Είναι μια διαδικασία που είναι γνωστή με πολλά ονόματα: άμβλωση, έκτρωση, τεχνητή διακοπή κύησης ή και τερματισμός εγκυμοσύνης και στην ουσία περιγράφει τη διαδικασία αφαίρεσης ενός ή περισσότερων εμβρύων και του πλακούντα από τη μήτρα κατά τις πρώτες εβδομάδες της εγκυμοσύνης.
Μία έκτρωση μπορεί να γίνει για διάφορους λόγους: είτε γιατί η εγκυμονούσα αντιμετωπίζει μια ιατρική πάθηση που καθιστά την εγκυμοσύνη απειλητική για τη ζωή της (θεραπευτική άμβλωση), είτε γιατί το έμβρυο πάσχει από μία σοβαρή ιατρική κατάσταση ή γιατί η γυναίκα επιθυμεί για προσωπικούς λόγους να τερματίσει την κύηση.
Τι είναι η έκτρωση;
Με τον όρο έκτρωση ή άμβλωση περιγράφεται η διαδικασία τερματισμού μιας εγκυμοσύνης. Η έκτρωση αποτελεί μία από τις πιο ασφαλείς επεμβάσεις στην Ιατρική και δεν επηρεάζει την ικανότητα μιας γυναίκας να τεκνοποιήσει μελλοντικά. Βέβαια, θα πρέπει να πραγματοποιηθεί από εξειδικευμένο ιατρό μαιευτήρα – γυναικολόγο, με τη συμμετοχή αναισθησιολόγου και με την απαραίτητη περίθαλψη σε οργανωμένη νοσηλευτική μονάδα.
Υπάρχουν διάφορες μέθοδοι που μπορεί να οδηγήσουν σε αυτό το αποτέλεσμα. Ο ιατρός θα κατευθύνει την κάθε γυναίκα ανάλογα με την περίπτωσή της. Η έκτρωση διακρίνεται σε φαρμακευτική, όπου πραγματοποιείται μέσω φαρμακευτικών σκευασμάτων και σε χειρουργική.
Μέχρι πότε μπορώ να κάνω έκτρωση;
Πολλές γυναίκες αγχώνονται σχετικά με το χρονικό περιθώριο που έχουν μέχρι να πάρουν την απόφαση να προβούν σε μία έκτρωση. Επίσης, πολλές είναι και αυτές που έχουν απορίες σχετικά με το τι ισχύει με τη νομοθεσία και την έκτρωση στην Ελλάδα. Στην Ελλάδα η άμβλωση γίνεται κατόπιν επιθυμίας της γυναίκας έως τη 12η εβδομάδα της κύησης. Μετά από αυτό το όριο επιτρέπεται μόνο σε ειδικές περιπτώσεις που ορίζει ο νόμος: έως τη 19η εβδομάδα όταν η εγκυμοσύνη προήλθε από βιασμό, αιμομιξία ή άλλη αξιόποινη πράξη, και έως την 24η εβδομάδα όταν υπάρχει σοβαρή ανωμαλία του εμβρύου. Όλες οι προϋποθέσεις αναλύονται παρακάτω.
Σκοπός της επέμβασης είναι η αφαίρεση του εμβρύου από τη μήτρα της γυναίκας, έτσι ώστε να σταματήσει η ανάπτυξή του με τον πιο ασφαλή τρόπο για την ίδια.
Στην Ελλάδα η έκτρωση επιτρέπεται υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Ο Ποινικός Κώδικας στο άρθρο 304 επιτρέπει την έκτρωση (τεχνητή διακοπή της κύησης) μόνο με τη συναίνεση της εγκύου και μόνο από γιατρό μαιευτήρα γυναικολόγο με τη συμμετοχή αναισθησιολόγου σε οργανωμένη νοσηλευτική μονάδα στις ακόλουθες περιπτώσεις:
- Εντός των πρώτων 12 εβδομάδων της κύησης σε κάθε περίπτωση.
- Εντός των πρώτων 19 εβδομάδων, αν η εγκυμοσύνη είναι αποτέλεσμα βιασμού, αποπλάνησης ανήλικης, αιμομιξίας ή κατάχρησης γυναίκας ανίκανης να αντισταθεί.
