Σεξ στην Εγκυμοσύνη: Είναι Ασφαλές και Τι Αλλάζει στη Σχέση

Το σεξ στην εγκυμοσύνη είναι ασφαλές για τη μεγάλη πλειονότητα των ζευγαριών, από την αρχή μέχρι τις τελευταίες εβδομάδες. Το μωρό προστατεύεται από το αμνιακό υγρό, τα τοιχώματα της μήτρας και το βλεννώδες πώμα που σφραγίζει τον τράχηλο. Αυτό που αλλάζει είναι η διάθεση, η άνεση και, συχνά, η δυναμική της σχέσης. Και τα τρία είναι αναμενόμενα.

Είναι ασφαλές το σεξ στην εγκυμοσύνη;

Σε κύηση που εξελίσσεται ομαλά, ναι. Η επαφή δεν προκαλεί αποβολή και δεν βλάπτει το έμβρυο. Οι συσπάσεις της μήτρας μετά τον οργασμό είναι ήπιες και περνούν γρήγορα, και δεν έχει αποδειχθεί ότι το σεξ ξεκινά τον τοκετό σε γυναίκες χωρίς παράγοντες κινδύνου.

Πότε ο γιατρός συστήνει αποχή

• κολπική αιμορραγία χωρίς γνωστή αιτία,
• προδρομικός πλακούντας,
• κοντός τράχηλος, περίδεση τραχήλου ή απειλούμενος πρόωρος τοκετός,
• ρήξη υμένων («σπάσιμο των νερών»),
• ενεργή σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη σε έναν από τους δύο.

Αν ο γιατρός σας συστήσει αποχή, ρωτήστε τι ακριβώς εννοεί: μόνο διείσδυση ή και οργασμό; Οι οδηγίες διαφέρουν ανάλογα με την αιτία.

Πώς αλλάζει η επιθυμία σε κάθε τρίμηνο

Πρώτο τρίμηνο

Ναυτία, κούραση και ευαίσθητο στήθος μειώνουν συχνά τη διάθεση. Είναι παροδικό.

Δεύτερο τρίμηνο

Η ενέργεια επιστρέφει και η αυξημένη αιμάτωση της πυέλου κάνει πολλές γυναίκες να νιώθουν πιο έντονη επιθυμία απ’ ό,τι πριν.

Τρίτο τρίμηνο

Η κοιλιά, ο πόνος στη μέση και η κούραση δυσκολεύουν τα πράγματα. Η διάθεση πέφτει ξανά σε πολλά ζευγάρια. Δείτε τι να περιμένετε στο 3ο τρίμηνο της εγκυμοσύνης.

Πρακτικές συμβουλές

• Μετά τον τέταρτο μήνα αποφύγετε να μένετε ξαπλωμένη ανάσκελα για πολλή ώρα. Οι στάσεις στο πλάι ή με εσάς από πάνω είναι πιο άνετες.
• Η κολπική ξηρότητα είναι συχνή. Ένα λιπαντικό με βάση το νερό λύνει το πρόβλημα.
• Με νέο ή μη αποκλειστικό σύντροφο, το προφυλακτικό παραμένει απαραίτητο. Οι λοιμώξεις στην κύηση μπορούν να επηρεάσουν και το μωρό.
• Η οικειότητα δεν είναι μόνο διείσδυση. Αγκαλιά, μασάζ και χάδια κρατούν την επαφή όταν το σεξ δεν είναι άνετο.

Τι είναι φυσιολογικό μετά την επαφή

Ήπιες κράμπες για λίγα λεπτά και λίγες σταγόνες ροζ ή καφέ έκκρισης είναι συνηθισμένες, επειδή ο τράχηλος στην κύηση αιμορραγεί εύκολα στην επαφή. Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας αν δείτε κόκκινο αίμα, αν ο πόνος επιμένει ή δυναμώνει, ή αν χάσετε υγρό από τον κόλπο. Διαβάστε ποια συμπτώματα της εγκυμοσύνης δεν πρέπει να αγνοήσετε.

Η σχέση με τον σύντροφο

Η εγκυμοσύνη αλλάζει τους ρόλους πριν ακόμη γεννηθεί το μωρό. Εκείνη ζει τις αλλαγές στο σώμα της κάθε λεπτό. Εκείνος συχνά νιώθει θεατής, ή φοβάται μήπως «κάνει κακό στο μωρό» και αποφεύγει την επαφή χωρίς να το λέει. Οι παρεξηγήσεις ξεκινούν από όσα δεν ειπώθηκαν.

