Επικίνδυνα Συμπτώματα στην Εγκυμοσύνη που Δεν Πρέπει να Αγνοήσετε

Μερικά συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν κοντά στην ημερομηνία που περιμένατε περίοδο ή μια δύο εβδομάδες αργότερα. Στην πραγματικότητα, 7 στις 10 γυναίκες έχουν συμπτώματα από τη στιγμή που είναι έγκυες έξι εβδομάδων.

Πώς θα ξέρετε αν ένας ξαφνικός πόνος είναι φυσιολογικός ή πρέπει να καλέσετε το γιατρό ή τη μαία σας;

Μερικά από τα συμπτώματα μπορεί να είναι περισσότερο ή λιγότερο επείγοντα ανάλογα με την εβδομάδα κύησής και κάποιες ιδιαιτερότητες της κατάσταση σας ή αν έχετε ιστορικό υγείας.

Συμβουλευτείτε το γιατρό σας, ώστε να επανεξετάσει μαζί σας ποια σημεία αιτιολογούν επείγουσα κλήση ή άμεση επείγουσα ιατρική φροντίδα καθώς προχωρά η εγκυμοσύνη σας:

• Το μωρό σας κινείται ή κλοτσάει λιγότερο απ ‘ότι συνήθως (όταν αυτό αρχίσει να κινείται τακτικά). Ρωτήστε το γιατρό σας αν θα πρέπει να παρακολουθήσετε τη δραστηριότητα του μωρού σας καθημερινά. Μπορεί να σας δώσει συγκεκριμένες οδηγίες για το πώς να μετρήσετε και πότε πρέπει να καλέσετε.
•  Σοβαρό ή επίμονο κοιλιακό πόνο ή ευαισθησία.
• Κολπική αιμορραγία ή κηλίδες αίματος. Η αύξηση των κολπικών εκκρίσεων ή μια αλλαγή στο είδος της έκκρισης: υδαρής, βλεννώδης, αιματηρή. Σημείωση: Μετά από 37 εβδομάδες, η αυξημένη έκκριση βλέννας είναι φυσιολογική και μπορεί να σημαίνει ότι μπορεί να πλησιάζει η ώρα να γεννήσετε.
• Πυελική πίεση (η αίσθηση ότι το μωρό σας πιέζει προς τα κάτω), με πόνο χαμηλά στην πλάτη (ειδικά αν είναι ένα νέο πρόβλημα για εσάς), κράμπες σαν εκείνες τησ περιόδου, κοιλιακό άλγος που φεύγει και επανέρχεται πριν από την 37η εβδομάδα.
• Επώδυνο κάψιμο κατά την ούρηση, λίγο ή καθόλου ούρηση.
• Σοβαρός ή επίμονος εμετός, τάση για εμετό που μπορεί να συνοδεύεται από πόνο, ρίγος ή πυρετό.
• Διαταραχές της όρασης, όπως διπλωπία, θολούρα, μείωσης της έντασης, φώτα που αναβοσβήνουν, ή «μυγάκια» (σημεία στο οπτικό σας πεδίο).
• Επίμονη ή σοβαρή κεφαλαλγία, πονοκέφαλος που μπορεί να συνοδεύεται από θολή όραση, πρόβλημα στην ομιλία, ή μούδιασμα.
• Πρήξιμο στο πρόσωπό ή γύρω από τα μάτια σας, ένα μικρό οίδημα στα χέρια σας, σοβαρή και αιφνίδια διόγκωση των ποδιών ή των αστραγάλων σας, ή ταχεία αύξηση του σωματικού βάρους (πάνω από 4 κιλά σε μία εβδομάδα).
• Τραύμα στην κοιλιά.
• Λιποθυμία, συχνή ζάλη, ταχυκαρδία ή ταχυπαλμία.
• Δυσκολία στην αναπνοή, βήχας με αίμα ή πόνος στο στήθος.
• Σοβαρή δυσκοιλιότητα συνοδευόμενη από κοιλιακό πόνο ή σοβαρή διάρροια που διαρκεί περισσότερο από 24 ώρες.
• Επίμονο και έντονο κνησμό στα χέρια σας, τα πόδια, τις παλάμες, τα πέλματα ή ένα αίσθημα κνησμού σε όλο το σώμα σας.
• Έκθεση ή συμπτώματα γρίπης. Καλό θα ήταν να ενημερώσετε τον γιατρό σας ή την μαία σας αμέσως εάν έχετε έρθει σε στενή επαφή με κάποιον που έχει γρίπη ή αν έχετε κάποια συμπτώματα της γρίπης, τα οποία μπορεί να περιλαμβάνουν πυρετό, πονόλαιμο, βήχα, καταρροή, βουλωμένη μύτη, κόπωση με πόνους στο σώμα και ρίγη. Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν μερικές φορές εμετούς ή διάρροια.
• Ζητήστε αμέσως επείγουσα ιατρική φροντίδα αν αντιμετωπίζετε δυσκολία στην αναπνοή, πόνο στο στήθος ή την κοιλιακή χώρα, ξαφνική ζάλη , σύγχυση, σοβαρό και επίμονο εμετό, μειωμένη κινητικότητα του εμβρύου, ή αν έχετε υψηλό πυρετό.
• Η έκθεση σε μια μεταδοτική ασθένεια, όπως ανεμοβλογιά ή ερυθρά εάν δεν έχετε εμβολιαστεί μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να παρουσιάσετε συμπτώματα της λοίμωξης.
• Η κατάθλιψη ή το έντονο άγχος. Εάν αισθάνεστε μια βαθιά αίσθηση της θλίψης ή απελπισίας, που έχει ως αποτέλεσμα κρίσεις πανικού, και δεν είστε σε θέση να χειριστείτε καθημερινές σας υποχρεώσεις, ή έχετε σκέψεις που μπορεί να βλάψουν τον εαυτό σας, ζητήστε βοήθεια αμέσως.
• Κάθε άλλο πρόβλημα υγείας που έχετε μπορείτε να καλείτε κανονικά γιατρό σας, ακόμα και αν δεν είναι σχετικό με την εγκυμοσύνη σας (όπως επιδείνωση του άσθματος ή ένα κρυολόγημα).

