Δωρεά Ωαρίων
Τι είναι η δωρεά ωαρίων;
Ενώ πολλές γυναίκες γνωρίζουν ότι η δωρεά ωαρίων θα ήταν η πιο αποτελεσματική μέθοδος για να φέρουν στο κόσμο ένα μωρό. Εντούτοις ανησυχούν για το αν θα είναι σε θέση να αγαπήσουν ένα παιδί προερχόμενο από αυτή την διαδικασία. Λόγω της επιθυμίας που έχουμε όλοι να διαιωνίσουμε τα γονίδια μας, αυτή η ανησυχία είναι δικαιολογημένη.
Να τονίσουμε όμως εδώ μια αλήθεια: δεν είναι το DNA αυτό που κάνει ένα μωρό δικό σας – είναι η αγάπη που εσείς του δίνετε!
Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα πρέπει να προέρχεται μέσα από την καρδιά μας – και είναι συνήθως οι γονείς που ανησυχούν για τη δυνατότητά τους να αγαπήσουν ένα μωρό προερχόμενο από δωρεά ωαρίων. Αυτοί τελικά γίνονται οι καλύτεροι γονείς.
Πότε να επιλέξετε τη μέθοδο δωρεάς ωαρίων:
Παρακάτω αναγράφονται οι λόγοι θα πρέπει να εξετάσετε την εναλλακτική επιλογή της δωρεάς ωαρίων:
- Πολύ χαμηλή ποιότητα ωαρίων
- Πρώιμη ωοθηκική ανεπάρκεια (εμμηνόπαυση)
- Ανεπαρκή απόκριση σε ωοθηκική διέγερση
- Σημαντικά αυξημένα επίπεδα ωοθυλακιοτρόπου ορμόνης (FSH) την τρίτη ημέρα
- Πολύ χαμηλό αριθμό τριτογενών ωοθυλακίων στον υπέρηχο
- Προχωρημένη ηλικία, π.χ. πάνω από 39-40 ετών.
Το μεγαλύτερο λάθος που μπορείτε να κάνετε είναι να αρνηθείτε να διερευνήσετε αυτήν την επιλογή. Αυτό είναι κάτι το οποίο μπορεί να μετανιώσετε στην πορεία.
Η δωρεά ωαρίων ίσως δεν είναι αποδεκτή για όλους – πρέπει όμως να εξετάσετε τα υπέρ και τα κατά αυτής της διαδικασίας και να αποφασίσετε χωρίς πίεση. Εάν θέλετε να δοκιμάσετε τη χαρά της εγκυμοσύνης και λάβετε αυτή την απόφαση, θα είστε ευτυχείς κι εσείς και το μωρό σας.
Είναι απολύτως φυσιολογικό το ότι οι ανησυχίες που μπορεί να προκύψουν για το αν θα σας μοιάζει το μωρό σας ή για το αν οι άλλοι θα υποψιάζονται ότι το μωρό σας γεννήθηκε μέσω δωρεάς ωαρίων, μπορεί να είναι ανασταλτικοί παράγοντες για να προχωρήσετε σ’αυτή τη διαδικασία. Εντούτοις, αυτές είναι συνήθως παροδικές ανησυχίες και δεν θα πρέπει να αφήσετε να παρεμποδίσουν την ευτυχία σας!
Μην ξεχνάτε ότι το μωρό σας θα χαμογελάει και θα μιλάει όπως εσείς και θα αποκτήσει τις δικές σας συμπεριφορές και συνήθειες, αφού εσείς θα το μεγαλώσετε!
Ποιο το κόστος για τη δωρεά ωαρίων; Είναι προσιτές οι τιμές;
Το κόστος για την δωρεά ωαρίων εξαρτάται ανάλογα την περίπτωση. Για να μάθετε πόσο κοστίζει, παρακαλώ επικοινωνήστε μαζί μας.
Ο μαιευτήρας γυναικολόγος Παναγιώτης Πολύζος, λύνει όλες μας τις απορίες γύρω από το θέμα «Δωρεά Ωαρίων» μέσα από αυτό το βίντεο.
Πώς γίνεται η δωρεά ωαρίων βήμα προς βήμα
- Αξιολόγηση της λήπτριας: ιστορικό, υπερηχογράφημα, έλεγχος της κοιλότητας της μήτρας και εξετάσεις αίματος και για τους δύο συντρόφους.