- Εντός των πρώτων 24 εβδομάδων, αν υπάρχουν ενδείξεις σοβαρής ανωμαλίας του εμβρύου που επάγονται τη γέννηση παθολογικού νεογνού.
- Χωρίς χρονικό περιορισμό, αν υπάρχει αναπότρεπτος κίνδυνος για τη ζωή της εγκύου ή κίνδυνος σοβαρής και διαρκούς βλάβης της σωματικής ή ψυχικής υγείας της, βεβαιωμένος από αντίστοιχο ιατρό.
Ποια είναι η διαδικασία; Πως γίνεται η έκτρωση;
Υπάρχουν διάφορες τεχνικές, οι οποίες μπορούν να εφαρμοστούν για να διακοπεί μια κύηση. Το ποια ακριβώς θα επιλεχτεί εξαρτάται από το πόσο προχωρημένη είναι η εγκυμοσύνη. Μια γυναίκα μπορεί να κάνει έκτρωση είτε με τη χρήση φαρμάκων, είτε με χειρουργικό τρόπο.
Μετά το απαραίτητο ραντεβού κατά το οποίο ο γυναικολόγος θα προβεί σε γυναικολογική εξέταση και σε έλεγχο για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, θα καθοριστεί μέσω υπερηχογραφήματος σε ποια βδομάδα της κύησης βρίσκεται η γυναίκα.
Έπειτα, θα επιλεχθεί η κατάλληλη μέθοδος άμβλωσης και θα χρειαστεί μια εξέταση αίματος, για να βεβαιωθεί η ομάδα αίματος της γυναίκας και το Ρέζους, καθώς και ο αιματοκρίτης της (για να διαπιστωθεί αν έχει αναιμία).
Μέθοδος Αναρρόφησης: Η χειρουργική έκτρωση στο πρώτο τρίμηνο γίνεται σήμερα κυρίως με αναρρόφηση, ηλεκτρική ή χειροκίνητη. Ένας λεπτός σωλήνας περνά μέσα από τον τράχηλο στην κοιλότητα της μήτρας και, με τη βοήθεια συσκευής που δημιουργεί κενό, αφαιρεί το περιεχόμενο της κύησης. Η διαδικασία διαρκεί λίγα λεπτά και γίνεται με τοπική αναισθησία στον τράχηλο ή με σύντομη μέθη, ανάλογα με την περίπτωση. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η αναρρόφηση και η φαρμακευτική μέθοδος είναι οι συνιστώμενες μέθοδοι έως τις 12 εβδομάδες.
Απόξεση Μήτρας: Η κλασική απόξεση με μεταλλικό ξέστρο δεν θεωρείται πλέον μέθοδος επιλογής. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει να αντικατασταθεί από την αναρρόφηση ή τη φαρμακευτική μέθοδο, γιατί συνδέεται με περισσότερες επιπλοκές, όπως τραυματισμό της μήτρας και ενδομήτριες συμφύσεις. Ούτε η απόξεση «για σιγουριά» μετά την αναρρόφηση συνιστάται ως ρουτίνα.
Τι είναι η φαρμακευτική έκτρωση; Υπάρχει έκτρωση με χάπι;
Υπάρχουν περιπτώσεις που η έκτρωση μπορεί να προκληθεί μέσω της χορήγησης φαρμάκων. Υπάρχουν διάφορες επιλογές. Το ποια είναι κατάλληλη εξαρτάται από το στάδιο της εγκυμοσύνης.
