Το Salospir είναι από τα φάρμακα που συνταγογραφούνται συχνότερα στην εγκυμοσύνη, και από εκείνα που προκαλούν τις περισσότερες απορίες. Ασπιρίνη σε έγκυο; Η απάντηση είναι ναι, σε χαμηλή δόση και για συγκεκριμένους λόγους. Σε γυναίκες με αυξημένο κίνδυνο, μειώνει σημαντικά την πιθανότητα προεκλαμψίας. Δεν είναι όμως φάρμακο για όλες, και δεν ξεκινά ποτέ χωρίς οδηγία γιατρού.
Τι είναι το Salospir
Το Salospir περιέχει ακετυλοσαλικυλικό οξύ (ασπιρίνη) σε χαμηλή δόση, συνήθως 80 ή 100 mg ανά δισκίο. Σε αυτή τη δόση δεν δρα ως παυσίπονο. Εμποδίζει τα αιμοπετάλια να συγκολλώνται και επηρεάζει ευνοϊκά την ισορροπία ουσιών που ρυθμίζουν τη διάμετρο των αγγείων, βελτιώνοντας έτσι την αιματική ροή στον πλακούντα που αναπτύσσεται.
Γιατί χορηγείται στην εγκυμοσύνη
Πρόληψη προεκλαμψίας
Είναι η βασική και καλύτερα τεκμηριωμένη ένδειξη. Η προεκλαμψία είναι επιπλοκή της κύησης με υψηλή αρτηριακή πίεση και επιβάρυνση οργάνων της μητέρας, που ξεκινά από κακή ανάπτυξη του πλακούντα στους πρώτους μήνες. Η μεγάλη μελέτη ASPRE έδειξε ότι, σε γυναίκες υψηλού κινδύνου, η ασπιρίνη 150 mg κάθε βράδυ από τις 11 έως 14 εβδομάδες μείωσε κατά περίπου 60% την πρόωρη προεκλαμψία, εκείνη δηλαδή που οδηγεί σε τοκετό πριν από τις 37 εβδομάδες. Διαβάστε περισσότερα για την υπέρταση στην κύηση.
Αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο
Σε γυναίκες με επιβεβαιωμένο αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο και ιστορικό αποβολών, η χαμηλή δόση ασπιρίνης συνδυάζεται με ηπαρίνη χαμηλού μοριακού βάρους. Είναι μία από τις λίγες θεραπείες με αποδεδειγμένο όφελος στις καθ’ έξιν αποβολές.
Ιστορικό επιπλοκών από τον πλακούντα
Προηγούμενη κύηση με σοβαρή ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης ή αποκόλληση πλακούντα μπορεί να αποτελεί λόγο χορήγησης, μετά από εξατομικευμένη εκτίμηση.
Ποιες έγκυες χρειάζονται Salospir
Η χορήγηση συστήνεται όταν υπάρχει ένας παράγοντας υψηλού κινδύνου ή περισσότεροι από έναν μέτριου.
Παράγοντες υψηλού κινδύνου
- προεκλαμψία ή υπέρταση σε προηγούμενη εγκυμοσύνη,
- χρόνια υπέρταση,
- σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 ή 2,
- χρόνια νεφρική νόσος,
- αυτοάνοσο νόσημα, όπως συστηματικός ερυθηματώδης λύκος ή αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο,
- πολύδυμη κύηση.
Παράγοντες μέτριου κινδύνου
- πρώτη εγκυμοσύνη,
- ηλικία 40 ετών και άνω,
- δείκτης μάζας σώματος πάνω από 30 ή 35, ανάλογα με την οδηγία που ακολουθείται,
- μητέρα ή αδελφή με ιστορικό προεκλαμψίας,
- διάστημα άνω των 10 ετών από την προηγούμενη κύηση,
- σύλληψη με εξωσωματική γονιμοποίηση.