- Επιλογή δότριας από τη μονάδα, με βάση τα φαινοτυπικά χαρακτηριστικά και την ομάδα αίματος της λήπτριας.
- Διέγερση και ωοληψία της δότριας, ή χρήση κρυοσυντηρημένων ωαρίων.
- Γονιμοποίηση των ωαρίων με το σπέρμα του συντρόφου στο εργαστήριο και καλλιέργεια των εμβρύων.
- Προετοιμασία του ενδομητρίου της λήπτριας με οιστρογόνα και προγεστερόνη.
- Εμβρυομεταφορά και κρυοσυντήρηση των υπόλοιπων εμβρύων για μελλοντική προσπάθεια.
Ποια είναι η δότρια και πώς ελέγχεται
Οι δότριες είναι υγιείς νέες γυναίκες που υποβάλλονται σε πλήρη ιατρικό έλεγχο: λοιμώδη νοσήματα, γενετικός έλεγχος φορείας για συχνά κληρονομικά νοσήματα, όπως η κυστική ίνωση και η μεσογειακή αναιμία, καρυότυπος, γυναικολογική και ψυχολογική αξιολόγηση. Η διαδικασία διέπεται από τον ελληνικό νόμο για την ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και εποπτεύεται από την Εθνική Αρχή Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής. Για τις λεπτομέρειες που αφορούν την ανωνυμία και τα ηλικιακά όρια, θα ενημερωθείτε στο ιατρείο με βάση την ισχύουσα νομοθεσία.
Ποσοστά επιτυχίας
Επειδή τα ωάρια προέρχονται από νέες γυναίκες, η δωρεά ωαρίων έχει τα υψηλότερα ποσοστά επιτυχίας από όλες τις μεθόδους υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, και η ηλικία της λήπτριας τα επηρεάζει ελάχιστα. Το ακριβές ποσοστό εξαρτάται από την ποιότητα του σπέρματος, την κατάσταση της μήτρας και τη γενική υγεία της λήπτριας, γι’ αυτό η εκτίμηση γίνεται εξατομικευμένα. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να προστεθεί προεμφυτευτικός έλεγχος (PGT).
Πώληση ωαρίων: τι ισχύει στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα η πώληση ωαρίων δεν επιτρέπεται. Η δωρεά ωαρίων είναι ανώνυμη και γίνεται χωρίς αντάλλαγμα, όπως ορίζει ο νόμος για την ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Η δότρια λαμβάνει μόνο την αποζημίωση για τα έξοδα, τον χρόνο και την ταλαιπωρία της που προβλέπει η Εθνική Αρχή Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής. Αυτό σημαίνει ότι όταν αναζητάτε «τιμή ωαρίων», αυτό που πληρώνει στην πράξη η λήπτρια είναι το κόστος της θεραπείας: η διέγερση και η ωοληψία της δότριας, το εργαστήριο, η εμβρυομεταφορά και η προβλεπόμενη αποζημίωση.
Όταν η γυναίκα δεν μπορεί να κυοφορήσει, η λύση μπορεί να είναι μια παρένθετη μητέρα, με τις προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος.
Φρέσκα ή κατεψυγμένα ωάρια δότριας
Η δωρεά ωαρίων μπορεί να γίνει με δύο τρόπους, που διαφέρουν κυρίως στην οργάνωση:
- Φρέσκα ωάρια: η δότρια κάνει διέγερση και ωοληψία, και τα ωάρια γονιμοποιούνται την ίδια ημέρα. Ο κύκλος της λήπτριας πρέπει να συγχρονιστεί με εκείνον της δότριας. Συνήθως προκύπτουν περισσότερα ωάρια ανά λήπτρια.
- Κατεψυγμένα ωάρια: τα ωάρια έχουν υαλοποιηθεί μετά από προηγούμενη ωοληψία και αποψύχονται όταν η λήπτρια είναι έτοιμη. Ο προγραμματισμός είναι πιο ευέλικτος και η αναμονή μικρότερη.
Με τη σύγχρονη υαλοποίηση, η επιβίωση των ωαρίων μετά την απόψυξη είναι υψηλή και τα αποτελέσματα είναι πολύ κοντά σε εκείνα των φρέσκων ωαρίων. Η επιλογή εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα, το πρόγραμμά σας και τη σύσταση της ομάδας που σας παρακολουθεί.