Έκτρωση με Χάπι: Η έκτρωση με χάπι (μιφεπριστόνη) δεν πρέπει να συγχέεται με το «χάπι της επόμενης ημέρας». Η διαδικασία θεωρείται ως μία πιο «φυσική» έκτρωση, καθώς μοιάζει με μία αποβολή. Η λήψη των συγκεκριμένων φαρμάκων αποτελεί μία εναλλακτική λύση έναντι της κλασικής χειρουργικής εκκένωσης της μήτρας. Η έκτρωση με χάπι έχει μεγάλα ποσοστά επιτυχίας, τα οποία γίνονται υψηλότερα στην περίπτωση που η άμβλωση γίνει νωρίς. Υπολογίζεται στις γυναίκες που είναι δύο ή λιγότερο μηνών, το ποσοστό επιτυχίας έγκειται στο 96%. Βέβαια, όπως σε όλες τις ιατρικές διαδικασίες υπάρχει η πιθανότητα να υπάρξουν επιπλοκές. Οι συχνότερες παρενέργειες της συγκεκριμένης μεθόδου έκτρωσης είναι η μόλυνση ή η βαριά και παρατεταμένη αιμορραγία, όπως και η πιθανότητα να υπάρξει ατελής ή ανεπιτυχής έκτρωση, πράγμα που θα οδηγήσει αναγκαστικά στην επιλογή της χειρουργικής έκτρωσης.
Έκτρωση με Ωκυτοκίνη & Προσταγλανδίνες: Στις περιπτώσεις που η εγκυμοσύνη είναι προχωρημένη και πρέπει για ιατρικούς λόγους (υγεία εγκύου ή εμβρύου) να γίνει έκτρωση, τότε επιλέγεται η φαρμακευτική έκτρωση. Η ωκυτοκίνη αποτελεί ένα ενέσιμο φάρμακο, το οποίο προκαλεί συσπάσεις της μήτρας (ωδίνες) και χρησιμοποιείται για εκτρώσεις κατά το δεύτερο τρίμηνο και μετά. Οι προσταγλανδίνες προκαλούν έντονες συσπάσεις στη μήτρα και διευκολύνουν τη διαστολή του τραχήλου.
Από ποια ηλικία και μετά μπορώ να κάνω έκτρωση;
Ο νόμος δεν θέτει κατώτατο όριο ηλικίας. Αν όμως η έγκυος είναι ανήλικη, εκτός από τη δική της συναίνεση χρειάζεται και η συναίνεση ενός γονέα ή του προσώπου που έχει την επιμέλειά της. Πολλές νεότερες γυναίκες αργούν να καταλάβουν ή να μοιραστούν με κάποιον μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη, συχνά από φόβο ή ντροπή. Η καθυστέρηση αυτή περιορίζει τις επιλογές και μπορεί να οδηγήσει σε μη ασφαλείς λύσεις, γι’ αυτό η έγκαιρη επικοινωνία με γιατρό έχει μεγάλη σημασία.
Η έκτρωση δεν είναι μέθοδος αντισύλληψης. Η σωστή ενημέρωση για τη σεξουαλική υγεία και η εύκολη πρόσβαση σε αντισύλληψη βοηθούν κάθε γυναίκα, σε κάθε ηλικία, να αποφασίζει η ίδια αν και πότε θα αποκτήσει παιδί.
Ποιο το κόστος; Είναι προσιτή η τιμή;
Το κόστος μίας έκτρωσης εξαρτάται από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες, με το είδος της έκτρωσης (φαρμακευτική, χειρουργική), το στάδιο της εγκυμοσύνης και τυχόν επιπλοκές να αποτελούν μερικούς από αυτούς. Κάθε περιστατικό είναι μοναδικό και έχει τους δικούς του ξεχωριστούς περιορισμούς και δυσκολίες. Ο εξειδικευμένος γυναικολόγος – μαιευτήρας θα μπορέσει να σας κατευθύνει, ανάλογα με την περίπτωσή σας. Για όποια απορία μπορείτε πάντα να απευθυνθείτε στον Δρ. Παναγιώτη Πολύζο εδώ.
Το πρώτο ραντεβού πριν από την έκτρωση
Πριν από οποιαδήποτε μέθοδο, χρειάζεται μία επίσκεψη που έχει δύο στόχους: την ασφάλειά σας και τη δική σας ενημερωμένη απόφαση. Συνήθως περιλαμβάνει:
- Υπερηχογράφημα για να επιβεβαιωθεί ότι η κύηση βρίσκεται μέσα στη μήτρα και να υπολογιστεί με ακρίβεια η εβδομάδα. Έτσι αποκλείεται και η εξωμήτριος κύηση, που αντιμετωπίζεται εντελώς διαφορετικά.
