Κρυοσυντήρηση Εμβρύων

Κρυοσυντήρηση Εμβρύων

Τι είναι η κρυοσυντήρηση εμβρύων;

Πολλοί ασθενείς είναι απρόθυμοι να καταψύξουν τα έμβρυα τους επειδή ανησυχούν, ό,τι με αυτή τη μέθοδο δεν θα επιβιώσουν. Αυτό μπορεί να ίσχυε κάποια χρόνια πριν, όταν εφαρμοζόταν η αργή διαδικασία κρυοσυντήρησης, πλέον όμως με την σύγχρονη μέθοδο ταχείας κατάψυξης (vitrification), τα ποσοστά επιβίωσης των εμβρύων κατά την απόψυξη είναι συνήθως 100% στις εξειδικευμένες μονάδες.

Όταν ένα ζευγάρι έχει πολλά έμβρυα, είναι πρόθυμο να καταψύξει κάποια από αυτά. Αντιλαμβάνεται, ό,τι δεν μπορεί να γίνει εμβρυομεταφορά όλων των εμβρύων ταυτόχρονα, οπότε και επιλέγει να διαφυλάξει τα επιπλέον έμβρυα που έχει. Βέβαια η αλήθεια είναι, ότι η κατάψυξη είναι ακόμα πιο σημαντική για τις γυναίκες που έχουν περιορισμένο αριθμό εμβρύων, ακόμα και εκείνων που μπορεί να έχουν μόνο ένα.

Όταν τα έμβρυα είναι λίγα, κάθε ένα από αυτά είναι πολύτιμο. Κάθε υψηλής ποιότητας έμβρυο έχει την δυναμική να εξελιχθεί σε ένα υγιές μωρό, εφόσον μεταφερθεί και εμφυτευθεί σε ένα δεκτικό ενδομήτριο.

Σε κάθε νέο κύκλο IVF επικεντρωνόμαστε στο να σας βοηθήσουμε να παράγετε πολλά ωάρια κι αυτός είναι και ο λόγος που δημιουργούμε υπερδιέγερση με ορμονικές ενέσεις. Ενώ όμως το ενδομήτριο μπορεί να φαίνεται άριστο, η δεκτικότητα του μπορεί συχνά να είναι επίφοβη, λόγω των υψηλών επιπέδων οιστρογόνων.

Το ενδομήτριο μπορεί να δείχνει σε ένα κολπικό υπερηχογράφημα, ό,τι έχει αναπτυχθεί και είναι αρκετά παχύ, σε κάποιες περιπτώσεις όμως μπορεί να μην είναι δυνητικά ικανό να επιτρέψει την εμφύτευση. Οπότε ακόμα κι αν βάλουμε ένα έμβρυο κορυφαίας ποιότητας σε αυτό το ενδομήτριο, πιθανώς να έχει μειωμένη πιθανότητα εμφύτευσης.

Γι’ αυτό και είναι πολλές φορές επιλογή να καταψύχετε όλα τα έμβρυα σας – ακόμα κι όταν έχετε 1 ή 2. Αν αυτά είναι καλής ποιότητας, υπάρχει βεβαιότητα ότι θα επιβιώσουν και δεν θα υπάρξει κάποιο ρίσκο.

Τα έμβρυα θα μπορούν να μεταφερθούν στον επόμενο κύκλο, κατά τον οποίο θα εστιάσουμε στο να προετοιμάσουμε το ενδομήτριο για τη βέλτιστη δεκτικότητα τους. Αυτή η συνδυαστική τεχνική είναι η καλύτερη μέθοδος ώστε αυτά τα πολύτιμα έμβρυα να έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφυτευθούν και να αποφέρουν ένα υγιές μωρό.

Η επιλογή της κρυοσυντήρησης όλων των εμβρύων είναι ένα πρότυπο πρωτόκολλο θεραπείας που προσφέρεται παγκοσμίως και το προσφέρουμε ανεπιφύλακτα τους ασθενείς μας.

Πόσο κοστίζει η κρυοσυντήρηση εμβρύων; Είναι προσιτές οι τιμές;

Το κόστος και οι τιμές διαμορφώνονται ανάλογα την περίσταση και τον ασθενή. Για αυτό καλό είναι να επικοινωνήσετε με τον ιατρό για να σας εξηγήσει αναλυτικότερα τις τιμές.

Αργή κατάψυξη και υαλοποίηση: τι άλλαξε στην κρυοσυντήρηση εμβρύων

Το μεγαλύτερο εμπόδιο στην κατάψυξη ενός ζωντανού κυττάρου είναι το νερό. Όταν παγώνει αργά, σχηματίζει κρυστάλλους πάγου που μπορούν να τραυματίσουν τις μεμβράνες και τις δομές του εμβρύου. Αυτό συνέβαινε συχνά με την παλαιότερη μέθοδο της αργής κατάψυξης.

