Τοκετός στο Σπίτι

Τοκετός στο Σπίτι

Γνωρίστε τα υπέρ και τα κατά

Αναρωτιέστε αν ένας προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι είναι κατάλληλος για εσάς;

Λάβετε στοιχεία σχετικά με τους πιθανούς κινδύνους και πώς να προετοιμαστείτε για τη μεγάλη μέρα.

Εάν σκέφτεστε έναν προγραμματισμένο τοκετό στο σπίτι, πιθανότατα έχετε ερωτήσεις:

• Είναι ασφαλής;
• Θα χρειαστείτε μαία;
• Πώς δημιουργείτε ένα εφεδρικό σχέδιο;

Μάθετε τι περιλαμβάνει και πώς να αποφασίσετε εάν αυτή η μέθοδος τοκετού είναι κατάλληλη για εσάς.

Γιατί οι γυναίκες επιλέγουν προγραμματισμένους τοκετούς στο σπίτι;

Εάν κάνετε τοκετό στο σπίτι, η διαχείριση του τοκετού μπορεί να διαφέρει από αυτό που βιώνετε σε νοσοκομειακό περιβάλλον.

Κατά τη διάρκεια του τοκετού στο σπίτι, ο πάροχος υγειονομικής περίθαλψης θα παρακολουθεί περιοδικά – αντί συνεχώς – τη θερμοκρασία, τον σφυγμό, την αρτηριακή πίεση και τον καρδιακό ρυθμό του μωρού σας.

Μπορείτε να επιλέξετε έναν προγραμματισμένο τοκετό στο σπίτι για πολλούς λόγους, όπως:

• Επιθυμία να γεννηθεί χωρίς ιατρική παρέμβαση, όπως παυσίπονα, πρόκληση τοκετού ή συνεχή παρακολούθηση εμβρυϊκού καρδιακού ρυθμού
• Μια επιθυμία να γεννήσετε σε ένα άνετο, οικείο μέρος που περιβάλλεται από την οικογένεια
• Δυσαρέσκεια με τη νοσοκομειακή περίθαλψη
• Επιθυμία για ελευθερία και έλεγχο στη διαδικασία του τοκετού
• Πολιτιστικές ή θρησκευτικές ανησυχίες
• Έλλειψη πρόσβασης στα μέσα μεταφοράς
• Χαμηλότερο κόστος

Τι μπορεί να προκαλέσει την ανάγκη μεταφοράς στο νοσοκομείο;

Κατά τη διάρκεια ενός προγραμματισμένου τοκετού στο σπίτι, μπορεί να χρειαστεί να μεταφερθείτε σε νοσοκομείο για παρακολούθηση ή θεραπεία εάν αναπτυχθούν επιπλοκές. Ο πάροχος υγειονομικής περίθαλψης μπορεί να συστήσει μεταφορά σε νοσοκομείο εάν:

• Ο τοκετός δεν προχωρά
• Το μωρό σας δείχνει σημάδια ενδομήτριου stress
• Το μωρό σας δεν προβάλλει με κεφαλική προβολή
• Χρειάζεστε ανακούφιση από τον πόνο
• Έχετε υψηλή αρτηριακή πίεση
• Έχετε αιμορραγία

Ποιοι είναι οι πιθανοί κίνδυνοι ενός προγραμματισμένου τοκετού στο σπίτι;

Ενώ οι περισσότερες έγκυες γυναίκες που επιλέγουν να κάνουν προγραμματισμένους τοκετούς στο σπίτι γεννούν χωρίς επιπλοκές, η έρευνα δείχνει ότι οι προγραμματισμένοι τοκετοί στο σπίτι συνδέονται με υψηλότερο κίνδυνο βρεφικού θανάτου και επιληπτικών κρίσεων σε σχέση με τους προγραμματισμένους τοκετούς στο νοσοκομείο. Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που μπορεί να μειώσουν τους κινδύνους αυτών των επιπλοκών, όπως:

• Βοήθεια από πιστοποιημένη νοσοκόμα-μαία
• Πρόσβαση σε ασκούμενο μαιευτήρα
• Σχέδιο επείγουσας μεταφοράς στο πλησιέστερο νοσοκομείο

Πώς προετοιμάζομαι για έναν τοκετό στο σπίτι;

Μπορείτε να προετοιμαστείτε για έναν προγραμματισμένο τοκετό στο σπίτι:

• Επιλογή εκπαιδευμένων παρόχων υγειονομικής περίθαλψης για βοήθεια. Επιλέξτε μια πιστοποιημένη μαία, μια μαία της οποίας η εκπαίδευση πληρεί συγκεκριμένα πρότυπα ή έναν γιατρό που ασκεί τη μαιευτική στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου και ρυθμιζόμενου συστήματος υγείας.
• Βεβαιωθείτε ότι έχει πρόσβαση σε διαβουλεύσεις με γιατρούς ή ειδικούς σε συνεργαζόμενο νοσοκομείο.

Δημιουργία σχεδίου τοκετού

• Θα χρησιμοποιήσετε συγκεκριμένες μεθόδους για να αντιμετωπίσετε τον πόνο; Θέλετε τοκετό στο νερό μέσα σε μπανιέρα;
• Θα θηλάσετε το μωρό σας αμέσως μετά τον τοκετό;

Συζητήστε το σχέδιο τοκετού σας με τον πάροχο υγειονομικής περίθαλψης και ρωτήστε για προμήθειες που θα χρειαστείτε, όπως προστατευτικά καλύμματα για το πάτωμα ή το στρώμα σας.

Προετοιμασία για μεταφορά στο νοσοκομείο

Συζητήστε με τον πάροχο υγειονομικής περίθαλψης τα σημάδια και τα συμπτώματα που μπορεί να απαιτήσουν τη μετάβαση σε νοσοκομείο και πώς μια μεταφορά θα επηρεάσει το σχέδιο τοκετού σας.

Στην ιδανική περίπτωση, το σπίτι σας ή άλλος προγραμματισμένος τόπος τοκετού βρίσκεται σε απόσταση 15 λεπτών από ένα νοσοκομείο με 24ωρη φροντίδα μητρότητας.

Βεβαιωθείτε ότι έχετε πρόσβαση στα μέσα μεταφοράς

Ζητήστε από τον πάροχο υγειονομικής περίθαλψης να κάνει διευθετήσεις με ένα κοντινό νοσοκομείο για να διασφαλίσει ότι μπορείτε να μεταφερθείτε αμέσως και να λάβετε θεραπεία, εάν είναι απαραίτητο.

Τα νοσοκομεία ή τα πιστοποιημένα κέντρα γεννήσεων είναι οι ασφαλέστερες εγκαταστάσεις για τον τοκετό. Ωστόσο, έχετε το δικαίωμα να λάβετε μια τεκμηριωμένη απόφαση σχετικά με την προτίμηση σας.

Λάβετε υπόψη ότι απειλητικά για τη ζωή προβλήματα μπορεί να εμφανιστούν κατά τον τοκετό χωρίς προειδοποίηση.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ανάγκη μεταφοράς σας και του μωρού σας σε νοσοκομείο θα μπορούσε να καθυστερήσει τη φροντίδα, γεγονός που θα μπορούσε να θέσει τη ζωή σας σε κίνδυνο.

Κατανοήστε τους κινδύνους και τα οφέλη ενός τοκετού στο σπίτι προτού αποφασίσετε πού θα γίνει ο τοκετός σας.

Ποια κύηση θεωρείται κατάλληλη για τοκετό στο σπίτι

Ο τοκετός στο σπίτι συζητείται μόνο όταν η εγκυμοσύνη είναι χαμηλού κινδύνου από την αρχή μέχρι το τέλος. Η αξιολόγηση δεν γίνεται μία φορά. Επαναλαμβάνεται σε κάθε επίσκεψη, γιατί μια κύηση που ξεκίνησε απλή μπορεί να αλλάξει στο τρίτο τρίμηνο.