- Εξετάσεις αίματος: ομάδα αίματος και Rhesus, αιμοσφαιρίνη. Σε Rhesus αρνητικές γυναίκες ο γιατρός αποφασίζει αν χρειάζεται αντι-D ανοσοσφαιρίνη, ανάλογα με την εβδομάδα και τη μέθοδο.
- Έλεγχο για σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα, όπως τα χλαμύδια, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος λοίμωξης μετά την επέμβαση.
- Συζήτηση για τις μεθόδους, τα οφέλη, τους κινδύνους και την αντισύλληψη που θα ακολουθήσει.
- Γραπτή συναίνεση. Σύμφωνα με τον ελληνικό νόμο, αν η έγκυος είναι ανήλικη, απαιτείται επιπλέον η συναίνεση ενός γονέα ή του προσώπου που έχει την επιμέλειά της.
Η απόφαση είναι δική σας. Ένας υπεύθυνος γιατρός σας ενημερώνει χωρίς να σας κρίνει και χωρίς να σας πιέζει προς καμία κατεύθυνση. Αν χρειάζεστε χρόνο, ρωτήστε μέχρι πότε μπορείτε να αποφασίσετε με βάση την εβδομάδα σας. Η επίσκεψη και όλα τα στοιχεία σας καλύπτονται από το ιατρικό απόρρητο.
Φαρμακευτική ή χειρουργική έκτρωση: σύγκριση
Και οι δύο μέθοδοι είναι ασφαλείς και αποτελεσματικές όταν γίνονται με ιατρική παρακολούθηση στο πρώτο τρίμηνο. Η επιλογή εξαρτάται από την εβδομάδα, το ιατρικό ιστορικό και τη δική σας προτίμηση.
- Πότε: η φαρμακευτική εφαρμόζεται κυρίως στις πρώτες εβδομάδες, συνήθως έως περίπου την 9η εβδομάδα. Η χειρουργική με αναρρόφηση εφαρμόζεται σε όλο το πρώτο τρίμηνο.
- Πώς: η φαρμακευτική μοιάζει με αποβολή και ολοκληρώνεται στο σπίτι ή στο ιατρείο μέσα σε ώρες. Η χειρουργική διαρκεί λίγα λεπτά και ολοκληρώνεται σε μία επίσκεψη.
- Αναισθησία: η φαρμακευτική δεν χρειάζεται. Η χειρουργική γίνεται με τοπική αναισθησία, μέθη ή γενική αναισθησία.
- Αιμορραγία και πόνος: στη φαρμακευτική είναι εντονότερα και διαρκούν περισσότερο. Στη χειρουργική η αιμορραγία μετά είναι συνήθως μικρότερη.
- Ανάγκη για δεύτερη επέμβαση: σε ένα μικρό ποσοστό η φαρμακευτική μέθοδος δεν ολοκληρώνεται και χρειάζεται συμπληρωματική αναρρόφηση.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει την αναρρόφηση ως τη χειρουργική μέθοδο εκλογής, γιατί είναι λιγότερο τραυματική από την κλασική απόξεση με ξέστρο.
Τι να περιμένετε στη φαρμακευτική έκτρωση βήμα προς βήμα
- Πρώτο φάρμακο: μιφεπριστόνη από το στόμα. Μπλοκάρει την προγεστερόνη, την ορμόνη που διατηρεί την κύηση. Συνήθως δεν προκαλεί πολλά συμπτώματα.
- Δεύτερο φάρμακο: μισοπροστόλη, 24 έως 48 ώρες αργότερα, που προκαλεί συσπάσεις της μήτρας.
- Οι επόμενες ώρες: κράμπες και αιμορραγία πιο έντονη από περίοδο, με θρόμβους. Στις περισσότερες γυναίκες η αποβολή του ιστού γίνεται μέσα σε λίγες ώρες. Παυσίπονα όπως η ιβουπροφαίνη βοηθούν και δεν μειώνουν την αποτελεσματικότητα.
- Οι επόμενες ημέρες: η αιμορραγία μειώνεται σταδιακά και μπορεί να συνεχιστεί ελαφριά για μία με δύο εβδομάδες.