Η υαλοποίηση λύνει το πρόβλημα με διαφορετική λογική:

• Το έμβρυο εκτίθεται για λίγα λεπτά σε διαλύματα κρυοπροστατευτικών ουσιών, που αντικαθιστούν μεγάλο μέρος του νερού μέσα στα κύτταρα.
• Τοποθετείται σε ειδικό φορέα σε ελάχιστο όγκο υγρού.
• Βυθίζεται απευθείας σε υγρό άζωτο, στους -196 βαθμούς Κελσίου. Η ψύξη είναι τόσο γρήγορη που το υγρό στερεοποιείται σαν γυαλί, χωρίς να προλάβουν να σχηματιστούν κρύσταλλοι.
• Το έμβρυο φυλάσσεται σε δεξαμενές υγρού αζώτου με συνεχή παρακολούθηση της στάθμης και της θερμοκρασίας.

Σε αυτή τη θερμοκρασία οι βιολογικές διεργασίες ουσιαστικά σταματούν. Γι’ αυτό ο χρόνος παραμονής στην κατάψυξη, όσο τηρούνται σωστά οι συνθήκες, δεν φαίνεται να επηρεάζει ουσιαστικά την ποιότητα του εμβρύου.

Πότε προτείνεται η κατάψυξη όλων των εμβρύων

Η στρατηγική «freeze all», δηλαδή η κατάψυξη όλων των εμβρύων και η μεταφορά τους σε επόμενο κύκλο, δεν είναι απαραίτητη για όλες τις γυναίκες. Προτιμάται όμως σε συγκεκριμένες περιπτώσεις:

• Υψηλός κίνδυνος υπερδιέγερσης: όταν αναπτύσσονται πολλά ωοθυλάκια, η αποφυγή εγκυμοσύνης στον ίδιο κύκλο μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρής μορφής του συνδρόμου.
• Πρόωρη άνοδος της προγεστερόνης στο τέλος της διέγερσης, που μπορεί να μετατοπίσει το «παράθυρο εμφύτευσης».
• Προεμφυτευτικός γενετικός έλεγχος: τα αποτελέσματα χρειάζονται συνήθως λίγες ημέρες ή εβδομάδες, οπότε τα έμβρυα καταψύχονται έως τότε. Δείτε περισσότερα για τον προεμφυτευτικό έλεγχο PGT.
• Προβλήματα στη μήτρα που διαπιστώνονται κατά τη διέγερση, όπως πολύποδας, υγρό στην κοιλότητα ή λεπτό ενδομήτριο.
• Λόγοι υγείας ή πρακτικοί λόγοι: οξεία λοίμωξη, πυρετός ή αδυναμία να γίνει η μεταφορά στον προγραμματισμένο χρόνο.
• Διατήρηση γονιμότητας πριν από θεραπεία που μπορεί να βλάψει τις ωοθήκες.

Για γυναίκες με φυσιολογική απόκριση και χωρίς τους παραπάνω παράγοντες, η μεταφορά φρέσκου εμβρύου παραμένει απολύτως αποδεκτή επιλογή. Η απόφαση παίρνεται εξατομικευμένα.

Σε ποιο στάδιο ανάπτυξης καταψύχονται τα έμβρυα

Τα έμβρυα μπορούν να καταψυχθούν σε διαφορετικά στάδια:

• Ημέρα 2 ή 3 (στάδιο διαίρεσης): το έμβρυο έχει 4 έως 8 κύτταρα. Η κατάψυξη σε αυτό το στάδιο επιλέγεται όταν τα έμβρυα είναι λίγα ή όταν η καλλιέργεια μέχρι την 5η ημέρα δεν κρίνεται σκόπιμη.
• Ημέρα 5, 6 ή σπάνια 7 (βλαστοκύστη): το έμβρυο έχει δεκάδες κύτταρα, μια εσωτερική κυτταρική μάζα που θα δώσει το έμβρυο και την τροφοβλάστη που θα δώσει τον πλακούντα. Είναι το πιο συνηθισμένο στάδιο κατάψυξης σήμερα.

Η κατάψυξη στο στάδιο της βλαστοκύστης έχει ένα πλεονέκτημα: καταψύχονται μόνο έμβρυα που απέδειξαν ότι μπορούν να εξελιχθούν. Έτσι αποφεύγεται η φύλαξη εμβρύων που δεν θα είχαν προοπτική. Κάθε έμβρυο λαμβάνει βαθμολογία από τον εμβρυολόγο, η οποία βοηθά να αποφασιστεί η σειρά με την οποία θα αποψυχθούν.