• Μιλήστε ανοιχτά για το τι θέλει και τι φοβάται ο καθένας.
• Πηγαίνετε μαζί στα υπερηχογραφήματα. Για πολλούς άνδρες, εκεί η εγκυμοσύνη γίνεται πραγματική.
• Μοιράστε από τώρα τις πρακτικές ετοιμασίες και συζητήστε πώς φαντάζεστε τους πρώτους μήνες με το μωρό.
• Κρατήστε χρόνο για εσάς ως ζευγάρι.

Οικογένεια, φίλοι και απρόσκλητες συμβουλές

Η κοιλιά σας γίνεται ξαφνικά δημόσιο θέμα: άγνωστοι την αγγίζουν, συγγενείς σχολιάζουν το βάρος σας, όλοι έχουν άποψη για το φύλο, το όνομα και τον τοκετό. Έχετε κάθε δικαίωμα να βάλετε όρια. Ένα ήρεμο «το συζητάμε με τον γιατρό μας» κλείνει τις περισσότερες συζητήσεις. Συμφωνήστε με τον σύντροφό σας ποιος μιλά στη δική του οικογένεια και τι μοιράζεστε, ώστε να μην το διαχειρίζεστε μόνη.

Αν η στενοχώρια, το άγχος ή η απόσταση ανάμεσά σας επιμένουν για εβδομάδες, μιλήστε στον μαιευτήρα σας. Η ψυχική υγεία στην κύηση είναι μέρος της παρακολούθησης, όπως και οι αλλαγές στο σώμα.

Σεξουαλικά μεταδιδόμενες λοιμώξεις: γιατί η προστασία συνεχίζει να μετράει

Η εγκυμοσύνη προστατεύει από νέα σύλληψη, όχι από λοιμώξεις. Ορισμένα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα μπορούν να περάσουν στο μωρό κατά την κύηση ή τον τοκετό, γι’ αυτό ο έλεγχος και η προστασία παραμένουν σημαντικά.

• Χλαμύδια και γονόρροια: συχνά δεν δίνουν συμπτώματα. Αν δεν αντιμετωπιστούν, συνδέονται με πρόωρη ρήξη υμένων και λοίμωξη των ματιών ή των πνευμόνων του νεογνού. Τα χλαμύδια θεραπεύονται με αντιβίωση που είναι ασφαλής στην εγκυμοσύνη.
• Έρπης γεννητικών οργάνων: ο μεγαλύτερος κίνδυνος για το νεογνό υπάρχει όταν η μητέρα κολλήσει έρπητα για πρώτη φορά στο τρίτο τρίμηνο. Αν ο σύντροφός σας έχει έρπητα και εσείς όχι, χρειάζεται αποχή κατά τις εξάρσεις και προφυλακτικό.
• Σύφιλη, HIV και ηπατίτιδα B: ελέγχονται με εξετάσεις αίματος στον προγεννητικό έλεγχο. Η έγκαιρη διάγνωση προλαμβάνει σχεδόν πλήρως τη μετάδοση στο μωρό.
• HPV και κονδυλώματα: τα κονδυλώματα μπορεί να μεγαλώσουν στην εγκυμοσύνη λόγω των ορμονικών αλλαγών. Σπάνια επηρεάζουν τον τοκετό, αλλά ενημερώστε τον γιατρό σας.

Αν εσείς ή ο σύντροφός σας έχετε νέα συμπτώματα, όπως έκκριμα από την ουρήθρα, πληγές ή κάψιμο στην ούρηση, σταματήστε τις επαφές μέχρι να εξεταστείτε και οι δύο. Η θεραπεία μόνο του ενός συχνά οδηγεί σε επαναμόλυνση.

Κολπικές ενοχλήσεις που επηρεάζουν την ερωτική επαφή

Στην εγκυμοσύνη το κολπικό έκκριμα αυξάνεται και η χλωρίδα του κόλπου αλλάζει. Αυτό από μόνο του είναι φυσιολογικό. Κάποιες φορές όμως εμφανίζονται λοιμώξεις που κάνουν την επαφή δυσάρεστη.

• Μύκητες: οι μύκητες κόλπου είναι πιο συχνοί στην κύηση. Δίνουν φαγούρα, κάψιμο και λευκό, πηχτό έκκριμα. Η επαφή τις ημέρες αυτές πονά και μπορεί να επιδεινώσει τον ερεθισμό.
• Βακτηριακή κολπίτιδα: έκκριμα με δυσάρεστη οσμή, που συχνά γίνεται πιο έντονη μετά την επαφή. Στην εγκυμοσύνη θεραπεύεται, γιατί έχει συσχετιστεί με πρόωρο τοκετό.
• Πόνος στη διείσδυση: μπορεί να οφείλεται σε ξηρότητα, σε κιρσούς του αιδοίου ή απλώς στη θέση. Αλλάξτε θέση, χρησιμοποιήστε λιπαντικό νερού και, αν επιμένει, ζητήστε εξέταση.