Βασικά κριτήρια

• Ένα έμβρυο, σε κεφαλική προβολή.
• Τοκετός που ξεκινά αυτόματα μεταξύ 37 και 42 εβδομάδων.
• Καμία προηγούμενη καισαρική ή άλλη επέμβαση στη μήτρα.
• Φυσιολογική αρτηριακή πίεση, χωρίς υπέρταση στην κύηση ή προεκλαμψία.
• Χωρίς σακχαρώδη ή διαβήτη κύησης που χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή.
• Φυσιολογική θέση πλακούντα και φυσιολογική ανάπτυξη του εμβρύου.
• Χωρίς σοβαρά χρόνια νοσήματα (καρδιοπάθεια, θρομβοφιλία με αγωγή, επιληψία) και χωρίς σημαντική παχυσαρκία.

Πότε αλλάζει το σχέδιο

Ακόμη και με όλα τα κριτήρια καλυμμένα, ο τοκετός μεταφέρεται στο μαιευτήριο αν τα νερά σπάσουν και ο τοκετός δεν ξεκινήσει μέσα σε περίπου 24 ώρες, αν το αμνιακό υγρό είναι πράσινο ή καφέ, αν η κύηση ξεπεράσει τις 42 εβδομάδες ή αν εμφανιστεί αιμορραγία πριν από τις ωδίνες. Αυτά τα όρια πρέπει να είναι γραμμένα στο σχέδιο τοκετού πριν φτάσει η μεγάλη μέρα.

Τι δείχνουν οι μεγάλες μελέτες για τον τοκετό στο σπίτι

Η πιο γνωστή μελέτη, το Birthplace in England, παρακολούθησε δεκάδες χιλιάδες γυναίκες χαμηλού κινδύνου. Τα ευρήματα διαφέρουν πολύ ανάλογα με το αν η γυναίκα γεννά πρώτη φορά.

• Πρώτος τοκετός: ο προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι συνδέθηκε με περίπου διπλάσιο κίνδυνο σοβαρής επιπλοκής για το νεογνό σε σύγκριση με το μαιευτήριο. Σε απόλυτους αριθμούς ο κίνδυνος παραμένει χαμηλός, όμως η διαφορά είναι υπαρκτή. Επιπλέον, σχεδόν οι μισές πρωτότοκες χρειάστηκαν μεταφορά στο νοσοκομείο κατά τον τοκετό ή αμέσως μετά.
• Δεύτερος ή επόμενος τοκετός: δεν βρέθηκε σημαντική διαφορά για το νεογνό, και οι μεταφορές ήταν πολύ λιγότερες, περίπου μία στις δέκα.
• Για τη μητέρα: λιγότερες παρεμβάσεις, όπως επισκληρίδιος, εμβρυουλκία και καισαρική.

Τα αποτελέσματα αυτά προέρχονται από συστήματα όπου ο τοκετός στο σπίτι είναι οργανωμένος: πιστοποιημένες μαίες, καθορισμένα κριτήρια, γρήγορη πρόσβαση σε ασθενοφόρο και συνεργαζόμενο μαιευτήριο. Στην Ελλάδα ο τοκετός στο σπίτι είναι σπάνιος και δεν υπάρχει αντίστοιχο ενιαίο δίκτυο. Αυτό σημαίνει ότι η ασφάλεια εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από την ομάδα που θα επιλέξετε και από το πόσο κοντά βρίσκεστε σε μαιευτήριο.

Σημάδια κινδύνου: πότε καλείτε αμέσως ασθενοφόρο

Κάποιες επιπλοκές δεν περιμένουν. Σε αυτές τις περιπτώσεις καλέστε αμέσως το ΕΚΑΒ στο 166 ή το 112, ακόμη κι αν η μαία είναι ήδη μαζί σας, ώστε να κερδηθεί χρόνος.