- Επιβεβαίωση: με υπερηχογράφημα, μέτρηση β-hCG ή ειδικό τεστ σε δύο με τρεις εβδομάδες. Ένα απλό τεστ εγκυμοσύνης μπορεί να μένει θετικό για αρκετές εβδομάδες χωρίς να σημαίνει πρόβλημα.
Τι να περιμένετε στη χειρουργική έκτρωση με αναρρόφηση
Την ημέρα της επέμβασης προσέρχεστε νηστική, αν θα γίνει μέθη ή γενική αναισθησία. Συχνά χορηγείται φάρμακο λίγες ώρες πριν, που μαλακώνει τον τράχηλο και κάνει τη διαστολή πιο ήπια. Η ίδια η αναρρόφηση διαρκεί περίπου 5 έως 10 λεπτά. Ακολουθεί σύντομη παραμονή για παρακολούθηση και τις περισσότερες φορές επιστρέφετε σπίτι την ίδια ημέρα, καλύτερα με συνοδό. Ήπιες κράμπες και ελαφριά αιμορραγία για λίγες ημέρες είναι αναμενόμενες.
Ανάρρωση μετά την έκτρωση και σημάδια που χρειάζονται άμεση επικοινωνία
Οι περισσότερες γυναίκες επιστρέφουν στη δουλειά μέσα σε μία με δύο ημέρες. Προτιμήστε σερβιέτες τις πρώτες μέρες, ώστε να εκτιμάτε την ποσότητα της αιμορραγίας, και πάρτε τα παυσίπονα που σας προτάθηκαν. Επικοινωνήστε αμέσως με τον γιατρό σας ή πηγαίνετε στα επείγοντα αν:
- γεμίζετε δύο μεγάλες σερβιέτες την ώρα για δύο συνεχόμενες ώρες,
- έχετε πυρετό πάνω από 38 βαθμούς που επιμένει ή εμφανίζεται μετά το πρώτο εικοσιτετράωρο,
- ο πόνος είναι έντονος και δεν υποχωρεί με τα παυσίπονα,
- οι κολπικές εκκρίσεις έχουν δυσάρεστη οσμή,
- συνεχίζετε να έχετε συμπτώματα εγκυμοσύνης, όπως ναυτία και ευαισθησία στο στήθος, μετά από μία εβδομάδα.
Η περίοδος επιστρέφει συνήθως σε τέσσερις με έξι εβδομάδες. Η ωορρηξία όμως μπορεί να γίνει νωρίτερα, γι’ αυτό η αντισύλληψη πρέπει να ξεκινήσει άμεσα αν δεν επιθυμείτε νέα εγκυμοσύνη. Τα αντισυλληπτικά χάπια, το εμφύτευμα και το σπιράλ μπορούν να ξεκινήσουν από την ίδια ημέρα ή τις αμέσως επόμενες. Για το τι ισχύει σε βάθος χρόνου, διαβάστε αν η έκτρωση επηρεάζει μια μελλοντική εγκυμοσύνη.
Συναισθηματική υποστήριξη χωρίς κριτική
Οι αντιδράσεις μετά από μια άμβλωση διαφέρουν. Πολλές γυναίκες νιώθουν κυρίως ανακούφιση. Άλλες νιώθουν λύπη ή ανάμεικτα συναισθήματα, και όλα αυτά είναι φυσιολογικά. Μεγάλες μελέτες δεν έχουν δείξει ότι η άμβλωση από μόνη της προκαλεί μακροχρόνια ψυχικά προβλήματα. Αν όμως η διάθεσή σας παραμένει πεσμένη για εβδομάδες ή η απόφαση σας βαραίνει, μιλήστε με τον γιατρό σας ή με ψυχολόγο. Η στήριξη από ένα πρόσωπο εμπιστοσύνης, χωρίς κριτική, κάνει σημαντική διαφορά.
Συχνές Ερωτήσεις
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στην έκτρωση και την άμβλωση;
Καμία ουσιαστική. Και οι δύο όροι περιγράφουν την τεχνητή διακοπή της κύησης. Ο όρος «άμβλωση» χρησιμοποιείται περισσότερο σε ιατρικά και νομικά κείμενα, ενώ το «έκτρωση» στην καθημερινή γλώσσα.