Ακριβέστερη εκτίμηση δίνει ο συνδυαστικός έλεγχος του πρώτου τριμήνου: στο υπερηχογράφημα της αυχενικής διαφάνειας μπορούν να μετρηθούν η αρτηριακή πίεση, η ροή στις μητριαίες αρτηρίες (Doppler) και οι δείκτες PAPP-A και PlGF στο αίμα, ώστε να υπολογιστεί ο προσωπικός σας κίνδυνος. Ο υπολογισμός αυτός εντάσσεται στον προγεννητικό έλεγχο.
Πότε ξεκινά και πότε σταματά
Η έναρξη έχει σημασία. Το όφελος είναι μέγιστο όταν η αγωγή ξεκινήσει πριν από τη 16η εβδομάδα, ιδανικά ανάμεσα στην 11η και τη 14η, όσο ακόμη διαμορφώνονται τα αγγεία του πλακούντα. Έναρξη μετά τις 20 εβδομάδες προσφέρει πολύ μικρότερη προστασία.
Η διακοπή γίνεται συνήθως στις 36 εβδομάδες. Ορισμένες οδηγίες προβλέπουν συνέχιση μέχρι τον τοκετό. Ακολουθείτε ό,τι σας έχει ορίσει ο γιατρός σας.
Δόση και σωστή λήψη
- Δόση: από 80 έως 160 mg την ημέρα. Οι νεότερες συστάσεις προτιμούν 150 έως 160 mg σε γυναίκες υψηλού κινδύνου. Τη δόση την καθορίζει ο μαιευτήρας.
- Ώρα: το βράδυ, πριν από τον ύπνο.
- Καθημερινά: η προστασία εξαρτάται από τη συνέπεια. Οι γυναίκες που έπαιρναν πάνω από το 90% των δόσεων είχαν σαφώς καλύτερο αποτέλεσμα.
- Τρόπος: το γαστροανθεκτικό δισκίο καταπίνεται ολόκληρο, με νερό. Δεν το μασάτε και δεν το σπάτε.
Είναι ασφαλές; Παρενέργειες
Στις χαμηλές δόσεις, η ασπιρίνη έχει μελετηθεί σε δεκάδες χιλιάδες εγκύους και θεωρείται ασφαλής για τη μητέρα και το έμβρυο. Δεν αυξάνει τις συγγενείς ανωμαλίες και δεν προκαλεί πρόωρη σύγκλειση του βοτάλλειου πόρου, κάτι που αφορά τις υψηλές δόσεις και άλλα αντιφλεγμονώδη στο τρίτο τρίμηνο.
Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες:
- ενόχληση στο στομάχι ή αίσθημα καύσου, που περιορίζεται με τη λήψη μετά το φαγητό (δείτε και τις συμβουλές για τις καούρες στην εγκυμοσύνη),
- πιο εύκολες μελανιές, μικρή αιμορραγία από τη μύτη ή τα ούλα,
- ελαφρώς αυξημένη πιθανότητα κολπικής αιμόρροιας και αιμορραγίας μετά τον τοκετό, χωρίς σοβαρές συνέπειες στις περισσότερες μελέτες.
Πότε δεν πρέπει να πάρετε Salospir
- αλλεργία στην ασπιρίνη ή σε άλλα αντιφλεγμονώδη,
- άσθμα που επιδεινώνεται με ασπιρίνη,
- ενεργό έλκος στομάχου ή δωδεκαδακτύλου, ιστορικό γαστρορραγίας,
- διαταραχές της πήξης, όπως η νόσος von Willebrand, ή πολύ χαμηλά αιμοπετάλια,
- σοβαρή ηπατική ή νεφρική ανεπάρκεια.
Ενημερώστε τον γιατρό για κάθε άλλο φάρμακο ή συμπλήρωμα που παίρνετε, ιδιαίτερα αντιπηκτικά.