• Έντονη κολπική αιμορραγία πριν, κατά ή μετά τη γέννα. Μετά τον τοκετό, απώλεια που μουσκεύει μία σερβιέτα σε λιγότερο από μία ώρα ή μεγάλοι θρόμβοι.
• Πρόπτωση ομφαλίου λώρου: αν δείτε ή νιώσετε τον λώρο στον κόλπο, πάρτε θέση στα γόνατα και στους αγκώνες με τους γλουτούς ψηλά μέχρι να έρθει βοήθεια.
• Πράσινο ή καφέ αμνιακό υγρό ή υγρό με δυσάρεστη οσμή.
• Πυρετός 38°C ή περισσότερο κατά τον τοκετό.
• Έντονος πονοκέφαλος, θόλωση όρασης ή σπασμοί, που μπορεί να σημαίνουν προεκλαμψία ή εκλαμψία.
• Συνεχής, σκληρός πόνος στην κοιλιά χωρίς διαλείμματα ανάμεσα στις συσπάσεις.
• Ο πλακούντας δεν βγαίνει μέσα στον χρόνο που έχει συμφωνηθεί με τη μαία.
• Το νεογνό δεν αναπνέει κανονικά, είναι μελανό, χαλαρό ή δεν αντιδρά.

Πριν από τον τοκετό, η μειωμένη κινητικότητα του εμβρύου είναι επίσης λόγος για άμεσο έλεγχο σε μαιευτήριο, όχι για αναμονή στο σπίτι.

Πρακτική λίστα προετοιμασίας του σπιτιού

Η μαία φέρνει τον ιατρικό εξοπλισμό: συσκευή ακρόασης εμβρυϊκής καρδιάς, υλικά συρραφής, φάρμακα για την αιμορραγία, οξυγόνο και εξοπλισμό ανάνηψης νεογνού. Εσείς ετοιμάζετε τον χώρο, ιδανικά από τις 36 εβδομάδες.

• Ζεστό δωμάτιο, με θερμοκρασία που να μην κρυώνει ένα νεογνό.
• Καλό φωτισμό, έστω και φορητό, για τη στιγμή της γέννας και τον έλεγχο του περινέου.
• Αδιάβροχο κάλυμμα για στρώμα και πάτωμα, πολλές πετσέτες, σεντόνια που μπορούν να λερωθούν.
• Σακούλες απορριμμάτων και μια λεκάνη.
• Ρούχα, σκουφάκι και κουβερτούλα για το μωρό, σερβιέτες λοχείας για εσάς.
• Φορτισμένο κινητό, γραμμένα τα τηλέφωνα της μαίας, του μαιευτήρα και του μαιευτηρίου.
• Ελεύθερη πρόσβαση για φορείο και ασθενοφόρο: ξεκλείδωτη είσοδος, χωρίς εμπόδια στις σκάλες.
• Έτοιμη βαλίτσα και φάκελο με την κάρτα κύησης, την ομάδα αίματος και τα αποτελέσματα του προγεννητικού ελέγχου, σε περίπτωση μεταφοράς.

Οργανώστε και ένα άτομο υποστήριξης που δεν θα έχει άλλο ρόλο: να φροντίσει τα μεγαλύτερα παιδιά, να ανοίξει την πόρτα, να οδηγήσει αν χρειαστεί.

Οι πρώτες ώρες μετά τη γέννα στο σπίτι

Η δουλειά της ομάδας δεν τελειώνει με τη γέννηση του μωρού. Οι πρώτες δύο ώρες είναι οι πιο κρίσιμες για την αιμορραγία της μητέρας και για την προσαρμογή του νεογνού.

Για τη μητέρα

• Έξοδος του πλακούντα και έλεγχος ότι είναι πλήρης.
• Παρακολούθηση της αιμορραγίας και του τόνου της μήτρας ανά τακτά διαστήματα.
• Έλεγχος του περινέου και συρραφή τυχόν ρήξεων. Ρήξεις που αφορούν τον σφιγκτήρα του πρωκτού χρειάζονται αποκατάσταση στο νοσοκομείο.
• Μέτρηση πίεσης, σφυγμού και θερμοκρασίας.

