάζεται κολποδιαστολέας στην υστεροσκόπηση ιατρείου;
Συχνά όχι. Με την τεχνική κολποσκοπικής εισόδου το λεπτό υστεροσκόπιο περνά μέσα από τον κόλπο και τον τράχηλο χωρίς κολποδιαστολέα, κάτι που κάνει την εξέταση πιο άνετη.
Μπορεί να γίνει υστεροσκόπηση την ώρα της περιόδου;
Συνήθως αποφεύγεται, γιατί το αίμα θολώνει την εικόνα. Σε επείγουσες περιπτώσεις ή με συνεχή αιμορραγία η εξέταση μπορεί να γίνει, αλλά ιδανικά προγραμματίζεται λίγες ημέρες μετά το τέλος της περιόδου.
Πότε θα μάθω τα αποτελέσματα;
Όσα φαίνονται στην οθόνη συζητιούνται αμέσως μετά την εξέταση. Αν ληφθεί βιοψία ή αφαιρεθεί ιστός, η ιστολογική απάντηση έρχεται συνήθως σε μία έως δύο εβδομάδες.
Μπορώ να οδηγήσω μετά την υστεροσκόπηση;
Μετά από υστεροσκόπηση ιατρείου χωρίς φάρμακα, συνήθως ναι. Αν έγινε μέθη ή αναισθησία, χρειάζεστε συνοδό και δεν οδηγείτε την ίδια ημέρα.