Διατροφή & Υγεία στην Εγκυμοσύνη
Μόλις μάθετε ότι είστε έγκυος, ξεκινήστε την προγεννητική παρακολούθηση με τον γιατρό και τη μαία σας. Κλείστε ένα ραντεβού έγκαιρα για την πρώτη σας επίσκεψη.
Αμέσως, είναι μια καλή ιδέα να αρχίσετε να αποφεύγετε τα πράγματα που δεν είναι ασφαλή για την ανάπτυξη του μωρού σας. Σε αυτά περιλαμβάνονται το αλκοόλ, ορισμένα φάρμακα, ορισμένα τρόφιμα, και πολλά άλλα. Ρωτήστε για το τι είναι ασφαλές και τι όχι, και πάρτε συμβουλές από τον γιατρό σας σχετικά με ποιες αλλαγές πρέπει να κάνετε.
Η υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών θα βοηθήσει εσάς και το μωρό σας να ευδοκιμήσετε. Για παράδειγμα ξεκινήστε φολικό οξύ. Ακολουθείστε μια θρεπτική διατροφή, βρείτε φιλικούς τρόπους για άσκηση και εξασφαλίστε προϋποθέσεις για καλό ύπνο. Και πάλι, μιλήστε με τον γιατρό σας για το τι είναι σωστό για εσάς.
Βεβαιωθείτε για την σωστή διατροφή κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης. Μπορεί να χρειαστεί να προσαρμόσετε ό, τι τρώτε, πόσο τρώτε και πόσο συχνά.
Μπορεί να βρείτε ότι ο ύπνος είναι δύσκολος ή δυσάρεστος, ειδικά κατά τη διάρκεια του πρώτου και του τρίτου τριμήνου της κύησης. Οι ειδικοί λένε ότι ο ύπνος στην αριστερή πλευρά σας είναι καλύτερος για εσάς και το μωρό σας σε στο τελευταίο μισό της εγκυμοσύνης.
Η εγκυμοσύνη μπορεί να επηρεάσει τη συναισθηματική υγεία σας, επειδή οι ορμονικές αλλαγές είναι πολλές και σημαντικές. Μπορεί να αντιμετωπίσετε τα γεγονότα με αυξημένη συναισθηματικότητα, ή να αισθανθείτε κυκλοθυμική ή αγχώδης. Τουλάχιστον 1 στους 10 έγκυες γυναίκες υποφέρουν από κρίσεις κατάθλιψης.
Οι περισσότερες γυναίκες έχουν 10 έως 15 προγεννητικές επισκέψεις. Ακόμα κι αν αισθάνεστε καλά ο γιατρός σας θα ελέγχει το μωρό σας με υπερηχογράφημα, την αρτηριακή πίεση και τα ούρα. Σε όλη τη διάρκεια της κύησης θα κάνετε μια σειρά εξετάσεων για να ελέγξετε την υγεία σας και εξειδικευμένες εξετάσεις στο έμβρυο προκειμένου να αποκλειστούν διάφορες ανατομικές και χρωμοσωμικές ανωμαλίες.
Λίγες γυναίκες έχουν μια επιπλοκή στην εγκυμοσύνη και χρειάζονται ειδική φροντίδα και πιο στενή παρακολούθηση για να εξασφαλιστεί το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Η παρατεταμένη κατάκλιση, που παλαιότερα συστηνόταν συχνά, σήμερα αποφεύγεται στις περισσότερες περιπτώσεις, γιατί δεν έχει αποδειχθεί ότι βοηθά και αυξάνει τον κίνδυνο θρόμβωσης.
Οι βασικές αρχές της διατροφής στην εγκυμοσύνη
Η διατροφή στην εγκυμοσύνη δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκη. Δεν υπάρχει «μαγική» τροφή ούτε ειδική δίαιτα που ταιριάζει σε όλες. Αυτό που μετράει είναι η ποικιλία, η ποιότητα και η τακτικότητα των γευμάτων, μέρα με τη μέρα, για εννέα μήνες.
Το μεσογειακό πρότυπο, που οι περισσότεροι γνωρίζουμε από το σπίτι, είναι πολύ καλή βάση. Ένα ισορροπημένο πιάτο μοιάζει περίπου έτσι:
- Το μισό πιάτο λαχανικά και φρούτα, σε όσο περισσότερα χρώματα γίνεται. Δίνουν φυτικές ίνες, φυλλικό, βιταμίνη C και κάλιο.