Η μεταφορά κρυοσυντηρημένου εμβρύου: πώς προετοιμάζεται η μήτρα

Το έμβρυο αποψύχεται την ημέρα της μεταφοράς ή λίγες ώρες πριν. Το κρίσιμο σημείο είναι να βρει ένα ενδομήτριο έτοιμο να το δεχτεί τη σωστή στιγμή. Υπάρχουν τρεις βασικοί τρόποι προετοιμασίας:

Φυσικός κύκλος

Παρακολουθείται με υπερηχογραφήματα και ορμονικές μετρήσεις η αυθόρμητη ωορρηξία και η μεταφορά προγραμματίζεται με βάση αυτήν. Δεν απαιτούνται φάρμακα ή απαιτούνται ελάχιστα. Ταιριάζει σε γυναίκες με τακτικό κύκλο.

Τροποποιημένος φυσικός κύκλος

Όπως ο φυσικός, αλλά η ωορρηξία προκαλείται με ένεση τη στιγμή που το ωοθυλάκιο είναι ώριμο. Έτσι ο προγραμματισμός γίνεται πιο ακριβής και χρειάζονται λιγότερες επισκέψεις.

Ορμονικά προετοιμασμένος κύκλος

Χορηγούνται οιστρογόνα για περίπου δύο εβδομάδες, ώστε να παχύνει το ενδομήτριο, και στη συνέχεια προγεστερόνη για συγκεκριμένο αριθμό ημερών πριν από τη μεταφορά. Είναι η λύση για γυναίκες χωρίς τακτική ωορρηξία, όπως συχνά συμβαίνει στις πολυκυστικές ωοθήκες, και επιτρέπει ευέλικτο προγραμματισμό. Επειδή όμως δεν σχηματίζεται ωχρό σωμάτιο, η υποστήριξη με ορμόνες συνεχίζεται έως περίπου το τέλος του πρώτου τριμήνου, εφόσον υπάρξει κύηση.

Δεδομένα από μεγάλες μελέτες δείχνουν ότι οι κύκλοι με ωορρηξία συνδέονται με λίγο χαμηλότερο κίνδυνο υπερτασικών επιπλοκών στην κύηση. Γι’ αυτό, όπου είναι εφικτό, πολλοί ιατροί προτιμούν τον φυσικό ή τροποποιημένο φυσικό κύκλο.

Ασφάλεια για το παιδί και την κύηση

Η κρυοσυντήρηση εμβρύων εφαρμόζεται για δεκαετίες, και η υαλοποίηση για πάνω από δεκαπέντε χρόνια σε ευρεία κλίμακα. Τα παιδιά που γεννήθηκαν από κατεψυγμένα έμβρυα δεν εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο συγγενών ανωμαλιών σε σύγκριση με όσα γεννήθηκαν από φρέσκα έμβρυα.

Ορισμένες διαφορές έχουν καταγραφεί στην πορεία της κύησης:

• Λιγότερο συχνά πρόωρος τοκετός και χαμηλό βάρος γέννησης σε σύγκριση με τη μεταφορά φρέσκου εμβρύου.
• Κάπως συχνότερα νεογνό με μεγαλύτερο βάρος για την ηλικία κύησης.
• Κάπως συχνότερα υπερτασικές διαταραχές, κυρίως σε ορμονικά προετοιμασμένους κύκλους.

Οι διαφορές αυτές είναι μικρές σε απόλυτους αριθμούς. Η παρακολούθηση της κύησης γίνεται όπως σε κάθε εγκυμοσύνη, με προσοχή στην αρτηριακή πίεση και στην ανάπτυξη του εμβρύου.

Αποφάσεις για τα κατεψυγμένα έμβρυα που πρέπει να πάρετε από πριν

Τα κρυοσυντηρημένα έμβρυα δεν είναι μόνο ιατρικό ζήτημα. Πριν από την κατάψυξη, το ζευγάρι υπογράφει γραπτή συναίνεση που καθορίζει τι θα γίνει με αυτά. Σκεφτείτε από πριν τα εξής:

• Χρήση από το ίδιο το ζευγάρι σε επόμενη μεταφορά, για εγκυμοσύνη ή για δεύτερο παιδί.
• Δωρεά σε άλλο ζευγάρι που δεν μπορεί να αποκτήσει παιδί με δικά του ωάρια ή σπέρμα.
• Διάθεση για ερευνητικούς σκοπούς, με τις προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος.
• Καταστροφή, όταν το ζευγάρι δεν επιθυμεί καμία από τις παραπάνω επιλογές.