Το σώμα σας αλλάζει τόσο γρήγορα που είναι δύσκολο να κρίνετε αν αυτό που αντιμετωπίζετε είναι “φυσιολογικό”. Εάν δεν είστε σίγουρη αν ένα σύμπτωμα είναι σοβαρό, μη διστάσετε να πάρετε τηλέφωνο τον γιατρό σας. Αν υπάρχει κάποιο πρόβλημα, θα λάβετε βοήθεια αμέσως. Αν δεν είναι τίποτα, όλα θα κυλήσουν ομαλά.

Ήπια τραβήγματα συνήθως είναι αθώα. Για το πότε ένας πόνος χαμηλά στην κοιλιά στην εγκυμοσύνη είναι φυσιολογικός και πότε όχι, διαβάστε τον αναλυτικό οδηγό.

Επικίνδυνα συμπτώματα στην εγκυμοσύνη ανά τρίμηνο

Το ίδιο σύμπτωμα δεν έχει την ίδια σημασία σε κάθε φάση της κύησης. Μια μικρή κηλίδωση στις 6 εβδομάδες έχει άλλες πιθανές αιτίες από μια αιμορραγία στις 32 εβδομάδες. Η παρακάτω ομαδοποίηση σας βοηθά να καταλάβετε τι μπορεί να κρύβεται πίσω από κάθε ένδειξη.