Και στις δύο περιπτώσεις, τα έμβρυα που δεν μεταφέρονται μπορούν να καταψυχθούν για μελλοντική χρήση. Έτσι ένας κύκλος δωρεάς μπορεί να δώσει πιθανότητες και για δεύτερο παιδί, χωρίς νέα δότρια. Ρωτήστε από πριν πόσα ωάρια αναμένεται να διατεθούν για εσάς και τι γίνεται αν ο αριθμός των εμβρύων είναι μικρότερος από τον αναμενόμενο.
Η προετοιμασία της μήτρας της λήπτριας
Η λήπτρια δεν χρειάζεται διέγερση ούτε ωοληψία. Χρειάζεται όμως ένα ενδομήτριο έτοιμο να δεχτεί το έμβρυο τη σωστή στιγμή.
- Οιστρογόνα: σε μορφή δισκίων, επιθεμάτων ή γέλης, για περίπου δύο εβδομάδες, ώστε να αναπτυχθεί το ενδομήτριο.
- Υπερηχογράφημα: ελέγχεται το πάχος και η εικόνα του ενδομητρίου. Αν δεν είναι επαρκές, η προετοιμασία παρατείνεται ή τροποποιείται.
- Προγεστερόνη: ξεκινά σε συγκεκριμένη ημέρα, ανάλογα με το στάδιο του εμβρύου που θα μεταφερθεί, και συνεχίζεται έως περίπου το τέλος του πρώτου τριμήνου, αν επιτευχθεί κύηση.
- Καταστολή: σε γυναίκες που έχουν ακόμη κύκλο, μπορεί να χρειαστεί προσωρινή καταστολή των ωοθηκών, ώστε να μην παρέμβει μια αυθόρμητη ωορρηξία.
Η τήρηση του προγράμματος των φαρμάκων είναι κρίσιμη. Μη διακόψετε ή αλλάξετε δόση χωρίς οδηγία, ακόμη κι αν εμφανιστεί μικρή αιμόρροια.
Έλεγχος της λήπτριας και του συντρόφου πριν από τη δωρεά ωαρίων
Επειδή πολλές λήπτριες είναι μεγαλύτερες σε ηλικία, ο έλεγχος δεν περιορίζεται στη μήτρα. Στόχος είναι η εγκυμοσύνη να είναι ασφαλής για τη μητέρα.
- Έλεγχος της κοιλότητας της μήτρας με υπερηχογράφημα και, όπου χρειάζεται, υστεροσκόπηση για πολύποδες, ινομυώματα ή συμφύσεις.
- Γενική υγεία: αρτηριακή πίεση, σάκχαρο, θυρεοειδής, νεφρική λειτουργία, και σε μεγαλύτερες ηλικίες καρδιολογική εκτίμηση.
- Προληπτικός γυναικολογικός έλεγχος, όπως τεστ Παπ και μαστογραφία ανάλογα με την ηλικία.
- Σπερμοδιάγραμμα και εξετάσεις του συντρόφου, μαζί με έλεγχο φορείας για κληρονομικά νοσήματα, ώστε να επιλεγεί δότρια που δεν φέρει το ίδιο γονίδιο.
Η εγκυμοσύνη μετά από δωρεά ωαρίων: τι χρειάζεται προσοχή
Οι εγκυμοσύνες από δωρεά ωαρίων εξελίσσονται στη συντριπτική τους πλειονότητα καλά. Ορισμένες επιπλοκές όμως είναι συχνότερες σε σύγκριση με κυήσεις από ίδια ωάρια, και αυτό χρειάζεται προνοητικότητα.
- Υπερτασικές διαταραχές και προεκλαμψία: είναι ο σημαντικότερος κίνδυνος, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες ηλικίες. Συχνά συστήνεται χαμηλή δόση ασπιρίνης από το πρώτο τρίμηνο και τακτική μέτρηση πίεσης. Διαβάστε περισσότερα για την υπέρταση στην κύηση.
- Σακχαρώδης διαβήτης κύησης: συχνότερος με την αύξηση της ηλικίας και του βάρους. Η καμπύλη σακχάρου γίνεται κανονικά και, σε αυξημένο κίνδυνο, νωρίτερα.