- Ένα τέταρτο δημητριακά ολικής άλεσης ή όσπρια: ψωμί ολικής, βρώμη, καστανό ρύζι, φακές, ρεβίθια.
- Ένα τέταρτο πρωτεΐνη: ψάρι, πουλερικά, άπαχο κρέας, καλά μαγειρεμένα αυγά, όσπρια.
- Γαλακτοκομικά καθημερινά, πάντα παστεριωμένα, για ασβέστιο και ιώδιο.
- Ελαιόλαδο ως κύριο λίπος και μια χούφτα ανάλατους ξηρούς καρπούς.
Προτιμήστε τρία κύρια γεύματα και δύο ή τρία μικρά σνακ αντί για λίγα και μεγάλα. Έτσι η γλυκόζη μένει πιο σταθερή, η ναυτία και οι καούρες ενοχλούν λιγότερο και η πείνα δεν σας «χτυπάει» αργά το βράδυ. Αναλυτικές λίστες με τρόφιμα, ανά ομάδα και ανά τρίμηνο, θα βρείτε στον οδηγό για τις τροφές για την εγκυμοσύνη.
Αύξηση βάρους στην εγκυμοσύνη ανάλογα με τον Δείκτη Μάζας Σώματος
Το πόσα κιλά είναι «σωστό» να πάρετε εξαρτάται από το βάρος σας πριν μείνετε έγκυος. Οι οδηγίες του Αμερικανικού Ινστιτούτου Ιατρικής (IOM), που χρησιμοποιούνται διεθνώς, βασίζονται στον Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) πριν από την κύηση:
- ΔΜΣ κάτω από 18,5 (λιποβαρής): συνολικά 12,5 έως 18 κιλά.
- ΔΜΣ 18,5 έως 24,9 (φυσιολογικό βάρος): 11,5 έως 16 κιλά.
- ΔΜΣ 25 έως 29,9 (υπέρβαρη): 7 έως 11,5 κιλά.
- ΔΜΣ 30 και πάνω (παχυσαρκία): 5 έως 9 κιλά.
Στη δίδυμη κύηση τα όρια είναι μεγαλύτερα: για γυναίκα με φυσιολογικό βάρος, περίπου 17 έως 25 κιλά. Στο πρώτο τρίμηνο η αύξηση είναι μικρή, συνήθως 0,5 έως 2 κιλά. Από το δεύτερο τρίμηνο και μετά, μια γυναίκα με φυσιολογικό ΔΜΣ παίρνει κατά μέσο όρο περίπου μισό κιλό την εβδομάδα.
Γιατί έχει σημασία; Η υπερβολική αύξηση βάρους συνδέεται με μεγαλύτερο κίνδυνο για διαβήτη κύησης, υπέρταση, πολύ μεγάλο έμβρυο και καισαρική τομή, ενώ τα κιλά που μένουν μετά τον τοκετό χάνονται δύσκολα. Η πολύ μικρή αύξηση, από την άλλη, συνδέεται με χαμηλό βάρος γέννησης και πρόωρο τοκετό. Η εγκυμοσύνη πάντως δεν είναι η ώρα για δίαιτα αδυνατίσματος, ακόμη και αν ξεκινάτε με περισσότερα κιλά. Ο στόχος είναι η σωστή επιλογή τροφών και η κίνηση, όχι η στέρηση.
Μικροθρεπτικά συστατικά που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή
Οι ανάγκες σε ορισμένες βιταμίνες και μέταλλα αυξάνονται πολύ περισσότερο από τις ανάγκες σε θερμίδες. Γι’ αυτό η ποιότητα της τροφής μετράει περισσότερο από την ποσότητα. Κάποια καλύπτονται με τη διατροφή, άλλα χρειάζονται συμπλήρωμα.
Φυλλικό οξύ
Μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο ανωμαλιών του νευρικού σωλήνα, όπως η δισχιδής ράχη. Η συνήθης σύσταση είναι 400 μg την ημέρα, από τουλάχιστον έναν μήνα πριν από τη σύλληψη, ιδανικά δύο ή τρεις, και έως τη 12η εβδομάδα. Σε ορισμένες γυναίκες, για παράδειγμα με προηγούμενη κύηση με ανωμαλία νευρικού σωλήνα, σακχαρώδη διαβήτη, παχυσαρκία ή θεραπεία με ορισμένα αντιεπιληπτικά, ο γιατρός συστήνει μεγαλύτερη δόση. Τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά και τα όσπρια βοηθούν, αλλά δεν αρκούν μόνα τους.