Για το νεογνό

• Επαφή δέρμα με δέρμα και διατήρηση της θερμοκρασίας.
• Αξιολόγηση της αναπνοής και του χρώματος.
• Χορήγηση βιταμίνης Κ, εφόσον συμφωνείτε.
• Πλήρης κλινική εξέταση από παιδίατρο μέσα στις πρώτες 72 ώρες, προσυμπτωματικός έλεγχος ακοής και ο νεογνικός έλεγχος με αίμα από τη φτέρνα.

Η πρώτη ώρα είναι και η ιδανική στιγμή για την έναρξη του θηλασμού. Η μαία πρέπει να επισκεφθεί ξανά το σπίτι τις επόμενες ημέρες για έλεγχο της μητέρας, του ίκτερου και του βάρους του μωρού.

Εναλλακτικές για λιγότερη ιατρικοποίηση μέσα στο μαιευτήριο

Πολλές γυναίκες σκέφτονται τον τοκετό στο σπίτι επειδή φοβούνται έναν τοκετό με πολλές παρεμβάσεις. Μεγάλο μέρος αυτής της εμπειρίας μπορεί να επιτευχθεί και μέσα στο μαιευτήριο, με ασφαλιστικό δίχτυ δίπλα σας.

• Γραπτό σχέδιο τοκετού που συζητάτε με τον μαιευτήρα σας από νωρίς.
• Διαλείπουσα ακρόαση της εμβρυϊκής καρδιάς αντί για συνεχή καρδιοτοκογραφία, όταν η κύηση είναι χαμηλού κινδύνου.
• Ελευθερία κίνησης και όρθιες θέσεις κατά τις ωδίνες.
• Χρήση νερού για ανακούφιση του πόνου, όπου υπάρχει διαθέσιμη μπανιέρα.
• Καθυστερημένη απολίνωση του ομφαλίου λώρου και επαφή δέρμα με δέρμα αμέσως μετά τη γέννα.
• Ήπια αναλγησία ή επισκληρίδιος μόνο αν τη ζητήσετε.

Κάντε αυτή τη συζήτηση με τον γυναικολόγο στην Αθήνα ή τον μαιευτήρα που σας παρακολουθεί. Οι περισσότερες από αυτές τις επιλογές είναι απολύτως συμβατές με την ασφάλεια, και η απόφαση για το πού θα γεννήσετε γίνεται πιο εύκολη όταν γνωρίζετε τι μπορεί να σας προσφέρει το μαιευτήριο.

Ερωτήσεις που πρέπει να κάνετε στη μαία πριν δεσμευτείτε

Η ποιότητα της ομάδας είναι ο σημαντικότερος παράγοντας ασφάλειας σε έναν τοκετό στο σπίτι. Μην διστάσετε να ρωτήσετε ευθέως και να ζητήσετε γραπτές απαντήσεις.

• Ποια είναι η εκπαίδευση και η άδεια άσκησης επαγγέλματός σας;
• Πόσους τοκετούς στο σπίτι έχετε παρακολουθήσει και πόσοι κατέληξαν σε μεταφορά;
• Θα υπάρχει δεύτερη εκπαιδευμένη μαία τη στιγμή της γέννας;
• Τι εξοπλισμό φέρνετε για αιμορραγία μετά τον τοκετό και για ανάνηψη νεογνού; Έχετε πρόσφατη εκπαίδευση στην ανάνηψη;
• Με ποιο μαιευτήριο και ποιον μαιευτήρα συνεργάζεστε; Θα έχουν τον φάκελό μου πριν από τον τοκετό;
• Ποια είναι τα συγκεκριμένα κριτήρια με τα οποία θα αποφασίσετε μεταφορά;
• Πόσες επισκέψεις κάνετε μετά τη γέννα και πότε;

Αν κάποια απάντηση είναι αόριστη, ή αν δεν υπάρχει συνεργασία με μαιευτήριο, αυτό είναι σοβαρό προειδοποιητικό σημάδι. Ο σωστός σχεδιασμός δεν μειώνει την εμπειρία του τοκετού. Την προστατεύει.

Συχνές Ερωτήσεις