Πρώτο τρίμηνο (έως 13 εβδομάδες)

• Πόνος στη μία πλευρά της κοιλιάς με ή χωρίς κηλίδωση: πρέπει να αποκλειστεί εξωμήτριος κύηση, ειδικά αν δεν έχει γίνει ακόμη υπερηχογράφημα που να δείχνει τον σάκο μέσα στη μήτρα.
• Αιμορραγία σαν περίοδος με κράμπες: πιθανή αποβολή σε εξέλιξη.
• Εμετοί που δεν σας επιτρέπουν να κρατήσετε ούτε υγρά για 24 ώρες, σκούρα και λίγα ούρα, απώλεια βάρους: πρόκειται για υπερέμεση της κύησης και συχνά χρειάζεται ενδοφλέβια ενυδάτωση.

Δεύτερο τρίμηνο (14 έως 27 εβδομάδες)

• Αίσθημα πίεσης στον κόλπο ή υδαρής έκκριση χωρίς πόνο: μπορεί να σημαίνει βράχυνση ή διαστολή του τραχήλου.
• Τακτικές συσπάσεις, περισσότερες από τέσσερις σε μία ώρα, ή πόνος στη μέση που έρχεται κατά κύματα.
• Κάθε απώλεια αίματος. Μετά τις 20 εβδομάδες δεν θεωρείται ποτέ «φυσιολογική».

Τρίτο τρίμηνο (από 28 εβδομάδες)

• Μειωμένες κινήσεις του εμβρύου: το σημαντικότερο σύμπτωμα αυτής της περιόδου. Δεν «κουράζεται» ούτε «κινείται λιγότερο επειδή δεν χωράει».
• Αιμορραγία με σκληρή, επώδυνη κοιλιά: πιθανή αποκόλληση πλακούντα.
• Ανώδυνη αιμορραγία με έντονο κόκκινο αίμα: πιθανός προδρομικός πλακούντας.
• Πονοκέφαλος, διαταραχές όρασης, πόνος κάτω από τα πλευρά δεξιά: σημεία προεκλαμψίας, που σχετίζεται με την υπέρταση στην κύηση.

Πότε τηλεφωνείτε και πότε πηγαίνετε κατευθείαν στο μαιευτήριο

Ο πιο συχνός δισταγμός είναι «μήπως ενοχλήσω χωρίς λόγο». Δεν ενοχλείτε. Οι μαιευτικές κλινικές προτιμούν δέκα ελέγχους που βγαίνουν φυσιολογικοί από έναν που έγινε αργά.

Καλέστε αμέσως το 166 ή το 112

• Σπασμοί ή απώλεια συνείδησης.
• Ξαφνικό λαχάνιασμα, πόνος στο στήθος ή βήχας με αίμα.
• Ακατάσχετη αιμορραγία, που μουσκεύει μία σερβιέτα σε λιγότερο από μία ώρα.
• Ορατός ομφάλιος λώρος στον κόλπο μετά τη ρήξη των υμένων.

Πηγαίνετε στο μαιευτήριο την ίδια ώρα

• Μειωμένες ή διαφορετικές κινήσεις του εμβρύου.
• Ρήξη υμένων, με ή χωρίς πόνους.
• Οποιαδήποτε αιμορραγία μετά τις 20 εβδομάδες.
• Τακτικές συσπάσεις πριν από τις 37 εβδομάδες.
• Δυνατός πονοκέφαλος που δεν περνά με παρακεταμόλη, ή που συνοδεύεται από θολή όραση.
• Πυρετός 38°C ή περισσότερο.

Ενημερώστε τον γιατρό σας μέσα στην ημέρα

• Κάψιμο στην ούρηση ή συχνουρία με πόνο.
• Ήπιο πρήξιμο που εμφανίστηκε πρόσφατα.
• Κνησμός χωρίς εξάνθημα, κυρίως σε παλάμες και πέλματα.
• Ασυνήθιστες κολπικές εκκρίσεις.