Αποφύγετε τις κολπικές πλύσεις και τα αρωματικά προϊόντα. Διαταράσσουν τη φυσική προστασία του κόλπου και αυξάνουν τις λοιμώξεις. Θεραπεία για μύκητες ή κολπίτιδα ξεκινάτε μόνο μετά από συνεννόηση με τον γιατρό σας, γιατί δεν είναι όλα τα σκευάσματα κατάλληλα σε κάθε τρίμηνο.

Στοματικό σεξ, αυνανισμός και άλλες μορφές οικειότητας

Η οικειότητα στην εγκυμοσύνη δεν περιορίζεται στη διείσδυση, και πολλά ζευγάρια ανακαλύπτουν νέους τρόπους να είναι κοντά. Για τα περισσότερα ισχύουν απλοί κανόνες.

• Στοματικό σεξ: είναι ασφαλές. Μια σημαντική εξαίρεση: ο σύντροφος δεν πρέπει ποτέ να φυσά αέρα μέσα στον κόλπο. Είναι σπάνιο, αλλά μπορεί να προκαλέσει εμβολή αέρα, μια επικίνδυνη κατάσταση για μητέρα και έμβρυο. Αν ο σύντροφος έχει επιχείλιο έρπητα, αποφύγετε το στοματικό σεξ μέχρι να επουλωθεί.
• Αυνανισμός: είναι ασφαλής σε φυσιολογική κύηση και για πολλές γυναίκες αποτελεί άνετη λύση όταν η επαφή κουράζει.
• Ερωτικά βοηθήματα: επιτρέπονται αν είναι καθαρά και χρησιμοποιούνται ήπια. Αποφύγετε τη βαθιά ή απότομη χρήση.
• Πρωκτικό σεξ: μπορεί να επιδεινώσει τις αιμορροΐδες. Μην περνάτε ποτέ από πρωκτική σε κολπική επαφή χωρίς καθαρισμό ή αλλαγή προφυλακτικού, γιατί μεταφέρονται βακτήρια στον κόλπο.

Αν ο γιατρός σάς έχει συστήσει αποχή, ρωτήστε αν η σύσταση αφορά και τον οργασμό. Σε ορισμένες καταστάσεις, όπως ο κίνδυνος πρόωρου τοκετού, ο περιορισμός ισχύει και για τον οργασμό χωρίς διείσδυση.

Σεξ μετά από εξωσωματική ή μετά από προηγούμενες αποβολές

Μετά από εξωσωματική γονιμοποίηση, πολλά κέντρα συστήνουν αποχή για λίγες ημέρες μετά την εμβρυομεταφορά. Η επιστημονική τεκμηρίωση είναι περιορισμένη, αλλά είναι λογικό να ακολουθήσετε τις οδηγίες της ομάδας που σας παρακολουθεί. Μόλις επιβεβαιωθεί μια φυσιολογική ενδομήτρια κύηση, ισχύουν οι ίδιοι κανόνες με κάθε άλλη εγκυμοσύνη.

Τα ζευγάρια που έχουν βιώσει καθ’ έξιν αποβολές συχνά φοβούνται ότι η επαφή θα προκαλέσει νέα απώλεια. Οι αποβολές του πρώτου τριμήνου οφείλονται κυρίως σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες του εμβρύου ή σε παράγοντες της μητέρας και όχι στο σεξ. Παρ’ όλα αυτά, αν το άγχος σας εμποδίζει να χαλαρώσετε, είναι απολύτως θεμιτό να περιμένετε έως ότου νιώσετε ασφάλεια, για παράδειγμα μετά από έναν καθησυχαστικό υπέρηχο. Συζητήστε το ανοιχτά μεταξύ σας και με τον γιατρό σας.

Η επιστροφή στην ερωτική ζωή μετά τον τοκετό

Δεν υπάρχει υποχρεωτική ημερομηνία. Συνήθως συστήνεται να περιμένετε να σταματήσουν οι λόχειες και να επουλωθούν τα ράμματα του περινέου ή της καισαρικής, κάτι που για τις περισσότερες γυναίκες σημαίνει περίπου τέσσερις έως έξι εβδομάδες. Ο έλεγχος μετά τον τοκετό είναι καλή ευκαιρία να το συζητήσετε.