Ιώδιο
Είναι απαραίτητο για τις θυρεοειδικές ορμόνες της μητέρας και για την ανάπτυξη του εγκεφάλου του εμβρύου. Οι ανάγκες στην κύηση φτάνουν περίπου τα 220 έως 250 μg την ημέρα. Καλές πηγές είναι τα γαλακτοκομικά, τα αυγά, τα ψάρια και το ιωδιούχο αλάτι σε μικρές ποσότητες. Πολλές επιστημονικές εταιρείες συστήνουν συμπλήρωμα 150 μg ιωδίου, συνήθως μέσα σε πολυβιταμίνη κύησης. Αν έχετε πάθηση θυρεοειδούς, η δόση αποφασίζεται με τον γιατρό σας.
Σίδηρος
Ο όγκος του αίματος αυξάνεται κατά 40 έως 50% στην εγκυμοσύνη και μαζί του αυξάνονται οι ανάγκες σε σίδηρο, περίπου στα 27 mg την ημέρα. Η σιδηροπενική αναιμία προκαλεί κόπωση, δύσπνοια και ζάλη, ενώ η σοβαρή αναιμία συνδέεται με πρόωρο τοκετό. Ο έλεγχος γίνεται με γενική αίματος και φερριτίνη, και το συμπλήρωμα δίνεται όταν χρειάζεται. Δύο πρακτικές συμβουλές: ο σίδηρος απορροφάται καλύτερα με πηγή βιταμίνης C, όπως ένα πορτοκάλι, και χειρότερα όταν τον παίρνετε μαζί με καφέ, τσάι ή γάλα. Επειδή συχνά φέρνει δυσκοιλιότητα, διαβάστε τι βοηθά στη δυσκοιλιότητα στην εγκυμοσύνη.
Βιταμίνη D
Συμμετέχει στον μεταβολισμό του ασβεστίου και στη σωστή ανάπτυξη των οστών του μωρού. Παρά την ηλιοφάνεια, η έλλειψη είναι συχνή και στην Ελλάδα, γιατί περνάμε πολλές ώρες σε εσωτερικούς χώρους και χρησιμοποιούμε αντηλιακό. Η συνήθης σύσταση είναι 400 έως 600 IU (10 έως 15 μg) την ημέρα. Αν οι εξετάσεις δείξουν έλλειψη, ο γιατρός σας θα προτείνει μεγαλύτερη δόση.
Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και DHA
Το DHA είναι δομικό συστατικό του εγκεφάλου και του αμφιβληστροειδούς του εμβρύου. Οι διεθνείς συστάσεις μιλούν για τουλάχιστον 200 mg DHA την ημέρα, ποσότητα που καλύπτεται με μία έως δύο μερίδες λιπαρού ψαριού χαμηλού υδραργύρου την εβδομάδα. Μεγάλες ανασκοπήσεις δείχνουν επίσης ότι η επαρκής πρόσληψη ωμέγα-3 μπορεί να μειώνει τον κίνδυνο πρόωρου τοκετού. Αν δεν τρώτε ψάρι, ρωτήστε τον γιατρό σας για συμπλήρωμα, που υπάρχει και σε φυτική μορφή από φύκια.
Ασβέστιο, βιταμίνη Β12 και βιταμίνη Α
Το ασβέστιο, περίπου 1.000 mg την ημέρα, καλύπτεται συνήθως με τρεις μερίδες γαλακτοκομικών. Η βιταμίνη Β12 βρίσκεται μόνο σε ζωικά τρόφιμα, οπότε οι γυναίκες που ακολουθούν vegan διατροφή χρειάζονται οπωσδήποτε συμπλήρωμα.
Υπάρχει και κάτι που δεν χρειάζεστε: τη βιταμίνη Α σε μεγάλες δόσεις, που σε υπερβολική ποσότητα μπορεί να βλάψει το έμβρυο. Γι’ αυτό αποφεύγονται τα συμπληρώματα βιταμίνης Α και η συχνή κατανάλωση συκωτιού. Προτιμήστε σκευάσματα σχεδιασμένα για την κύηση και όχι πολυβιταμίνες γενικής χρήσης.