Ο κνησμός χωρίς εξάνθημα: ενδοηπατική χολόσταση της κύησης

Ένα από τα πιο υποτιμημένα επικίνδυνα συμπτώματα στην εγκυμοσύνη είναι η φαγούρα. Συνήθως εμφανίζεται στο τρίτο τρίμηνο, ξεκινά από τις παλάμες και τα πέλματα, χειροτερεύει τη νύχτα και δεν συνοδεύεται από εξάνθημα, εκτός από γρατζουνιές.

Η αιτία είναι η ενδοηπατική χολόσταση της κύησης: το ήπαρ δεν αποβάλλει σωστά τα χολικά οξέα, τα οποία αυξάνονται στο αίμα. Η διάγνωση γίνεται με μέτρηση χολικών οξέων και ηπατικής βιοχημείας. Η κατάσταση αυτή συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου τοκετού και, όταν τα χολικά οξέα είναι πολύ υψηλά, με κίνδυνο για το έμβρυο. Γι’ αυτό ο έλεγχος δεν πρέπει να περιμένει το επόμενο προγραμματισμένο ραντεβού.

Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει φάρμακο που ανακουφίζει τη φαγούρα, τακτικές μετρήσεις και εξατομικευμένη απόφαση για τον χρόνο του τοκετού. Η χολόσταση συνήθως υποχωρεί πλήρως μέσα σε λίγες εβδομάδες μετά τη γέννα.

Θρόμβωση και πνευμονική εμβολή: συμπτώματα που μοιάζουν αθώα

Η εγκυμοσύνη αυξάνει αρκετές φορές τον κίνδυνο θρόμβωσης στις φλέβες, και ο κίνδυνος κορυφώνεται τις πρώτες εβδομάδες μετά τον τοκετό, ιδιαίτερα μετά από καισαρική. Το πρόβλημα είναι ότι τα πρώτα σημάδια μπερδεύονται εύκολα με τις συνηθισμένες ενοχλήσεις της κύησης.

• Πρήξιμο, πόνος ή ζεστασιά μόνο στη μία γάμπα ή στον μηρό. Το πρήξιμο και στα δύο πόδια στο τέλος της ημέρας είναι συνήθως φυσιολογικό. Το πρήξιμο στο ένα πόδι δεν είναι.
• Ξαφνική δύσπνοια, διαφορετική από το ήπιο λαχάνιασμα της προχωρημένης κύησης.
• Πόνος στο στήθος που χειροτερεύει με τη βαθιά αναπνοή.
• Ταχυκαρδία χωρίς εξήγηση ή βήχας με αίμα.

Τα συμπτώματα στο στήθος χρειάζονται άμεση εκτίμηση σε νοσοκομείο. Οι εξετάσεις που απαιτούνται για τη διάγνωση μπορούν να γίνουν με ασφάλεια στην εγκυμοσύνη και η θεραπεία με ηπαρίνη δεν περνά στο έμβρυο.

Σημάδια κινδύνου μετά τον τοκετό

Η προσοχή δεν σταματά με τη γέννα. Ένα σημαντικό μέρος των σοβαρών μαιευτικών επιπλοκών εμφανίζεται στις πρώτες έξι εβδομάδες της λοχείας, όταν η προσοχή όλων έχει στραφεί στο μωρό.

• Αιμορραγία που αυξάνεται αντί να μειώνεται, μεγάλοι θρόμβοι ή ξαφνική έντονη ροή μέρες μετά τον τοκετό.
• Πυρετός, ρίγη ή δύσοσμα λόχια: πιθανή λοίμωξη της μήτρας.
• Κοκκινίλα, πόνος ή υγρό από την τομή της καισαρικής ή από τα ράμματα του περινέου.
• Σκληρή, κόκκινη, επώδυνη περιοχή στον μαστό με πυρετό: μαστίτιδα που χρειάζεται εκτίμηση, ιδίως αν δεν βελτιώνεται σε 24 ώρες.
• Δυνατός πονοκέφαλος ή διαταραχές όρασης: η προεκλαμψία μπορεί να εμφανιστεί και μετά τον τοκετό, ακόμη και σε γυναίκες με φυσιολογική πίεση στην κύηση.
• Σύγχυση, παραισθήσεις, έντονη ανησυχία ή σκέψεις αυτοτραυματισμού: επείγουσα κατάσταση. Ζητήστε βοήθεια την ίδια ημέρα.