• Αντισύλληψη από την αρχή: η ωορρηξία μπορεί να επανέλθει πριν από την πρώτη περίοδο, ακόμη κι αν θηλάζετε. Η επιλογή της μεθόδου γίνεται με τον γιατρό σας, γιατί ορισμένα αντισυλληπτικά χάπια δεν συνιστώνται τις πρώτες εβδομάδες, ιδιαίτερα κατά τον θηλασμό.
• Ξηρότητα: ο θηλασμός μειώνει τα οιστρογόνα και ο κόλπος γίνεται πιο ξηρός. Το λιπαντικό βοηθά πολύ.
• Πόνος: λίγη ενόχληση στις πρώτες επαφές είναι αναμενόμενη. Πόνος που επιμένει μετά από μερικές εβδομάδες χρειάζεται εξέταση.
• Πυελικό έδαφος: οι ασκήσεις Kegel βελτιώνουν τον τόνο των μυών και την αίσθηση.

Η κούραση και η έλλειψη ύπνου με ένα νεογέννητο μειώνουν τη διάθεση και των δύο. Δεν είναι πρόβλημα της σχέσης. Είναι μια φάση που περνά.

Μύθοι και πραγματικότητα για τη σεξουαλική ζωή στην εγκυμοσύνη

• «Το μωρό καταλαβαίνει ή ενοχλείται.» Το έμβρυο δεν αντιλαμβάνεται την επαφή. Μπορεί να κινηθεί περισσότερο μετά τον οργασμό, λόγω των συσπάσεων και της αλλαγής στη ροή του αίματος, κάτι εντελώς αβλαβές.
• «Η επιθυμία πρέπει να μένει ίδια.» Η διάθεση αλλάζει από εβδομάδα σε εβδομάδα και αυτό είναι φυσιολογικό και για τους δύο συντρόφους.
• «Λίγο αίμα μετά την επαφή σημαίνει πρόβλημα στην κύηση.» Συνήθως προέρχεται από τον τράχηλο, που αιμορραγεί εύκολα στην εγκυμοσύνη. Ενημερώστε πάντως τον γιατρό σας για κάθε αιμορραγία.
• «Ο σύντροφος μπορεί να πιέσει το μωρό με το βάρος του.» Το έμβρυο προστατεύεται από τη μήτρα και το αμνιακό υγρό. Η δυσφορία της μητέρας είναι ο λόγος για να αλλάξετε θέση, όχι ο κίνδυνος για το μωρό.

Οι τελευταίες εβδομάδες: πώς ξεχωρίζετε τι είναι φυσιολογικό

Μετά τις 37 εβδομάδες ο τράχηλος αρχίζει να μαλακώνει και να προετοιμάζεται για τον τοκετό. Η επαφή σε αυτή τη φάση μπορεί να φέρει αλλαγές που ανησυχούν, χωρίς να σημαίνουν απαραίτητα ότι ξεκινά ο τοκετός.

• Βλεννώδες πώμα: μια πηχτή, διάφανη ή ελαφρώς ροζ βλέννα μετά την επαφή είναι συχνά κομμάτι του βλεννώδους πώματος. Δεν σημαίνει ότι θα γεννήσετε σήμερα, ούτε ότι το μωρό έμεινε απροστάτευτο.
• Συσπάσεις Braxton Hicks: σφίξιμο της κοιλιάς που έρχεται ακανόνιστα και υποχωρεί με ξεκούραση ή ζεστό ντους. Οι πραγματικές ωδίνες γίνονται πιο συχνές, πιο έντονες και δεν σταματούν.
• Απώλεια υγρού: το σπέρμα και το έκκριμα μετά την επαφή μπορεί να μοιάσουν με υγρό. Αν όμως τρέχει υγρό συνεχώς ή σε ριπές, ιδίως όταν σηκώνεστε, ίσως έχουν σπάσει τα νερά. Τότε δεν έχετε άλλη επαφή και επικοινωνείτε με τον γιατρό σας.

Αν δεν είστε σίγουρη τι συμβαίνει, ένα τηλεφώνημα στον μαιευτήρα σας είναι πάντα καλύτερο από την αναμονή.

Εικόνα σώματος και αυτοπεποίθηση στην εγκυμοσύνη

Η κοιλιά που μεγαλώνει, οι ραγάδες, το βάρος και οι αλλαγές στο στήθος επηρεάζουν το πώς βλέπει μια γυναίκα τον εαυτό της. Κάποιες νιώθουν πιο θηλυκές και σίγουρες από ποτέ. Άλλες νιώθουν ότι το σώμα τους δεν τους ανήκει. Και τα δύο είναι φυσιολογικά.