Ασφάλεια τροφίμων στην εγκυμοσύνη: λιστέρια, τοξόπλασμα και υδράργυρος
Η εγκυμοσύνη αλλάζει την άμυνα του οργανισμού απέναντι σε ορισμένα μικρόβια. Τρεις κίνδυνοι σχετίζονται άμεσα με το τι τρώτε.
Λιστέρια
Η λιστερίωση είναι σπάνια, αλλά στις έγκυες είναι πολύ συχνότερη από ό,τι στον γενικό πληθυσμό και μπορεί να προκαλέσει αποβολή, πρόωρο τοκετό ή σοβαρή λοίμωξη του νεογνού. Η μητέρα συχνά έχει μόνο ήπια συμπτώματα, σαν γρίπη. Η λιστέρια πολλαπλασιάζεται ακόμη και στο ψυγείο, γι’ αυτό αποφεύγετε:
- Μη παστεριωμένο γάλα και τυριά από αυτό.
- Μαλακά τυριά με λευκή κρούστα, όπως μπρι και καμαμπέρ, και μαλακά μπλε τυριά, εκτός αν μαγειρευτούν μέχρι να αχνίζουν.
- Αλλαντικά και πατέ ψυγείου, εκτός αν ζεσταθούν καλά.
- Κρύο καπνιστό σολομό και άλλα κρύα καπνιστά ψάρια.
- Έτοιμες σαλάτες και φαγητά που έχουν μείνει πολλές ημέρες στο ψυγείο.
Τα σκληρά τυριά, όπως η γραβιέρα, και η παστεριωμένη φέτα επιτρέπονται κανονικά.
Τοξόπλασμα
Το παράσιτο αυτό μεταδίδεται κυρίως με ωμό ή ατελώς ψημένο κρέας, με άπλυτα λαχανικά και χώμα και με τα κόπρανα της γάτας. Αν μολυνθείτε για πρώτη φορά στην κύηση, μπορεί να περάσει στο έμβρυο. Στις αρχικές εξετάσεις ελέγχεται αν έχετε ήδη ανοσία. Αν δεν έχετε:
- Τρώτε το κρέας καλά ψημένο, χωρίς ροζ σημεία στο κέντρο.
- Αποφεύγετε τα αλλαντικά αέρος, όπως προσούτο και σαλάμι αέρος, εκτός αν μαγειρευτούν.
- Πλένετε πολύ καλά φρούτα, λαχανικά και μυρωδικά.
- Φοράτε γάντια στον κήπο και αφήνετε σε άλλον την άμμο της γάτας.
- Πλένετε χέρια, μαχαίρια και επιφάνειες μετά την επαφή με ωμό κρέας.
Υδράργυρος στα ψάρια
Το ψάρι είναι από τις καλύτερες τροφές της εγκυμοσύνης, αρκεί να διαλέγετε σωστά. Τα μεγάλα αρπακτικά ψάρια συγκεντρώνουν υδράργυρο, που επηρεάζει το νευρικό σύστημα του εμβρύου.
- Αποφύγετε: ξιφία, καρχαρία, φρέσκο φιλέτο μεγάλου τόνου και βασιλικό σκουμπρί (king mackerel).
- Προτιμήστε, δύο έως τρεις φορές την εβδομάδα: σαρδέλα, γαύρο, σολομό, σκουμπρί, τσιπούρα, λαβράκι, μπακαλιάρο και καλά μαγειρεμένες γαρίδες.
- Αποφύγετε τα ωμά ψάρια και θαλασσινά, όπως τα στρείδια, καθώς και τα παρασκευάσματα με ωμό αυγό, όπως η σπιτική μαγιονέζα.
Καφεΐνη και αλκοόλ: πού βρίσκονται τα όρια
Η καφεΐνη περνά τον πλακούντα και το έμβρυο τη μεταβολίζει πολύ αργά. Το όριο των 200 mg την ημέρα αφορά όλες τις πηγές μαζί, όχι μόνο τον καφέ. Η περιεκτικότητα διαφέρει πολύ ανάλογα με την παρασκευή. Ενδεικτικά:
- Ένας espresso ή ένας ελληνικός: περίπου 50 έως 80 mg.
- Μια κούπα καφέ φίλτρου: περίπου 100 έως 140 mg.