Τι να έχετε έτοιμο για να κερδίσετε χρόνο

Όταν συμβεί κάτι απρόσμενο, μερικά απλά πράγματα επιταχύνουν την εκτίμηση στο μαιευτήριο:

• Την κάρτα παρακολούθησης της κύησης ή φωτογραφίες των πρόσφατων εξετάσεων στο κινητό: ομάδα αίματος, αποτελέσματα από μαιευτικούς υπερήχους, καμπύλη σακχάρου.
• Λίστα με τα φάρμακα και τα συμπληρώματα που παίρνετε.
• Σημείωση με την ώρα που ξεκίνησε το σύμπτωμα και πώς εξελίχθηκε.
• Ένα πιεσόμετρο στο σπίτι, αν έχετε ιστορικό υπέρτασης ή παράγοντες κινδύνου για προεκλαμψία.
• Γνώση της διαδρομής προς το μαιευτήριο που θα γεννήσετε, και ένα εναλλακτικό, πλησιέστερο, για επείγουσες καταστάσεις.

Από τις 28 εβδομάδες, μάθετε το «μοτίβο» κινήσεων του μωρού σας: πότε είναι πιο ζωηρό, πόσο συχνά κινείται. Δεν υπάρχει ένας μαγικός αριθμός κλοτσιών που ισχύει για όλες. Αυτό που μετράει είναι η αλλαγή σε σχέση με το δικό σας μωρό.

Ποιες έγκυες χρειάζονται μεγαλύτερη επαγρύπνηση

Τα επικίνδυνα συμπτώματα στην εγκυμοσύνη αφορούν όλες τις γυναίκες. Ορισμένες όμως έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν επιπλοκές και καλό είναι να έχουν συζητήσει από πριν με τον γιατρό τους ένα σαφές σχέδιο δράσης.

• Γυναίκες με προεκλαμψία ή πρόωρο τοκετό σε προηγούμενη κύηση.
• Γυναίκες με χρόνια υπέρταση, νεφρική νόσο, αυτοάνοσα νοσήματα ή θρομβοφιλία.
• Γυναίκες με σακχαρώδη ή διαβήτη κύησης.
• Δίδυμες ή πολύδυμες κυήσεις.
• Κυήσεις μετά από εξωσωματική γονιμοποίηση ή σε ηλικία άνω των 40 ετών.
• Γυναίκες με προηγούμενη καισαρική ή επέμβαση στη μήτρα, όπου πόνος στο σημείο της ουλής χρειάζεται εκτίμηση.
• Γυναίκες με ιστορικό κατάθλιψης ή άλλης ψυχικής διαταραχής.

Για αυτές τις ομάδες τα όρια για άμεση επικοινωνία είναι χαμηλότερα. Ένας πονοκέφαλος που σε άλλη γυναίκα θα μπορούσε να παρακολουθηθεί για λίγες ώρες, σε γυναίκα με ιστορικό προεκλαμψίας χρειάζεται μέτρηση πίεσης και έλεγχο την ίδια ώρα.

Για εξατομικευμένη εκτίμηση της περίπτωσής σας, κλείστε ραντεβού με τον Δρ. Παναγιώτη Πολύζο στο ιατρείο της Αθήνας ή του Βόλου.

Συχνές Ερωτήσεις

Ποια συμπτώματα στην εγκυμοσύνη θεωρούνται επείγοντα;

Κολπική αιμορραγία, έντονος πόνος στην κοιλιά, δυνατός πονοκέφαλος με διαταραχές όρασης, απότομο πρήξιμο σε πρόσωπο και χέρια, απώλεια υγρών, πυρετός και μειωμένες κινήσεις του εμβρύου.