Πότε να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας
- κολπική αιμορραγία, μαύρες κενώσεις ή εμετός με αίμα,
- εξάνθημα, πρήξιμο στο πρόσωπο ή δυσκολία στην αναπνοή μετά τη λήψη,
- έντονος πονοκέφαλος, θολή όραση, πόνος ψηλά στην κοιλιά ή ξαφνικό πρήξιμο σε πρόσωπο και χέρια. Είναι πιθανά σημάδια προεκλαμψίας και χρειάζονται άμεση εκτίμηση, ακόμη κι αν παίρνετε ασπιρίνη.
Το Salospir μειώνει τον κίνδυνο, δεν τον μηδενίζει. Η τακτική μέτρηση της πίεσης και τα προγραμματισμένα ραντεβού παραμένουν απαραίτητα.
Salospir και εξωσωματική
Πολλές γυναίκες παίρνουν χαμηλή δόση ασπιρίνης κατά τη διάρκεια της προσπάθειας, με τη σκέψη ότι βοηθά την εμφύτευση. Οι διαθέσιμες μελέτες δεν έχουν δείξει ότι η χορήγηση ρουτίνας αυξάνει τα ποσοστά εγκυμοσύνης στην εξωσωματική γονιμοποίηση. Έχει θέση σε επιλεγμένες περιπτώσεις, όπως το αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο, και αργότερα μέσα στην κύηση, όταν συντρέχουν παράγοντες κινδύνου για προεκλαμψία.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική συμβουλή. Μην ξεκινάτε, μη διακόπτετε και μην αλλάζετε τη δόση του φαρμάκου χωρίς να μιλήσετε με τον γιατρό σας.
Προεκλαμψία: η πάθηση που προσπαθεί να προλάβει το Salospir
Η προεκλαμψία είναι μια πάθηση της εγκυμοσύνης που εκδηλώνεται συνήθως μετά τις 20 εβδομάδες, με αρτηριακή πίεση 140/90 ή υψηλότερη και ένδειξη ότι επηρεάζεται κάποιο όργανο, όπως λεύκωμα στα ούρα ή διαταραχή στις εξετάσεις ήπατος, νεφρών ή αιμοπεταλίων. Αφορά περίπου 2 έως 8 στις 100 εγκυμοσύνες παγκοσμίως.
Η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται στον πλακούντα. Όταν τα αγγεία του δεν αναπτύσσονται σωστά στις πρώτες εβδομάδες, ο πλακούντας αιματώνεται ανεπαρκώς και απελευθερώνει ουσίες που βλάπτουν τα αγγεία της μητέρας. Γι’ αυτό η πρόληψη με χαμηλή δόση ασπιρίνης έχει αποτέλεσμα όταν ξεκινά νωρίς, πριν ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία.
Οι πιθανές επιπλοκές είναι σοβαρές:
- για τη μητέρα: σύνδρομο HELLP, σπασμοί (εκλαμψία), βλάβη σε νεφρά ή ήπαρ, αποκόλληση πλακούντα,
- για το μωρό: περιορισμένη ανάπτυξη και πρόωρος τοκετός, συχνά προγραμματισμένος για την ασφάλεια και των δύο.
Η προεκλαμψία είναι μια από τις μορφές της υπέρτασης στην κύηση. Δεν προλαμβάνεται πλήρως, αλλά η έγκαιρη αναγνώριση του κινδύνου και η στενή παρακολούθηση αλλάζουν σημαντικά την έκβαση.
Ο έλεγχος κινδύνου στο πρώτο τρίμηνο στην πράξη
Η εκτίμηση κινδύνου για προεκλαμψία γίνεται συνήθως στην ίδια επίσκεψη με τον έλεγχο της αυχενικής διαφάνειας, στις 11 έως 14 εβδομάδες. Δεν απαιτεί επιπλέον τρύπημα ή ξεχωριστό ραντεβού, εφόσον η αιμοληψία περιλαμβάνει τους κατάλληλους δείκτες.
- Ιστορικό: ηλικία, βάρος, τρόπος σύλληψης, προηγούμενες κυήσεις, χρόνιες παθήσεις, οικογενειακό ιστορικό.
- Αρτηριακή πίεση: μετριέται και στα δύο χέρια με τυποποιημένο τρόπο.