- Ένα φλιτζάνι μαύρο ή πράσινο τσάι: περίπου 30 έως 50 mg.
- Ένα κουτάκι αναψυκτικό τύπου cola: περίπου 35 έως 40 mg.
- Τα ενεργειακά ποτά έχουν συχνά 80 mg και πάνω ανά κουτί, μαζί με άλλα διεγερτικά. Καλύτερα να αποφεύγονται εντελώς.
Για το αλκοόλ η απάντηση είναι απλή: δεν υπάρχει ασφαλής ποσότητα ούτε ασφαλής περίοδος της κύησης. Το αλκοόλ μπορεί να προκαλέσει διαταραχές του φάσματος του εμβρυϊκού αλκοολικού συνδρόμου, με μόνιμες επιπτώσεις στην ανάπτυξη, στη μάθηση και στη συμπεριφορά του παιδιού. Αν ήπιατε πριν μάθετε ότι είστε έγκυος, μην πανικοβληθείτε. Σταματήστε από τη στιγμή που το μάθατε και ενημερώστε τον γιατρό σας.
Ναυτία και εμετοί: πώς να τρώτε όταν δεν μπορείτε να φάτε
Οι περισσότερες έγκυες έχουν ναυτία στο πρώτο τρίμηνο, που συνήθως υποχωρεί γύρω στη 14η με 16η εβδομάδα. Σε αυτή τη φάση το ζητούμενο δεν είναι η «τέλεια» διατροφή. Είναι να τρώτε και να πίνετε αρκετά.
- Μικρά γεύματα κάθε δύο με τρεις ώρες. Το άδειο στομάχι επιδεινώνει τη ναυτία.
- Λίγα παξιμαδάκια ή κράκερ πριν σηκωθείτε από το κρεβάτι.
- Κρύα ή χλιαρά φαγητά, που μυρίζουν λιγότερο από τα ζεστά.
- Υγρά σε μικρές γουλιές ανάμεσα στα γεύματα και όχι μαζί τους.
- Τζίντζερ, σε τσάι ή καραμέλες, που βοηθά αρκετές γυναίκες.
- Αν το συμπλήρωμα σιδήρου σας πειράζει, ρωτήστε τον γιατρό σας αν μπορεί να καθυστερήσει ή να αλλάξει.
Όταν τα απλά μέτρα δεν αρκούν, υπάρχουν φάρμακα ασφαλή για την κύηση, όπως ο συνδυασμός δοξυλαμίνης και πυριδοξίνης. Επικοινωνήστε άμεσα με τον γιατρό σας αν δεν μπορείτε να κρατήσετε ούτε υγρά για ένα εικοσιτετράωρο, χάνετε βάρος, τα ούρα σας είναι πολύ σκούρα ή ζαλίζεστε όταν σηκώνεστε. Αυτά μπορεί να είναι σημάδια υπερέμεσης κύησης, που χρειάζεται θεραπεία και μερικές φορές ενυδάτωση με ορό.
Πεπτικό σύστημα και στοματική υγεία στους εννέα μήνες
Η προγεστερόνη χαλαρώνει τους λείους μυς σε όλο το πεπτικό, και αυτό εξηγεί δύο από τις πιο συχνές ενοχλήσεις. Η πρώτη είναι οι καούρες, κυρίως στο δεύτερο μισό της κύησης, όταν η μήτρα πιέζει και το στομάχι. Βοηθούν τα μικρά γεύματα, το να μην ξαπλώνετε αμέσως μετά το φαγητό και τα λιγότερα λιπαρά και πικάντικα. Περισσότερα θα βρείτε στο άρθρο για τις καούρες στην εγκυμοσύνη.
Η δεύτερη είναι η δυσκοιλιότητα. Οι φυτικές ίνες από λαχανικά, φρούτα, όσπρια και δημητριακά ολικής, μαζί με αρκετά υγρά και καθημερινό περπάτημα, είναι η πρώτη γραμμή αντιμετώπισης.
Αλλαγές γίνονται και στο στόμα. Οι ορμόνες κάνουν τα ούλα πιο ευαίσθητα και η ουλίτιδα της κύησης είναι πολύ συχνή. Η επίσκεψη στον οδοντίατρο είναι ασφαλής σε όλη την εγκυμοσύνη και καλό είναι να γίνεται τουλάχιστον μία φορά. Αν κάνετε εμετούς, ξεπλύνετε το στόμα με νερό και περιμένετε περίπου μισή ώρα πριν βουρτσίσετε, ώστε να μη φθείρεται το σμάλτο. Δείτε αναλυτικά τι ισχύει για τη στοματική υγεία στην εγκυμοσύνη.