Είναι πάντα ανησυχητικό το αίμα στην εγκυμοσύνη;

Όχι πάντα, ιδίως στο πρώτο τρίμηνο, όπου μικρή κηλίδωση είναι συχνή. Πρέπει όμως να αναφέρεται κάθε φορά στον γιατρό, για να αποκλειστούν αποβολή, εξωμήτρια κύηση ή πρόβλημα του πλακούντα.

Ποια είναι τα σημάδια της προεκλαμψίας;

Επίμονος πονοκέφαλος, θολή όραση ή «μυγάκια», πόνος ψηλά στην κοιλιά, ξαφνικό οίδημα και απότομη αύξηση βάρους μετά την 20ή εβδομάδα. Σχετίζεται με την υπέρταση στην κύηση.

Τι κάνω αν νιώθω λιγότερες κινήσεις του μωρού;

Ξαπλώστε στο αριστερό πλάι και συγκεντρωθείτε στις κινήσεις. Αν μέσα σε δύο ώρες δεν νιώσετε το συνηθισμένο μοτίβο, πηγαίνετε για καρδιοτοκογράφημα την ίδια ημέρα. Μην περιμένετε το επόμενο πρωί.

Πώς καταλαβαίνω ότι έσπασαν τα νερά;

Νιώθετε ξαφνική ροή ή συνεχή διαρροή διαυγούς υγρού που δεν ελέγχεται, σε αντίθεση με τα ούρα. Χρειάζεται εκτίμηση στο μαιευτήριο, ακόμη κι αν δεν έχετε πόνους.

Είναι επικίνδυνη η φαγούρα στην εγκυμοσύνη;

Η ήπια φαγούρα στην κοιλιά λόγω τεντώματος του δέρματος είναι συχνή. Η έντονη φαγούρα σε παλάμες και πέλματα, χωρίς εξάνθημα, ειδικά τη νύχτα, μπορεί να οφείλεται σε χολόσταση της κύησης και χρειάζεται εξετάσεις αίματος μέσα σε λίγες ημέρες.

Πώς ξεχωρίζω τις συσπάσεις Braxton Hicks από τον πρόωρο τοκετό;

Οι συσπάσεις Braxton Hicks είναι ακανόνιστες, συνήθως ανώδυνες, και υποχωρούν με ξεκούραση ή αλλαγή θέσης. Αν οι συσπάσεις γίνονται τακτικές, πιο δυνατές και πιο συχνές, περισσότερες από τέσσερις την ώρα πριν από τις 37 εβδομάδες, χρειάζεται έλεγχος στο μαιευτήριο.

Μπορώ να πάρω παυσίπονο για πονοκέφαλο στην εγκυμοσύνη;

Η παρακεταμόλη στη συνιστώμενη δόση θεωρείται η ασφαλέστερη επιλογή. Τα αντιφλεγμονώδη, όπως η ιβουπροφαίνη, αποφεύγονται ιδίως μετά τις 20 εβδομάδες. Αν ο πονοκέφαλος δεν υποχωρεί ή συνοδεύεται από θολή όραση, μετρήστε την πίεση και ενημερώστε άμεσα τον γιατρό σας.

Πρέπει να πάω στο νοσοκομείο μετά από πτώση ή χτύπημα στην κοιλιά;

Μετά τις 20 εβδομάδες, ναι, ακόμη κι αν νιώθετε καλά. Συνήθως γίνεται καρδιοτοκογραφική παρακολούθηση για μερικές ώρες, ώστε να αποκλειστεί αποκόλληση πλακούντα. Οι Rhesus αρνητικές γυναίκες μπορεί να χρειαστούν anti-D ανοσοσφαιρίνη.