- Doppler μητριαίων αρτηριών: δείχνει πόσο εύκολα ρέει το αίμα προς τον πλακούντα.
- Δείκτες αίματος: ορμόνες του πλακούντα που αντανακλούν τη λειτουργία του.
Το αποτέλεσμα εκφράζεται ως πιθανότητα, για παράδειγμα 1 στις 50 ή 1 στις 500. Πάνω από ένα όριο, που στη μελέτη ASPRE ήταν 1 στις 100 για πρόωρη προεκλαμψία, η κύηση θεωρείται υψηλού κινδύνου και συζητάται η χορήγηση χαμηλής δόσης ασπιρίνης. Ένα αποτέλεσμα υψηλού κινδύνου δεν σημαίνει ότι θα εμφανίσετε προεκλαμψία. Σημαίνει ότι η πρόληψη έχει νόημα για εσάς.
Η παρακολούθηση όσο παίρνετε Salospir
Το Salospir μειώνει τον κίνδυνο, αλλά δεν αντικαθιστά την παρακολούθηση. Μια κύηση με αυξημένο κίνδυνο προεκλαμψίας χρειάζεται συνήθως πιο συχνούς ελέγχους.
Μέτρηση πίεσης στο σπίτι
Αν ο γιατρός σάς ζητήσει να μετράτε την πίεση, κάντε το σωστά, γιατί οι λάθος μετρήσεις οδηγούν σε άσκοπο άγχος ή σε εφησυχασμό:
- χρησιμοποιήστε πιεσόμετρο μπράτσου, όχι καρπού, με περιχειρίδα στο σωστό μέγεθος,
- καθίστε ήσυχα πέντε λεπτά πριν, με την πλάτη ακουμπισμένη και τα πόδια στο πάτωμα,
- το χέρι ακουμπά στο τραπέζι στο ύψος της καρδιάς,
- κάντε δύο μετρήσεις με ένα λεπτό διαφορά και σημειώστε τις με ημερομηνία και ώρα.
Πίεση 140/90 ή πάνω σε επαναλαμβανόμενες μετρήσεις, ή 160/110 ακόμη και μία φορά, χρειάζεται άμεση επικοινωνία με τον γιατρό σας.
Υπέρηχοι και εξετάσεις
Πέρα από το υπερηχογράφημα β’ επιπέδου, ο γιατρός μπορεί να προγραμματίσει επιπλέον υπερήχους ανάπτυξης και Doppler στο τρίτο τρίμηνο, καθώς και έλεγχο ούρων για λεύκωμα και εξετάσεις αίματος, ανάλογα με την εικόνα.
Salospir, τοκετός και επισκληρίδιος
Πολλές γυναίκες ανησυχούν ότι η ασπιρίνη θα τους στερήσει την επισκληρίδιο. Η χαμηλή δόση ασπιρίνης από μόνη της γενικά δεν θεωρείται αντένδειξη για επισκληρίδιο ή ραχιαία αναισθησία, σύμφωνα με τις οδηγίες της μαιευτικής αναισθησιολογίας. Η διακοπή γύρω στις 36 εβδομάδες, όταν τη συστήνει ο γιατρός σας, μειώνει επιπλέον κάθε ανησυχία για αιμορραγία στον τοκετό.
Η κατάσταση είναι διαφορετική όταν παίρνετε ταυτόχρονα ενέσεις ηπαρίνης. Τότε ο χρόνος της τελευταίας ένεσης σε σχέση με τον τοκετό έχει σημασία, και το πρόγραμμα το καθορίζουν ο μαιευτήρας και ο αναισθησιολόγος. Σε κάθε περίπτωση, ενημερώστε τον αναισθησιολόγο για όλα τα φάρμακα που παίρνατε τις τελευταίες ημέρες.