- Πρόωρος τοκετός και προβλήματα ανάπτυξης του εμβρύου: παρακολουθούνται με υπερηχογραφήματα ανάπτυξης και, όπου χρειάζεται, Doppler.
Ο κίνδυνος μειώνεται σημαντικά με τη μεταφορά ενός εμβρύου, γιατί η δίδυμη κύηση σε μεγαλύτερη ηλικία πολλαπλασιάζει τις επιπλοκές. Ο έλεγχος για χρωμοσωμικές ανωμαλίες στο πρώτο τρίμηνο υπολογίζεται με βάση την ηλικία της δότριας, όχι της λήπτριας.
Πώς η μητέρα επηρεάζει το μωρό που κυοφορεί
Το παιδί από δωρεά ωαρίων δεν έχει το DNA της μητέρας του. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι η μητέρα δεν το επηρεάζει βιολογικά. Για εννέα μήνες, όλα όσα χρειάζεται για να αναπτυχθεί περνούν μέσα από το δικό της σώμα.
- Η διατροφή, το βάρος, η ρύθμιση του σακχάρου και η γενική υγεία της μητέρας επηρεάζουν την ανάπτυξη και το βάρος γέννησης του μωρού.
- Το περιβάλλον της μήτρας επηρεάζει ποια γονίδια του εμβρύου «ενεργοποιούνται» και σε ποιο βαθμό, ένα πεδίο που μελετά η επιγενετική.
- Το μωρό εξοικειώνεται από την κύηση με τη φωνή, τον ρυθμό και τις γεύσεις της μητέρας του.
Μετά τη γέννηση, ο θηλασμός, η αγκαλιά και η καθημερινή φροντίδα χτίζουν τον δεσμό, όπως σε κάθε οικογένεια.
Πώς να μιλήσετε στο παιδί για τη δωρεά ωαρίων
Το αν και πώς θα μιλήσετε στο παιδί είναι προσωπική απόφαση. Οι ειδικοί ψυχικής υγείας συστήνουν γενικά την ειλικρίνεια, ξεκινώντας νωρίς και με απλά λόγια, γιατί τα παιδιά δέχονται πιο εύκολα μια ιστορία που άκουγαν πάντα, παρά μια αποκάλυψη στην εφηβεία.
- Μια απλή φράση, όπως «μια καλή κυρία μας χάρισε ένα μικρό κομμάτι για να έρθεις εσύ», αρκεί για τα πρώτα χρόνια.
- Υπάρχουν παιδικά βιβλία που εξηγούν τη δωρεά με τρόπο κατάλληλο για την ηλικία.
- Συμφωνήστε ως ζευγάρι τι θα πείτε και ποιοι άλλοι γνωρίζουν, ώστε να μη μάθει το παιδί την ιστορία του από τρίτους.
Αν δεν ξέρετε από πού να ξεκινήσετε, μια συνεδρία με ψυχολόγο που γνωρίζει την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή μπορεί να σας δώσει λέξεις και σιγουριά.
Πριν πάρετε την απόφαση: ερωτήσεις που βοηθούν
Η μετάβαση από τα δικά σας ωάρια στη δωρεά ωαρίων είναι σημαντική απόφαση και δεν χρειάζεται να παρθεί βιαστικά. Κάποιες ερωτήσεις βοηθούν να ξεκαθαρίσει η εικόνα:
- Έχει διερευνηθεί πλήρως το ωοθηκικό απόθεμα; Μια μεμονωμένη χαμηλή τιμή ορμόνης δεν αρκεί πάντα για απόφαση.
- Πόσες προσπάθειες έγιναν με δικά μου ωάρια και ποια ήταν η απόκριση, ο αριθμός και η ποιότητα των εμβρύων;
- Ποιες είναι οι ρεαλιστικές πιθανότητες με δικά μου ωάρια στην ηλικία μου, και ποιες με δωρεά;
- Πώς νιώθουμε ως ζευγάρι για τη γενετική σχέση με το παιδί; Έχουμε μιλήσει με ψυχολόγο;
- Αν έχω συμπτώματα πρώιμης ωοθηκικής ανεπάρκειας, έχω κάνει τον απαραίτητο έλεγχο για την υγεία μου, όπως οστά και καρδιαγγειακό; Δείτε περισσότερα για την προεμμηνόπαυση και τα συμπτώματά της.