Η συναίνεση ορίζει επίσης τι γίνεται σε περίπτωση διάστασης ή θανάτου ενός συντρόφου. Η διάρκεια φύλαξης έχει χρονικά όρια που προβλέπει η νομοθεσία, με δυνατότητα ανανέωσης κατόπιν κοινού αιτήματος. Ενημερώνετε πάντα τη μονάδα για αλλαγή διεύθυνσης ή τηλεφώνου, ώστε να μπορεί να επικοινωνήσει μαζί σας όταν πλησιάζει η λήξη.

Έμβρυα ή μόνο ωάρια στην κατάψυξη: ποια επιλογή σας ταιριάζει

Οι δύο επιλογές μοιάζουν, αλλά εξυπηρετούν διαφορετικές ανάγκες:

• Κατάψυξη εμβρύων: προϋποθέτει γονιμοποίηση με σπέρμα συντρόφου ή δότη. Δίνει πληροφορία για το πόσα έμβρυα δημιουργήθηκαν και ποια είναι η ποιότητά τους. Οι αποφάσεις για το μέλλον τους είναι κοινές για το ζευγάρι.
• Κατάψυξη ωαρίων: δεν απαιτεί σύντροφο και αφήνει στη γυναίκα πλήρη αυτονομία για μελλοντική χρήση. Δεν δίνει όμως πληροφορία για τη γονιμοποίηση και την ανάπτυξη των εμβρύων.

Για γυναίκες χωρίς σταθερό σύντροφο, ή όταν υπάρχει αβεβαιότητα για τη σχέση, η κατάψυξη ωαρίων είναι συχνά η πιο ευέλικτη λύση. Σε ορισμένες περιπτώσεις συζητείται και συνδυασμός των δύο.

Η ημέρα της απόψυξης και της μεταφοράς

Την ημέρα της μεταφοράς ο εμβρυολόγος αποψύχει το έμβρυο με αντίστροφη διαδικασία: το θερμαίνει γρήγορα και το περνά από διαλύματα που απομακρύνουν σταδιακά τις κρυοπροστατευτικές ουσίες. Στη συνέχεια το έμβρυο παραμένει για λίγες ώρες στον επωαστήρα, ώστε να επιβεβαιωθεί ότι επανέκτησε τη μορφή του.

• Η πλειονότητα των βλαστοκύστεων που καταψύχθηκαν με υαλοποίηση επιβιώνει της απόψυξης. Αν ένα έμβρυο δεν ανακάμψει, αποψύχεται το επόμενο, εφόσον υπάρχει.
• Η μεταφορά δεν απαιτεί νάρκωση και διαρκεί λίγα λεπτά, με καθοδήγηση υπερήχου.
• Συνήθως ζητείται η ουροδόχος κύστη να είναι μέτρια γεμάτη, για καλύτερη απεικόνιση της μήτρας.
• Μετά τη μεταφορά επιστρέφετε στις καθημερινές σας δραστηριότητες. Η κατάκλιση δεν αυξάνει τις πιθανότητες εμφύτευσης.

Αν η κύηση επιβεβαιωθεί, η ορμονική υποστήριξη συνεχίζεται σύμφωνα με τις οδηγίες της ομάδας σας, και η παρακολούθηση περνά σταδιακά στον μαιευτήρα.

Τι επηρεάζει την επιτυχία μιας μεταφοράς κρυοσυντηρημένου εμβρύου

Η κατάψυξη από μόνη της σπάνια είναι ο καθοριστικός παράγοντας. Τις πιθανότητες εγκυμοσύνης τις διαμορφώνουν κυρίως:

• Η ηλικία της γυναίκας τη στιγμή της ωοληψίας, όχι τη στιγμή της μεταφοράς. Ένα έμβρυο από ωάρια στα 32 διατηρεί τις δυνατότητες αυτής της ηλικίας, ακόμη κι αν μεταφερθεί αρκετά χρόνια αργότερα.
• Η ποιότητα και το στάδιο του εμβρύου, όπως τα αξιολόγησε ο εμβρυολόγος πριν από την κατάψυξη.
• Το χρωμοσωμικό προφίλ του εμβρύου, όταν έχει γίνει γενετικός έλεγχος.
• Η κατάσταση της μήτρας: πάχος και μορφολογία του ενδομητρίου, απουσία πολυπόδων, ινομυωμάτων που παραμορφώνουν την κοιλότητα ή φλεγμονής.
• Ο σωστός συγχρονισμός ανάμεσα στο στάδιο του εμβρύου και στην έκθεση του ενδομητρίου στην προγεστερόνη.
• Ο τρόπος ζωής: κάπνισμα, πολύ αυξημένο βάρος και αρρύθμιστα χρόνια νοσήματα μειώνουν τις πιθανότητες.

Συχνές Ερωτήσεις