Άσκηση στην εγκυμοσύνη: τι κάνει καλό και πότε σταματάτε
Η τακτική κίνηση μειώνει τον κίνδυνο διαβήτη κύησης και υπερβολικής αύξησης βάρους, βοηθά στον πόνο της μέσης και στη διάθεση και συνδέεται με μικρότερη πιθανότητα καισαρικής τομής. Αν δεν γυμναζόσασταν πριν, ξεκινήστε σταδιακά, με 10 έως 15 λεπτά την ημέρα. Ένας απλός οδηγός έντασης είναι το «τεστ ομιλίας»: την ώρα της άσκησης πρέπει να μπορείτε να μιλάτε άνετα.
- Κατάλληλες δραστηριότητες: περπάτημα, κολύμπι, στατικό ποδήλατο, ήπια αερόβια άσκηση, pilates και yoga προσαρμοσμένα στην κύηση, ασκήσεις πυελικού εδάφους.
- Αποφεύγονται: αθλήματα επαφής, δραστηριότητες με κίνδυνο πτώσης, όπως ιππασία ή σκι, καταδύσεις με φιάλες και άσκηση σε πολύ ζεστό περιβάλλον, όπως η hot yoga.
- Στο δεύτερο μισό της κύησης: αποφύγετε την παρατεταμένη άσκηση ξαπλωμένη ανάσκελα, γιατί η μήτρα πιέζει τις μεγάλες φλέβες της κοιλιάς.
Η άσκηση δεν συστήνεται σε ορισμένες καταστάσεις, όπως προδρομικός πλακούντας μετά τις 26 εβδομάδες, κίνδυνος πρόωρου τοκετού, ρήξη υμένων, προεκλαμψία, ανεπάρκεια τραχήλου ή σοβαρή αναιμία. Σταματήστε αμέσως και επικοινωνήστε με τον γιατρό σας αν εμφανίσετε κολπική αιμορραγία, απώλεια υγρού, επώδυνες συσπάσεις, πόνο στο στήθος, ζάλη, δύσπνοια πριν από την προσπάθεια ή πόνο και πρήξιμο στη γάμπα.
Όταν η διατροφή στην εγκυμοσύνη πρέπει να εξατομικευτεί
Σε ορισμένες καταστάσεις οι γενικές οδηγίες δεν αρκούν και το διατροφικό πλάνο γίνεται μέρος της θεραπείας. Οι πιο συχνές είναι οι εξής:
- Διαβήτης κύησης. Ελέγχεται συνήθως με καμπύλη σακχάρου μεταξύ 24ης και 28ης εβδομάδας. Η κατανομή των υδατανθράκων μέσα στη μέρα και η καταγραφή της γλυκόζης είναι τα βασικά εργαλεία. Δείτε τον αναλυτικό οδηγό για τον διαβήτη κύησης.
- Υπέρταση και προεκλαμψία. Η αυστηρή μείωση του αλατιού δεν έχει αποδειχθεί ότι προλαμβάνει την προεκλαμψία. Σε γυναίκες υψηλού κινδύνου ο γιατρός μπορεί να προτείνει χαμηλή δόση ασπιρίνης από τη 12η εβδομάδα, καθώς και επάρκεια ασβεστίου όταν η πρόσληψη είναι χαμηλή. Περισσότερα για την υπέρταση στην κύηση.
- Καρκίνος κατά την κύηση. Η διατροφική υποστήριξη αποτελεί μέρος της διεπιστημονικής φροντίδας, ιδίως όταν χορηγείται θεραπεία. Διαβάστε για τον καρκίνο μαστού και εγκυμοσύνη.
- Χορτοφαγική ή vegan διατροφή. Είναι εφικτή, με προσοχή στη Β12, τον σίδηρο, το ιώδιο, το ασβέστιο, το DHA και την πρωτεΐνη. Συνήθως χρειάζονται συμπληρώματα.
- Ιστορικό βαριατρικής επέμβασης. Απαιτείται στενή παρακολούθηση βιταμινών και σιδήρου, και η κλασική καμπύλη σακχάρου συχνά αντικαθίσταται από άλλο τρόπο ελέγχου.