Salospir και άλλα φάρμακα ή συμπληρώματα
Η ασπιρίνη επηρεάζει τα αιμοπετάλια, οπότε ορισμένοι συνδυασμοί χρειάζονται προσοχή:
- Αντιφλεγμονώδη: η ιβουπροφαίνη και τα παρόμοια φάρμακα αποφεύγονται γενικά στην εγκυμοσύνη και, μαζί με ασπιρίνη, αυξάνουν τον ερεθισμό του στομάχου και την αιμορραγία.
- Παυσίπονο για πονοκέφαλο ή πυρετό: η παρακεταμόλη είναι η συνήθης επιλογή στην εγκυμοσύνη, πάντα μετά από συνεννόηση με τον γιατρό σας. Ένας ασυνήθιστα έντονος πονοκέφαλος όμως δεν αντιμετωπίζεται απλώς με παυσίπονο, γιατί μπορεί να είναι σύμπτωμα προεκλαμψίας.
- Ηπαρίνη: ο συνδυασμός χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένες ενδείξεις και μόνο υπό ιατρική παρακολούθηση.
- Συμπληρώματα: ωμέγα-3 σε υψηλές δόσεις, τζίνκο, σκόρδο σε κάψουλες και άλλα φυτικά προϊόντα μπορεί να αυξάνουν την τάση για αιμορραγία. Αναφέρετε στον γιατρό σας κάθε συμπλήρωμα που παίρνετε.
Μετά τον τοκετό: τι σημαίνει για το μέλλον
Μετά τη γέννα, το Salospir για πρόληψη προεκλαμψίας δεν χρειάζεται πλέον. Αν όμως εμφανίσατε προεκλαμψία, η πίεση πρέπει να παρακολουθείται τις πρώτες εβδομάδες, γιατί μπορεί να παραμείνει υψηλή ή ακόμη και να ανέβει μετά τον τοκετό.
Οι γυναίκες που είχαν προεκλαμψία έχουν σε μακροχρόνιες μελέτες αυξημένο κίνδυνο υπέρτασης και καρδιαγγειακής νόσου αργότερα στη ζωή τους. Δεν είναι λόγος πανικού, αλλά λόγος για ετήσιο έλεγχο πίεσης, σακχάρου και λιπιδίων και για ένα δραστήριο τρόπο ζωής. Σε επόμενη εγκυμοσύνη, ο κίνδυνος επανεκτιμάται από την αρχή και, συνήθως, η πρόληψη ξεκινά ξανά νωρίς.
Τι μπορείτε να κάνετε εσείς, πέρα από το χάπι
Η ασπιρίνη είναι το μέτρο πρόληψης με την ισχυρότερη τεκμηρίωση, όμως ο τρόπος ζωής συμπληρώνει την προστασία:
- Τακτική κίνηση: το καθημερινό περπάτημα ή η κολύμβηση, εφόσον δεν υπάρχει αντένδειξη, έχει συσχετιστεί με χαμηλότερο κίνδυνο υπέρτασης στην κύηση.
- Σωστή αύξηση βάρους: μείνετε στο εύρος που σας έχει προτείνει ο γιατρός σας για το δικό σας αρχικό βάρος.
- Ασβέστιο από τη διατροφή: σε γυναίκες με χαμηλή πρόσληψη ασβεστίου, ο γιατρός μπορεί να συστήσει συμπλήρωμα. Μην το ξεκινήσετε μόνη σας σε υψηλή δόση.
- Διακοπή καπνίσματος: επιβαρύνει τον πλακούντα και την ανάπτυξη του μωρού.
- Συνέπεια στα ραντεβού: κάθε μέτρηση πίεσης και κάθε έλεγχος ούρων είναι ευκαιρία για έγκαιρη διάγνωση.
Δεν υπάρχει απόδειξη ότι η αυστηρή μείωση του αλατιού προλαμβάνει την προεκλαμψία. Μια ισορροπημένη μεσογειακή διατροφή είναι αρκετή.
Συχνές Ερωτήσεις
Τι ώρα παίρνω το Salospir στην εγκυμοσύνη;
Το βράδυ, πριν από τον ύπνο, και κατά προτίμηση μετά το φαγητό. Οι μελέτες δείχνουν ότι η βραδινή λήψη προσφέρει καλύτερη προστασία από την πρωινή.