Μέχρι ποια εβδομάδα επιτρέπεται η έκτρωση στην Ελλάδα;
Έως τη 12η εβδομάδα κύησης σε κάθε περίπτωση. Έως τη 19η αν η εγκυμοσύνη προήλθε από βιασμό ή αιμομιξία, έως την 24η αν υπάρχει σοβαρή ανωμαλία του εμβρύου, και χωρίς χρονικό όριο όταν κινδυνεύει η ζωή ή η υγεία της εγκύου.
Γίνεται έκτρωση με χάπι και μέχρι πότε;
Ναι. Η φαρμακευτική έκτρωση γίνεται στα πρώτα στάδια της κύησης, με φάρμακα που χορηγεί και παρακολουθεί ο γυναικολόγος. Δεν έχει σχέση με το χάπι της επόμενης μέρας και δεν πρέπει ποτέ να γίνεται χωρίς ιατρική επίβλεψη.
Πόσο κοστίζει μια έκτρωση;
Το κόστος εξαρτάται από τη μέθοδο (φαρμακευτική ή χειρουργική), την εβδομάδα κύησης, το νοσηλευτήριο και την αναισθησία. Για ακριβή ενημέρωση επικοινωνήστε με το ιατρείο.
Επηρεάζει η έκτρωση μια μελλοντική εγκυμοσύνη;
Μια έκτρωση που γίνεται σωστά, από εξειδικευμένο γυναικολόγο σε οργανωμένη μονάδα, κατά κανόνα δεν επηρεάζει τη γονιμότητα. Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν υπάρξουν επιπλοκές, όπως λοίμωξη, ή μετά από πολλές επεμβάσεις.
Πόσο διαρκεί η ανάρρωση;
Οι περισσότερες γυναίκες επιστρέφουν στις δραστηριότητές τους την επόμενη ημέρα. Ελαφριά αιμορραγία και κράμπες για μία με δύο εβδομάδες είναι αναμενόμενες. Η περίοδος επανέρχεται σε τέσσερις με έξι εβδομάδες.
Χρειάζεται συναίνεση γονέα για έκτρωση σε ανήλικη;
Ναι. Σύμφωνα με τον ελληνικό νόμο, όταν η έγκυος είναι ανήλικη απαιτείται, εκτός από τη δική της συναίνεση, και η συναίνεση ενός γονέα ή του προσώπου που έχει την επιμέλειά της.
Πονάει η έκτρωση;
Στη χειρουργική μέθοδο χορηγείται αναισθησία, οπότε η ίδια η επέμβαση δεν πονά. Μετά μπορεί να υπάρχουν κράμπες σαν πόνοι περιόδου. Στη φαρμακευτική οι κράμπες είναι εντονότερες για μερικές ώρες και αντιμετωπίζονται με παυσίπονα όπως η ιβουπροφαίνη.
Πόση αιμορραγία είναι φυσιολογική μετά την έκτρωση;
Μετά τη φαρμακευτική, αιμορραγία εντονότερη από περίοδο με θρόμβους για λίγες ώρες είναι αναμενόμενη, και ελαφριά αιμορραγία μπορεί να συνεχιστεί έως δύο εβδομάδες. Αν γεμίζετε δύο μεγάλες σερβιέτες την ώρα για δύο συνεχόμενες ώρες, χρειάζεστε άμεση εξέταση.
Πότε μπορώ να έχω σεξουαλική επαφή μετά την έκτρωση;
Συνήθως όταν η αιμορραγία έχει μειωθεί σημαντικά και νιώθετε άνετα, συχνά μετά από περίπου μία εβδομάδα. Η ωορρηξία μπορεί να επιστρέψει γρήγορα, γι’ αυτό χρησιμοποιήστε αντισύλληψη από την πρώτη επαφή.
Χρειάζεται διανυκτέρευση στο νοσοκομείο;
Στις περισσότερες διακοπές πρώτου τριμήνου όχι. Μετά τη χειρουργική αναρρόφηση επιστρέφετε σπίτι την ίδια ημέρα, μετά από σύντομη παρακολούθηση. Νοσηλεία μπορεί να χρειαστεί σε προχωρημένη κύηση ή αν υπάρχουν ιατρικά προβλήματα.