- Υποθυρεοειδισμός. Η δόση της θυροξίνης συνήθως αυξάνεται στην κύηση. Παίρνετέ τη με άδειο στομάχι και με απόσταση τουλάχιστον τεσσάρων ωρών από σίδηρο και ασβέστιο.
- Κοιλιοκάκη, δίδυμη κύηση ή αναιμία. Χρειάζονται εξατομικευμένο πλάνο, συχνά σε συνεργασία με διαιτολόγο.
Σε κάθε περίπτωση, το διατροφικό πλάνο προσαρμόζεται στην εξέλιξη της κύησης και στις εξετάσεις σας. Αν δεν ξέρετε από πού να ξεκινήσετε, φέρτε στην επόμενη επίσκεψη μια λίστα με το τι τρώτε σε μια συνηθισμένη εβδομάδα. Είναι ο πιο γρήγορος τρόπος να εντοπιστούν τα κενά.
Συχνές Ερωτήσεις
Πόσες επιπλέον θερμίδες χρειάζομαι;
Καμία στο πρώτο τρίμηνο, περίπου 340 την ημέρα στο δεύτερο και 450 στο τρίτο. Το «τρώω για δύο» δεν ισχύει.
Ποια συμπληρώματα είναι απαραίτητα;
Φυλλικό οξύ πριν από τη σύλληψη και στο πρώτο τρίμηνο, ιώδιο και βιταμίνη D. Σίδηρος χορηγείται όταν υπάρχει ανάγκη.
Επιτρέπεται ο καφές;
Έως 200 mg καφεΐνης την ημέρα, δηλαδή περίπου ένας με δύο καφέδες.
Ποιες τροφές απαγορεύονται;
Ωμό ή μισοψημένο κρέας, ωμά ψάρια και αυγά, μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά, μεγάλα ψάρια με πολύ υδράργυρο και το αλκοόλ.
Επιτρέπεται η γυμναστική;
Ναι. Σε κύηση χωρίς επιπλοκές συστήνονται 150 λεπτά μέτριας άσκησης την εβδομάδα, όπως περπάτημα, κολύμπι ή prenatal yoga.
Πόσο νερό πρέπει να πίνω στην εγκυμοσύνη;
Η συνολική πρόσληψη νερού στην κύηση υπολογίζεται περίπου στα 2,3 λίτρα την ημέρα, μαζί με το νερό που περιέχουν οι τροφές. Στην πράξη αυτό σημαίνει περίπου οκτώ έως δέκα ποτήρια υγρά, περισσότερα όταν κάνει ζέστη ή γυμνάζεστε. Ανοιχτόχρωμα ούρα είναι καλό σημάδι επαρκούς ενυδάτωσης.
Επιτρέπεται το σούσι στην εγκυμοσύνη;
Το σούσι με ωμό ψάρι καλύτερα να αποφεύγεται, γιατί μπορεί να μεταφέρει λιστέρια και παράσιτα. Το ρολό με μαγειρεμένο ψάρι, όπως γαρίδα tempura ή ψητό χέλι, ή με λαχανικά επιτρέπεται, αρκεί να είναι φρεσκοφτιαγμένο από αξιόπιστο κατάστημα.
Είναι ασφαλή τα γλυκαντικά στην εγκυμοσύνη;
Τα εγκεκριμένα γλυκαντικά, όπως η σουκραλόζη, η ασπαρτάμη και οι γλυκοζίτες στεβιόλης, θεωρούνται ασφαλή σε λογικές ποσότητες. Η ασπαρτάμη απαγορεύεται μόνο σε γυναίκες με φαινυλκετονουρία. Καλό είναι να μην αντικαθιστούν μια διατροφή με φρέσκα, ανεπεξέργαστα τρόφιμα.
Μπορώ να τρώω μέλι και ξηρούς καρπούς;
Ναι. Ο κίνδυνος αλλαντίασης από το μέλι αφορά τα βρέφη κάτω του ενός έτους και όχι την έγκυο. Οι ξηροί καρποί, και τα φιστίκια, επιτρέπονται κανονικά. Η αποφυγή τους στην κύηση δεν προλαμβάνει τις αλλεργίες στο παιδί, εκτός αν είστε η ίδια αλλεργική.