Μέχρι ποια εβδομάδα το παίρνω;
Συνήθως μέχρι την 36η εβδομάδα. Ο γιατρός σας μπορεί να ορίσει διαφορετικό χρόνο διακοπής, ανάλογα με τον λόγο για τον οποίο το παίρνετε και τον προγραμματισμό του τοκετού.
Τι κάνω αν ξεχάσω μια δόση;
Συνεχίστε κανονικά με την επόμενη, το επόμενο βράδυ. Μην πάρετε διπλή δόση.
Μπορεί το Salospir να βλάψει το μωρό;
Στη χαμηλή δόση που χορηγείται για πρόληψη, τα δεδομένα από μεγάλες μελέτες είναι καθησυχαστικά και δεν δείχνουν αύξηση συγγενών ανωμαλιών. Το πρόβλημα αφορά τις υψηλές, αναλγητικές δόσεις ασπιρίνης, που αποφεύγονται στην κύηση.
Μπορώ να ξεκινήσω Salospir μόνη μου, προληπτικά;
Όχι. Το φάρμακο ωφελεί όταν υπάρχει συγκεκριμένη ένδειξη και έχει αντενδείξεις. Την απόφαση την παίρνει ο μαιευτήρας, αφού εκτιμήσει τον κίνδυνό σας.
Είναι το ίδιο το Salospir με την ασπιρίνη;
Το Salospir περιέχει ακετυλοσαλικυλικό οξύ, δηλαδή ασπιρίνη, σε χαμηλή δόση και σε γαστροανθεκτικό δισκίο. Διαφέρει από την ασπιρίνη των 500 mg στη δόση και, κατά συνέπεια, στη δράση.
Χρειάζεται Salospir σε κάθε εγκυμοσύνη μετά από εξωσωματική;
Όχι αυτόματα. Η χορήγηση αποφασίζεται με βάση τους συνολικούς παράγοντες κινδύνου για προεκλαμψία, στους οποίους η εξωσωματική προσμετράται, και όχι ως ρουτίνα.
Μπορώ να πάρω παρακεταμόλη όσο παίρνω Salospir;
Συνήθως ναι. Η παρακεταμόλη είναι το παυσίπονο που προτιμάται στην εγκυμοσύνη και δεν επηρεάζει τη δράση της χαμηλής δόσης ασπιρίνης. Παίρνετέ τη μετά από συνεννόηση με τον γιατρό σας και ενημερώστε τον αν ο πονοκέφαλος είναι έντονος ή δεν υποχωρεί.
Πρέπει να σταματήσω το Salospir πριν από αμνιοπαρακέντηση;
Συνήθως δεν χρειάζεται διακοπή για επεμβατικές εξετάσεις όπως η αμνιοπαρακέντηση. Ο γιατρός που θα κάνει την εξέταση πρέπει όμως να γνωρίζει ότι παίρνετε ασπιρίνη ή ηπαρίνη και αποφασίζει εκείνος. Μη διακόψετε την αγωγή μόνη σας.
Μπορώ να κάνω εμβόλια και εξετάσεις αίματος όσο παίρνω Salospir;
Ναι. Τα εμβόλια που συστήνονται στην εγκυμοσύνη και οι αιμοληψίες γίνονται κανονικά. Ίσως εμφανιστεί μια μικρή μελανιά στο σημείο. Κρατήστε πίεση με βαμβάκι λίγο περισσότερο από το συνηθισμένο.
Θα χρειαστώ Salospir και στην επόμενη εγκυμοσύνη;
Αν είχατε προεκλαμψία ή άλλη επιπλοκή του πλακούντα, είναι πιθανό, γιατί το ιστορικό αυτό αποτελεί παράγοντα υψηλού κινδύνου. Η απόφαση παίρνεται από την αρχή σε κάθε κύηση, με βάση την εκτίμηση κινδύνου στο πρώτο τρίμηνο.