Πολλές γυναίκες περιγράφουν ότι, όταν πήραν την απόφαση με χρόνο και ενημέρωση, ένιωσαν ανακούφιση αντί για απώλεια. Ο στόχος είναι η απόφαση να είναι δική σας, όχι αποτέλεσμα πίεσης.
Συχνές Ερωτήσεις
Θα μου μοιάζει το παιδί;
Η δότρια επιλέγεται ώστε να ταιριάζει με τα εξωτερικά χαρακτηριστικά σας, όπως το χρώμα μαλλιών, ματιών και δέρματος, το ύψος και η ομάδα αίματος. Το παιδί φέρει το γενετικό υλικό του συντρόφου σας, ενώ εσείς το κυοφορείτε και το γεννάτε.
Έως ποια ηλικία επιτρέπεται η δωρεά ωαρίων στην Ελλάδα;
Η ελληνική νομοθεσία ορίζει ανώτατο όριο ηλικίας για τη λήπτρια. Επειδή τα όρια έχουν αναθεωρηθεί τα τελευταία χρόνια, θα ενημερωθείτε για το τι ισχύει σήμερα στην πρώτη επίσκεψη.
Χρειάζεται να πάρω φάρμακα ως λήπτρια;
Ναι, οιστρογόνα και προγεστερόνη για την προετοιμασία του ενδομητρίου. Δεν χρειάζεται διέγερση ωοθηκών ούτε ωοληψία.
Πόσες προσπάθειες χρειάζονται συνήθως;
Πολλά ζευγάρια πετυχαίνουν εγκυμοσύνη με την πρώτη ή τη δεύτερη εμβρυομεταφορά. Τα επιπλέον έμβρυα καταψύχονται, ώστε μια νέα προσπάθεια να μη χρειάζεται νέα δότρια.
Πόσο κοστίζει η δωρεά ωαρίων;
Το κόστος της δωρεάς ωαρίων περιλαμβάνει τη διέγερση και την ωοληψία της δότριας, το εμβρυολογικό εργαστήριο, την εμβρυομεταφορά και την αποζημίωση της δότριας που ορίζει ο νόμος. Αναλυτική προσφορά δίνεται μετά την πρώτη εκτίμηση.
Μπορώ να μάθω στοιχεία για τη δότρια;
Στην Ελλάδα η δωρεά ωαρίων είναι κατά κανόνα ανώνυμη, οπότε η ταυτότητα της δότριας δεν γνωστοποιείται. Μπορείτε όμως να ενημερωθείτε για μη ταυτοποιητικά στοιχεία, όπως φαινοτυπικά χαρακτηριστικά, ομάδα αίματος και ηλικιακό εύρος, καθώς και για τον ιατρικό έλεγχο που έχει γίνει. Τα ιατρικά στοιχεία της δότριας φυλάσσονται από τη μονάδα.
Χρειάζεται ο σύντροφός μου να κάνει εξετάσεις;
Ναι. Χρειάζεται σπερμοδιάγραμμα, έλεγχος για λοιμώδη νοσήματα και, συνήθως, έλεγχος φορείας για συχνά κληρονομικά νοσήματα όπως η μεσογειακή αναιμία. Έτσι επιλέγεται δότρια που δεν φέρει το ίδιο γονίδιο και μειώνεται ο κίνδυνος για το παιδί.
Μπορεί να γίνει δωρεά ωαρίων αν ο σύντροφος δεν έχει σπέρμα;
Ναι, σε αυτή την περίπτωση μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σπέρμα δότη ή, εναλλακτικά, να εξεταστεί η δωρεά εμβρύων, μέσα στο πλαίσιο που επιτρέπει η νομοθεσία. Η επιλογή συζητείται εξατομικευμένα, μαζί με την ψυχολογική συμβουλευτική του ζευγαριού.
Πόσες ημέρες μετά τη μεταφορά γίνεται το τεστ κύησης;
Συνήθως 9 έως 12 ημέρες μετά τη μεταφορά βλαστοκύστης, με μέτρηση β-χοριακής γοναδοτροπίνης στο αίμα. Μέχρι τότε συνεχίζετε κανονικά τα οιστρογόνα και την προγεστερόνη. Τα τεστ ούρων στο σπίτι πριν από αυτή την ημέρα δεν είναι αξιόπιστα.