Η αυτοπεποίθηση επηρεάζει άμεσα την ερωτική επιθυμία. Βοηθά να πείτε στον σύντροφό σας τι σας κάνει να νιώθετε άβολα και τι όμορφα. Πολλοί σύντροφοι βρίσκουν το σώμα της εγκυμοσύνης ελκυστικό, αλλά δεν το λένε, φοβούμενοι μήπως ακουστεί αδέξια. Ένα άνετο εσώρουχο, λίγος χρόνος για τον εαυτό σας και η ήπια άσκηση, όπως το κολύμπι ή η γιόγκα εγκυμοσύνης, συχνά βελτιώνουν τη σχέση με το σώμα σας περισσότερο από οποιαδήποτε συμβουλή.

Συχνές Ερωτήσεις

Μπορεί το σεξ να βλάψει το μωρό;

Όχι. Το έμβρυο προστατεύεται από τον αμνιακό σάκο, το αμνιακό υγρό και τον κλειστό τράχηλο. Η διείσδυση δεν φτάνει στη μήτρα.

Μπορεί το σεξ να προκαλέσει αποβολή;

Όχι. Οι αποβολές του πρώτου τριμήνου οφείλονται κυρίως σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες του εμβρύου και δεν σχετίζονται με τη σεξουαλική επαφή.

Μέχρι ποιον μήνα επιτρέπεται το σεξ στην εγκυμοσύνη;

Σε φυσιολογική κύηση, μέχρι να ξεκινήσει ο τοκετός ή να σπάσουν τα νερά.

Είναι φυσιολογικές οι κράμπες μετά τον οργασμό;

Ναι, αν είναι ήπιες και περνούν σε λίγα λεπτά. Αν είναι δυνατές, ρυθμικές ή δεν υποχωρούν, επικοινωνήστε με τον γιατρό σας.

Είδα λίγο αίμα μετά την επαφή. Τι να κάνω;

Λίγες σταγόνες ροζ ή καφέ έκκρισης είναι συχνές. Το κόκκινο αίμα ή η αιμορραγία που συνεχίζεται χρειάζεται εξέταση την ίδια ημέρα.

Ξεκινά το σεξ τον τοκετό;

Δεν υπάρχουν πειστικά δεδομένα ότι η επαφή προκαλεί τοκετό, ούτε στο τέλος της κύησης.

Είναι φυσιολογικό να κινείται πολύ το μωρό μετά τον οργασμό;

Ναι. Οι ήπιες συσπάσεις της μήτρας και η αλλαγή στη ροή του αίματος μετά τον οργασμό συχνά «ξυπνούν» το μωρό. Είναι αβλαβές. Ανησυχητικό είναι το αντίθετο, δηλαδή μια αισθητή μείωση των κινήσεων, που χρειάζεται εκτίμηση την ίδια μέρα.

Χρειάζεται προφυλακτικό αν έχω σταθερό σύντροφο;

Αν η σχέση είναι αμοιβαία μονογαμική και κανείς από τους δύο δεν έχει λοίμωξη, δεν χρειάζεται. Το προφυλακτικό συνιστάται όταν ο σύντροφος είναι νέος, όταν υπάρχει πιθανότητα άλλων επαφών ή όταν ο ένας έχει έρπητα γεννητικών οργάνων και ο άλλος όχι.

Μπορώ να κάνω σεξ όταν έχω μύκητες ή κολπίτιδα;

Καλύτερα να περιμένετε να ολοκληρωθεί η θεραπεία. Η επαφή σε ερεθισμένο κόλπο πονά, επιβαρύνει τον ερεθισμό και, σε ορισμένες λοιμώξεις, μπορεί να μεταδώσει το πρόβλημα στον σύντροφο. Η θεραπεία επιλέγεται μετά από συνεννόηση με τον γιατρό σας.

Είναι φυσιολογικό να μην έχω καθόλου ερωτική διάθεση στην εγκυμοσύνη;

Ναι, πολύ συχνό. Η ναυτία, η κούραση, οι αλλαγές στο σώμα και το άγχος για το μωρό επηρεάζουν την επιθυμία. Μιλήστε ανοιχτά με τον σύντροφό σας και βρείτε άλλους τρόπους οικειότητας. Αν η έλλειψη διάθεσης συνοδεύεται από μόνιμη θλίψη ή απόσυρση, συζητήστε το με τον γιατρό σας.